I SA/Gd 662/11
PostanowienieWSA w Gdańsku2012-09-07
Skład orzekający: Aleksandra Rynduch-Szczawińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, prowadzący działalność gospodarczą, która w poprzednim roku przyniosła wysoki dochód, ale w bieżącym roku generuje straty i wiąże się ze znacznymi zobowiązaniami, w tym zaległościami podatkowymi, może zostać zwolniony z kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?Ratio decidendi
Wnioskodawca wykazał, że nie posiada aktualnie realnych możliwości finansowych poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. Pomimo wysokiego dochodu w poprzednim roku, bieżące straty, znaczne zobowiązania i prowadzone postępowanie egzekucyjne uzasadniają przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.Stan faktyczny
Wnioskodawca K. M. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą podatku VAT. Wnioskodawca prowadzi działalność gospodarczą, która w 2011 r. przyniosła wysoki dochód, jednak w 2012 r. generuje straty. Posiada znaczące zobowiązania, w tym zaległości podatkowe, które są przedmiotem egzekucji. Wnioskodawca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z nieuzyskującą dochodów małżonką i uczącym się synem.Rozstrzygnięcie
Przyznano wnioskodawcy prawo pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Aleksandra Rynduch-Szczawińska po rozpoznaniu w dniu 7 września 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. M. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za sierpień i wrzesień 2005 r. postanawia: przyznać wnioskodawcy prawo pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych.
Wnioskiem zawartym w piśmie procesowym z dnia 26 czerwca 2012 r., uzupełnionym w dniu 16 lipca 2012 r. na formularzu PPF, którego braki usunięto w dniu 13 sierpnia 2012 r., K. M. zwrócił się w niniejszej sprawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Wraz z wnioskiem przedłożył jednostronny rachunek zysków i strat za 2011 r. oraz na koniec lutego i maja 2012 r., odpis aneksu z dnia [...] lutego 2012 r. do umowy w rachunku bieżącym.
W myśl art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. Poz. 270) – zwanej dalej p.p.s.a. – przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Zgodnie z brzmieniem art. 245 § 3 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Powołane przepisy stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 p.p.s.a. Zatem to rzeczą wnioskodawcy jako zainteresowanego jest wykazanie, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przytoczonych przepisach. Tym samym to na nim spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione.
Na podstawie złożonego przez wnioskodawcę oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, załączonych do niego dowodów oraz dokumentów źródłowych przedłożonych do sprawy o sygn. akt I SA/Gd 881/11 (kopii: zeznania podatkowego PIT-36L za 2011 r., bilansu za 2011 r., rozrachunków na dzień 30 kwietnia 2012 r., jednostronnego rachunku zysków i strat z uwzględnieniem bufora na koniec marca i kwietnia 2012 r. wyciągów z rachunków bankowych, opinii bankowych, pisma banku z dnia [...] kwietnia 2012 r., protokołu zajęcia i odbioru ruchomości z dnia [...] czerwca 2011 r., tytułów wykonawczych z dnia [...] czerwca 2011 r., zawiadomień o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego z dnia [...] lutego 2011 r., odpisu zwykłego z księgi wieczystej) ustalono, że wnioskodawca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z nieuzyskującą dochodów małżonką oraz uczącym się synem. Wnioskodawca prowadzi działalność gospodarczą, która w 2011 r. zgodnie ze złożonym zeznaniem podatkowym przyniosła mu dochód w wysokości 263.465,28 zł brutto, zaś zysk netto za ubiegły rok według dokumentów księgowych wyniósł 131.209,24 zł. W obecnym roku podatkowym prowadzona działalność nie przynosi wnioskodawcy dochodu tylko stratę, która na koniec marca wynosiła – 178.534,95 zł, na koniec kwietnia – 105.687,29 zł, zaś na koniec maja – 82.291,03 zł. Wnioskodawca na chwilę obecną nie jest właścicielem nieruchomości, jego małżonka jest zaś właścicielką domu mieszkalnego o powierzchni 180 m2. Małżonkowie nie posiadają żadnych oszczędności ani przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro. Wnioskodawca posiada natomiast liczne zobowiązania (w tym przeterminowane) – związane z prowadzoną działalnością gospodarczą – zarówno względem banków z tytułu zaciągniętych kredytów, jak i dostawców towarów, nadto posiada znaczne zaległości podatkowe. Bilansowa wartość zobowiązań krótkoterminowych wnioskodawcy na dzień 31 grudnia 2011 r. wynosiła 6.657.742,00 zł, wartość nierozliczonych zobowiązań według rozrachunków na dzień 30 kwietnia 2012 r. wynosiła 4.744.067,50 zł (w tym przeterminowanych 698.822,77 zł). Posiadane przez wnioskodawcę zaległości podatkowe, których wysokość na dzień 15 lutego 2011 r. wynosiła 2.225.441,20 zł są przedmiotem prowadzonej egzekucji, w ramach której zajęto rachunek bankowy wnioskodawcy. Kolejne zaległości podatkowe zostały objęte tytułami wykonawczymi z dnia [...] czerwca 2011 r. na łączną kwotę 81.420,80 zł. Wnioskodawca korzysta z kredytu w rachunku bieżącym, który – zgodnie z zawartym w dniu [...] lutego 2012 r. aneksem do umowy o kredyt – na okres od 31 sierpnia br. do 29 września br. został mu przyznany w kwocie 800.000 zł. Zgodnie z pismem z dnia [...] kwietnia 2012 r. banku, który udzielił tego kredytu, przekazał on – z uwagi na zwiększone ryzyku finansowania działalności wnioskodawcy (związane z wystąpieniem tytułu egzekucyjnego na rachunku oraz pojawieniem się spornych zobowiązań względem urzędu skarbowego i izby celnej) – obsługę kredytu jednostce zajmującej się zagrożonymi należnościami gospodarczymi. Jak wskazał wnioskodawca w piśmie z dnia 25 czerwca 2012 r., od grudnia 2010 r. uiścił kwotę 409.000 zł tytułem zaległości podatkowych, co wiązało się z koniecznością zaciągnięcia przez niego kolejnego kredytu. Z tych względów w czerwcu 2011 r. wnioskodawca zaciągnął kredyt obrotowy krótkoterminowy przeznaczony na finansowanie bieżących potrzeb związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą wysokości 400.000 zł.
Mając na uwadze powyższe okoliczności faktyczne, stwierdzić należy, że wnioskodawca nie uzyskuje aktualnie dochodu z prowadzonej działalności gospodarczej, zaś jego małżonka i syn nie posiadają żadnego źródła przychodów. Żadna z ww. osób nie posiada też oszczędności, które wnioskodawca mógłby przeznaczyć na uiszczenie kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Nadto wnioskodawcę obciążają znaczne zobowiązania finansowe, w tym z tytułu zaległości podatkowych, które są przedmiotem prowadzonej egzekucji.
Z tych względów uznano, że wnioskodawca wykazał, że nie ma aktualnie realnych możliwości finansowych poniesienia pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku koniecznego utrzymania.
W konsekwencji na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło