I SA/Gd 66/17
PostanowienieWSA w Gdańsku2018-01-12
Skład orzekający: Małgorzata Gorzeń
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, aby uzyskać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżąca nie wykazała braku możliwości poniesienia kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Pomimo trudnej sytuacji finansowej, skarżąca reguluje swoje zobowiązania terminowo i posiada środki na pokrycie kosztów sądowych, a także nie przedłożyła pełnej dokumentacji finansowej, co uniemożliwiło rzetelną ocenę jej sytuacji.Stan faktyczny
Skarżąca D.S. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług za wybrane miesiące 2011 roku. Wnioskodawczyni przedstawiła dokumenty dotyczące swojej sytuacji majątkowej i dochodowej, wskazując na trudności finansowe, brak stałych dochodów oraz pomoc finansową ze strony teścia. Organ referendarza sądowego odmówił przyznania prawa pomocy, kwestionując wiarygodność przedstawionych informacji, zwłaszcza dotyczących sytuacji majątkowej małżonka oraz braku pełnej dokumentacji finansowej.Rozstrzygnięcie
Utrzymał w mocy postanowienie referendarza sądowego z dnia 29 listopada 2017 r. o odmowie przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń po rozpoznaniu w dniu 12 stycznia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu D.S. od postanowienia referendarza sądowego z dnia 29 listopada 2017 r. o odmowie przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi D.S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 7 listopada 2016 r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od lutego do kwietnia 2011r. i od września do grudnia 2011 r. postanawia: utrzymać w mocy postanowienie referendarza sądowego z dnia 29 listopada 2017 r.
Postanowieniem z dnia 29 listopada 2017 r. referendarz sądowy odmówił skarżącej D.S. przyznania prawa pomocy w tej sprawie.
W uzasadnieniu postanowienia referendarz sądowy wskazał, że wnioskiem z dnia 26 września 2017 r. złożonym na formularzu PPF D.S. zwróciła się w niniejszej sprawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, w tym od wpisu od skargi kasacyjnej w kwocie 2.280 zł.
W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawczyni podała, że jest współwłaścicielką w ½ części nieruchomości o wartości około 400.000 zł, na której posadowiony jest dom jednorodzinny o powierzchni 180 m2, garaż o powierzchni 24 m2 oraz stodoła, współwłaścicielką w ½ części nieruchomości rolnej o powierzchni 4,28 ha i wartości około 140.000 zł, posiada także samochód osobowy marki Renault Monster o wartości około 35.000 zł. Innego majątku, w tym oszczędności, nie posiada. Wnioskodawczyni wskazała, iż zamieszkuje wspólnie z małżonkiem oraz dwojgiem małoletnich dzieci w wieku 6 i 13 lat, które pozostają na jej wyłącznym utrzymaniu. Wyjaśniła przy tym, że jej małżonek nie partycypuje w kosztach utrzymania dzieci ani w wydatkach związanych z eksploatacją domu. Obecnie wnioskodawczyni nie osiąga żadnych stałych dochodów (zawiesiła wykonywanie działalności gospodarczej), ponosi stałe wydatki na zakup butli gazowej (50 zł), opłaty za energię elektryczną (około 400 zł), wodę (około 130 zł), wywóz nieczystości (80 zł), ogrzewanie (699 zł rocznie), przedszkole (250 zł), lekcje języka angielskiego dla dzieci (140 zł), dojazdy dzieci do przedszkola i szkoły (około 350 zł), wyżywienie (około 1.000 zł) oraz spłaty rat leasingu (1.700 zł) i kredytów (3.300 zł), które średnio miesięcznie wynoszą 7.459 zł i które opłaca dzięki pomocy finansowej teścia.
Do wniosku dołączono: (1) oświadczenie z dnia 27 marca 2017 r., w którym małżonek wnioskodawczyni potwierdził, że zamieszkuje wspólnie z wnioskodawczynią i małoletnimi dziećmi, nie partycypuje w wydatkach związanych z eksploatacją domu, nie łoży na utrzymanie dzieci, osiąga dochody wyłącznie z renty inwalidzkiej w kwocie około 540 zł, które w całości wydatkuje na zakup leków i wyżywienie; (2) oświadczenie z dnia 27 marca 2017 r., w którym teść wnioskodawczyni potwierdził, że udziela jej pomocy finansowej, przy czym nie przekazuje stałej kwoty, gdyż wysokość pomocy uzależniona jest od bieżących potrzeb wnioskodawczyni, w lutym br. przekazał jej 1.700 zł na ratę leasingu, płaci za jej zakupy, opłacił wynagrodzenie pełnomocnika w niniejszej sprawie; (3) kopie faktur i potwierdzeń wpłat gotówkowych wystawionych na małżonka wnioskodawczyni w okresie od 25 października 2016 r. do 27 lutego 2017r. obrazujące wysokość opłat za energię elektryczną, wodę, wywóz nieczystości, internet, telefon komórkowy oraz zakup opału; (4) kopie dowodów wpłat potwierdzające wysokość opłat za przedszkole w styczniu i lutym 2017 r.; (5) kopię faktury z dnia 2 marca 2017 r. za zakup paliwa przez wnioskodawczynię oraz kopie dowodów wpłat gotówkowych wystawionych na wnioskodawczynię w okresie od 8 grudnia 2016 r. do 27 lutego 2017 r. obrazujące wysokość opłat za śmieci oraz ratę leasingu; (6) kopię zawiadomienia naczelnika urzędu skarbowego z dnia 16 stycznia 2017 r. o zajęciu wierzytelności przysługującej wnioskodawczyni do kwoty 132.349,90 zł; (7) kopie umów pożyczki zawartych przez wnioskodawczynię w dniu 4 marca 2014 r. oraz 2 kwietnia 2014 r. na kwotę 117.748 zł i 82.252 zł wraz z harmonogramami ich spłat.
Odpowiadając na zarządzenie referendarza sądowego z dnia 17 października 2017 r. pełnomocnik wnioskodawczyni nadesłał:
– kopię zeznania podatkowego małżonków za rok 2016 (PIT-36 z załącznikami PIT/B i PIT/O), w którym wnioskodawczyni wykazała stratę z działalności gospodarczej w wysokości 20.081,02 zł (deklarując przychód w kwocie 17.299,26 zł i koszty jego uzyskania w kwocie 37.308,28 zł) oraz dochody z umowy o dzieło/zlecenia w wysokości 4.000 zł (przychód z tego tytułu wyniósł 5.000 zł, zaś koszty jego uzyskania – 1.000 zł), natomiast małżonek wnioskodawczyni zadeklarował dochody z renty w wysokości 11.007 zł oraz stratę z wykonywanej działalności gospodarczej w wysokości 4.623,64 zł (wykazując przychód w wysokości 24.385 zł oraz koszty jego uzyskania w kwocie 29.008,64 zł); małżonek wnioskodawczyni od dochodu odliczył kwotę 1.920 zł z tytułu wydatków na cele rehabilitacyjne; małżonkowie wykazali do zwrotu kwotę 2.879,40 zł;
– zaświadczenie z A S.A. w D z dnia 30 października 2017 r., z którego wynika, że saldo zadłużenia wnioskodawczyni z tytułu zaciągniętych pożyczek wynosi łącznie 58.014 zł a miesięczna ich spłata 3.332 zł;
– fakturę z dnia 5 września 2017 r. za zakup przez wnioskodawczynię samochodu będącego przedmiotem leasingu za kwotę 637,76 zł;
– informacji z KRUS skierowanej do małżonka wnioskodawczyni jako ubezpieczonego o wysokości składek ubezpieczeniowych za III i IV kwartał 2017 r. z tytułu objęcia wnioskodawczyni ubezpieczeniem społecznym rolników, które wyniosły po 393 zł;
– potwierdzenia operacji dokonanych na rachunku bankowym wnioskodawczyni w dniach 9, 22, 23 i 31 sierpnia 2017 r., 9, 26 i 30 września 2017 r. oraz 4, 9, 18, 26 i 27 października 2017 r.;
– kopię zawiadomienia naczelnika urzędu skarbowego z dnia 16 stycznia 2017 r. o zajęciu wierzytelności przysługującej wnioskodawczyni do kwoty 132.349,90 zł;
– odpis postanowienia WSA w Gdańsku z dnia 10 kwietnia 2017 r. o wstrzymaniu wykonania decyzji wydanej w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od lutego do kwietnia 2011 r. i od września do grudnia 2011 r.;
– wystawione na małżonka wnioskodawczyni kopię faktury z dnia 24 października 2017 r. za zakup opału, kopie potwierdzeń opłat za telefony komórkowe z dnia 23 sierpnia, 27 września i 27 października 2017 r., za internet z dnia 13 października 2017 r., za wodę i odprowadzanie ścieków z dnia 4 października 2017 r., za energię elektryczną z dnia 7 sierpnia, 12 i 17 października 2017 r. na łączną kwotę 3.263,16 zł;
– kopie dowodów wpłat obrazujące wysokość opłat za przedszkole w czerwcu i we wrześniu 2017 r. na łączna kwotę 499 zł;
– wystawione na wnioskodawczynię dowody opłat za wywóz śmieci za sierpień i wrzesień 2017 r., uiszczenia raty łącznego zobowiązania pieniężnego za 2017 r. z dnia 7 sierpnia 2017 r. oraz opłaty za Spółkę Wodną za 2017 r. z dnia 17 października 2017r. na łączną kwotę 503 zł;
– oświadczenie teścia wnioskodawczyni z dnia 31 października 2017 r., w którym podał, iż wspiera finansowo wnioskodawczynię, pomagając jej spłacać zobowiązania (w tym z tytułu leasingu), regulować rachunki, opłacając wynagrodzenie pełnomocnika w niniejszej sprawie oraz przekazując środki na konkretny, wskazany przez wnioskodawczynię cel;
– oświadczenie wnioskodawczyni z dnia 31 października 2017 r., w którym wskazała, iż otrzymuje świadczenie 500 plus oraz wyjaśniła, że nie występowała o zasądzenie alimentów od małżonka, gdyż nie posiada on żadnych źródeł dochodów i nie byłby w stanie ich regulować, a teść prosił ją aby nie występowała przeciwko małżonkowi do sądu. Wskazała także, że występując do sądu o alimenty, z uwagi na nieznajomość prawa, musiałaby skorzystać z pomocy zawodowego pełnomocnika, na co nie ma środków. Wnioskodawczyni oświadczyła także, że nie pobiera świadczeń rodzinnych i nie korzysta z pomocy społecznej. Podała, że swoje zobowiązania reguluje na bieżąco.
W piśmie dołączonym do ww. dokumentów pełnomocnik dodatkowo wyjaśnił, że wnioskodawczyni zobowiązania zaciągnęła, gdy prowadziła działalność gospodarczą i posiadała środki na ich spłatę. Obecnie w spłacie zobowiązań pomaga wnioskodawczyni teść, który spłacił leasing, zaś sama wnioskodawczyni rezygnuje z większości wydatków.
Referendarz sądowy uznał, że wnioskodawczyni nie wykazała zasadności wniesionego żądania. Przede wszystkim nie dał wiary twierdzeniom, że wnioskodawczyni nie pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z małżonkiem i że nie partycypuje on w kosztach utrzymania. Przeczy temu fakt, że za 2016 rok małżonkowie skorzystali z możliwości preferencyjnego rozliczenia dochodów, składając wspólne zeznanie podatkowe i wykazując do zwrotu kwotę 2.879,40 zł. Ponadto wnioskodawczyni została objęta ubezpieczeniem społecznym (KRUS) małżonka, zaś wśród dokumentów obrazujących wysokość stałych bieżących wydatków, jakie ponosi wnioskodawczyni, znajdują się opłaty za telefony komórkowe jej małżonka. Wydatku tego nie sposób uznać za konieczny koszt utrzymania wnioskodawczyni. W rezultacie wnioskodawczyni była zobowiązana do wykazania majątku małżonka oraz jego dochodów we wniosku złożonym na formularzu PPF, czego nie uczyniła.
Referendarz sądowy nie dał także wiary twierdzeniom wnioskodawczyni o braku dochodów małżonka. Z przedłożonych dokumentów jednoznacznie wynika, że małżonek wnioskodawczyni osiąga stałe dochody, których źródłem jest renta inwalidzka (jest on uprawniony do skorzystania z odliczeń od dochodów z tytułu wydatków na cele rehabilitacyjne) oraz od dnia 25 czerwca 2013 r. prowadzi nieprzerwanie działalność gospodarczą w zakresie wynajmu i dzierżawy pojazdów samochodowych, z wyłączeniem motocykli i pozostaje – jak wynika z danych zawartych w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej – aktywnym przedsiębiorcą.
Za niezrozumiałe referendarz sądowy uznał to, że wnioskodawczyni, będąc – jak podnosi – w bardzo trudnej sytuacji finansowej, rezygnuje nie tylko z dochodzenia alimentów należnych jej dzieciom, ale przede wszystkim sama nie osiągając dochodów, ponosi również za małżonka koszty związane ze zużyciem energii elektrycznej, wody, ogrzewania, gazu, opłaty za telefony komórkowe małżonka, internet itp. Tym bardziej, że małżonek wykonuje działalność gospodarczą w miejscu wspólnego zamieszkania z wnioskodawczynią, co prowadzi do wniosku, że media są zużywane również w związku z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą.
Referendarz sądowy odmówił wiarygodności twierdzeniom wnioskodawczyni, że nie występuje ona do sądu o zasądzenie alimentów na rzecz małoletnich dzieci z uwagi na brak dochodów małżonka, a w konsekwencji niemożność wyegzekwowania ewentualnie zasądzonych kwot. W przypadku bezskuteczności egzekucji wnioskodawczyni mogłaby wystąpić o ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego.
Wobec stwierdzenia, że wnioskodawczyni nie podejmuje działań, aby poprawić przede wszystkim sytuację bytową swoich dzieci zasadnym jest wniosek, że w rzeczywistości dysponuje ona środkami pieniężnymi w kwocie wyższej aniżeli zadeklarowana, a jej sytuacja finansowa nie jest tak zła, jak próbuje to wykazać.
Referendarz sądowy zwrócił uwagę, że z oświadczeń złożonych zarówno przez wnioskodawczynię, jak i jej teścia wynika, że teść jedynie pomaga wnioskodawczyni w spłacie jej zobowiązań pożyczkowych i uiszczaniu bieżących opłat, co prowadzi do wniosku, że wnioskodawczyni sama ponosi przynajmniej część tych wydatków. Jednak wnioskodawczyni nie wskazała, z jakich środków wydatki te pokrywa. Wiadomym jest, że otrzymuje ona świadczenie wychowawcze w kwocie 500 zł miesięcznie. Natomiast to, czy wnioskodawczyni posiada jeszcze inne środki na rachunku bankowym i z jakich źródeł są to środki, tego nie sposób ustalić. Wnioskodawczyni bowiem nie przedłożyła pełnego wyciągu z posiadanego rachunku bankowego, do czego została zobowiązania.
Zdaniem orzekającego w niniejszej sprawie wnioskodawczyni ma możliwość uzyskania środków na uiszczenie wpisu od wniesionej skargi kasacyjnej, który na obecnym etapie sprawy jest jedyną opłatą sądową. Wnioskodawczyni na ten cel może pozyskać środki ze źródeł, z których reguluje swoje zobowiązania.
Skarżąca reprezentowana przez pełnomocnika wniosła sprzeciw od powyższego orzeczenia, w którym zarzuciła naruszenie art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369), zwanej dalej p.p.s.a., poprzez błędne przyjęcie, iż skarżąca nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że wykazała swoją niestabilną sytuację finansową, przedkładając wszelkie potwierdzające ten fakt dokumenty. Skarżąca obecnie nie ma środków na bieżące regulowanie zobowiązań, rezygnuje z większości wydatków, ponosząc jedynie koszty niezbędne związane z codzienną egzystencją. Małżonek nie partycypuje w kosztach utrzymania ich wspólnych dzieci oraz bieżących wydatkach. Nie prowadzą również wspólnego gospodarstwa domowego. Małżonek skarżącej znajduje się obecnie w tak samo złej kondycji finansowej, jak skarżąca.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
W myśl art. 260 § 1 p.p.s.a. w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 73 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. poz. 658), rozpoznając sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego o odmowie przyznania prawa pomocy, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (art. 260 § 2 p.p.s.a.).
Zgodnie z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, czyli w zakresie częściowym, przyznaje się osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Prawo pomocy jest formą dofinansowania strony z budżetu państwa i musi się ograniczać do sytuacji, gdy zdobycie przez stronę środków na postępowanie sądowe jest obiektywnie niemożliwe. Przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny należy zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, ze nie może ona zapewnić sobie minimum warunków socjalnych (por. postanowienia NSA z 28 października 2013 r., sygn. II FZ 973/13, Lex Omega nr 1450625 oraz z 29 maja 2013 r., sygn. II OZ 405/13, Lex Omega nr 1319088). Taka sytuacja w sprawie nie występuje.
W ocenie Sądu, referendarz sądowy prawidłowo zbadał przesłanki przyznania prawa pomocy uznając, że wnioskodawczyni nie wykazała w sposób należyty, iż nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, a w złożonym sprzeciwie skarżąca nie zawarła żadnych argumentów, które tę ocenę zdołałyby podważyć.
Skarżąca wskazała w sprzeciwie, że przedłożyła wszelkie dokumenty, które potwierdzają jej niestabilną sytuację finansową. Nie jest to prawdą, skarżąca bowiem nie przedłożyła historii operacji na rachunkach bankowych, których posiada kilka – co najmniej dwa. Przedłożyła wyłącznie potwierdzenia poszczególnych operacji dokonywanych na tych rachunkach, co nie daje jednak pełnego obrazu przebiegu operacji finansowych na nich dokonywanych. Co więcej, nie stanowi to również prawidłowego wypełnienia wezwania referendarza sądowego z dnia 19 października 2017 r. – w pkt g) tego wezwania skarżąca została wyraźnie zobowiązana do przedłożenia wyciągów i wykazów ze wszystkich posiadanych rachunków bankowych, obrazujących historię i salda tych rachunków w okresie ostatnich trzech miesięcy bądź złożenie dokumentów potwierdzających likwidację tych rachunków. Już sama okoliczność uchylenia się przez skarżącą od obowiązku przedłożenia wyciągów z wszystkich posiadanych przez siebie rachunków bankowych przemawia za niezasadnością jej wniosku, uniemożliwia bowiem ustalenie istotnych okoliczności, takich jak ilość posiadanych rachunków bankowych, stan zgromadzonych na nich zasobów pieniężnych, rodzaj i wysokość księgowanych na nich wpływów i rozchodów. Skarżąca skupiła się jedynie na wykazaniu wysokości ponoszonych wydatków i posiadanych zobowiązań, nie wykazała natomiast w sposób rzetelny wysokości osiąganych przychodów, co uniemożliwia dokonanie oceny jej wniosku.
W sprzeciwie skarżąca wskazuje, że nie posiada obecnie środków na bieżące regulowanie zobowiązań, co zmusza ją do rezygnacji z większości wydatków. Również i to stwierdzenie nie znajduje potwierdzenia w przedłożonej przez nią dokumentacji, z której wynika, że skarżąca nie posiada zaległości w regulowaniu rachunków, a także że na bieżąco reguluje liczne zobowiązania cywilnoprawne z tytułu rat leasingowych oraz spłat pożyczek. Z zaświadczenia wystawionego przez A SA w D z dnia 30 października 2017 r. wynika, że łączna kwota miesięcznych rat spłacanych przez skarżącą wynosi 3.332 zł i że na dzień wystawienia zaświadczenia nie występuje zadłużenie z tytułu niespłacania pożyczek. Oprócz tego skarżąca wskazała, że ponosi miesięcznie wydatki w kwocie około 2458 zł na gaz, prąd, wodę, ogrzewanie, dojazdy, przedszkole, dodatkowe zajęcia dla dzieci, wyżywienie, wywóz śmieci oraz wydatki w kwocie 1700 zł miesięcznie z tytułu rat leasingowych. Z oświadczenia teścia skarżącej wynika, że jego pomoc dotyczy regulowania rachunków na utrzymanie domu, a w lutym 2017 r. przekazał kwotę 1700 zł na spłatę raty leasingu. Skarżąca nie wyjaśniła, w jaki sposób pokrywa resztę wydatków, skoro deklaruje, że utrzymuje się wyłącznie ze świadczenia 500 plus. W połączeniu z faktem uchylenia się od przedłożenia wyciągów z wszystkich posiadanych przez siebie rachunków bankowych i wybiórczego przedstawienia potwierdzeń kilku zaledwie operacji na tych rachunkach, uznać należy, że skarżąca celowo nie ujawnia wszystkich osiąganych przez siebie dochodów.
Słusznie też referendarz sądowy nie dał wiary skarżącej, że jej małżonek nie prowadzi z nią wspólnego gospodarstwa domowego i nie partycypuje w kosztach utrzymania rodziny. Przeczą temu takie okoliczności, jak fakt wspólnego zamieszkiwania, złożenie wspólnego zeznania podatkowego za 2016 rok i skorzystanie z możliwości preferencyjnego opodatkowania dochodów, objęcie skarżącej ubezpieczeniem społecznym (KRUS) małżonka, opłacanie przez skarżącą (mimo deklarowanej przez nią trudnej sytuacji finansowej) rachunków wystawionych na nazwisko jej męża związanych z zużyciem energii elektrycznej, wody, ogrzewania, ale również opłat za telefony komórkowe męża. Przy czym, jak słusznie zauważył referendarz sądowy, są to rachunki częściowo związane z prowadzoną przez męża skarżącej w miejscu ich wspólnego zamieszkania działalności gospodarczej. W tej sytuacji uznać należy, że skarżąca powinna była udokumentować również stan majątkowy swojego męża, czego jednak nie uczyniła. W judykaturze ugruntowany został pogląd, zgodnie z którym małżonkowie zobowiązani są do wzajemnej pomocy obejmującej swym zakresem także prowadzenie procesów sądowych i pokrywania związanych z tym kosztów, którego to obowiązku nie niweczy nawet zniesienie między małżonkami wspólności ustawowej. Opisane stanowisko zawiera szereg orzeczeń sądów administracyjnych (por. postanowienia NSA z dnia 12 listopada 2012 r. sygn. akt I FZ 421/12, Lex 1247068, z dnia 22 stycznia 2013 r. sygn. akt II FZ 5/13, Lex 1274294, z dnia 25 marca 2013 r. sygn. akt II FZ 104/13, Lex 1299412 oraz z dnia 28 stycznia 2014 r. sygn. akt I FZ 11/14, Lex 1419368).
Należy zatem uznać, że referendarz sądowy zasadnie przyjął, iż strona skarżąca nie wykazała, aby uiszczenie kosztów postępowania, które na obecnym etapie sprawy obejmują wyłącznie wpis sądowy od skargi kasacyjnej w kwocie 2280 zł, wykraczało poza jej możliwości płatnicze, a tym samym, aby odmowa zwolnienia od tego obowiązku ograniczała stronie prawo do sądu. Wnioskodawczyni na ten cel może pozyskać środki ze źródeł, z których reguluje swoje zobowiązania, w tym kredytowe i – co należy podkreślić – reguluje je terminowo, nie mając żadnych zaległości w ich spłacie. Zobowiązania cywilnoprawne wnioskodawczyni nie korzystają z pierwszeństwa względem kosztów sądowych powstałych w niniejszej sprawie. Skoro skarżąca, pomimo braku własnych dochodów (poza świadczeniem 500 plus na dziecko), jest w stanie regularnie uiszczać swoje zobowiązania finansowe kształtujące się na poziomie ponad 3.000 zł miesięcznie, to brak jest podstaw, aby przyjąć, że nie ma ona środków na uiszczenie kosztów sądowych w niniejszej sprawie.
Dlatego też nie znajdowało uzasadnienia zastosowanie odstępstwa od zasady ustanowionej w art. 199 p.p.s.a., zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie.
W rezultacie Sąd postanowił utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie referendarza sądowego, o czym orzeczono na podstawie art. 260 § 1 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło