I SA/Gd 663/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Romala, Sędziowie Sędzia WSA Irena Wesołowska, Sędzia WSA Ewa Wojtynowska (spr.), Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Marzena Cybulska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 17 grudnia 2014 r. sprawy ze skargi W.J. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 8 kwietnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia zażalenia 1. oddala skargę; 2. zasądza od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego adwokatowi M.P. wynagrodzenie w kwocie brutto 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) tytułem nieopłaconej pomocy prawnej. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 8 kwietnia 2014 r. Dyrektor Izby Skarbowej działając na podstawie art. 134 w zw. z art. 141 i art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.) oraz art. 17 § 1 w zw. z art. 34 § 5 i art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 1015 ze zm.), stwierdził, że zażalenie W. J. na postanowienie organu egzekucyjnego – Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 3 stycznia 2014 r., którym odmówiono uznania zgłoszonych zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego oraz umorzenia postępowania egzekucyjnego, wniesione zostało z uchybieniem terminu. Podstawą takiego rozstrzygnięcia były następujące ustalenia i rozważania: W dniu 3 stycznia 2014 r. organ egzekucyjny – Naczelnik Urzędu Skarbowego wydał postanowienie, którym odmówił uznania zgłoszonych pismem z dnia 13 sierpnia 2013 r. zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 10 lipca 2013 r. nr [...] oraz odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie ww. tytułu wykonawczego. Powyższe postanowienie, przesłane na adres: W. J., ul. [...] C., doręczone zostało w dniu 13 stycznia 2014 r., dorosłemu domownikowi – K. J., który podjął się oddania przesyłki adresatowi, co potwierdził własnoręcznym podpisem. Skarżąca natomiast złożyła zażalenie pismem nadanym w Urzędzie Pocztowym w dniu 21 stycznia 2014 r. Z uwagi na powyższe Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia 8 kwietnia 2014 r. stwierdził, że zażalenie na ww. postanowienie, wniesione zostało z uchybieniem terminu. W zaskarżonym postanowieniu organ II instancji wyjaśnił, ze stosownie do przepisu art. 17 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz pouczenia zawartego w rozstrzygnięciu organu I instancji, termin do wniesienia zażalenia wynosi 7 dni od dnia doręczenia postanowienia stronie. Termin ten upłynął zatem w przedmiotowej sprawie w dniu 20 stycznia 2014 r., natomiast skarżąca wniosła zażalenie pismem z dnia 21 stycznia 2014 r., nadanym przesyłką zwykłą w Urzędzie Pocztowym w tym samym dniu. Zatem, składając zażalenie po upływie 7-dniowego terminu, uchybiono zawitemu terminowi, przewidzianemu dla tej czynności. Ponadto strona nie skorzystała z unormowań zawartych w przepisie art. 58 § 2 ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego (mającym stosownie do art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji odpowiednie zastosowanie w postępowaniu egzekucyjnym) i nie wystąpiła jednocześnie o przywrócenie uchybionego terminu. Nie zgadzając się z postanowieniem Dyrektora Izby Skarbowej skarżąca złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku. W uzasadnieniu strona podniosła, że Naczelnik Urzędu Skarbowego po otrzymaniu zażalenia przyjął je i nie stwierdził uchybienia terminu do wniesienia zażalenia ale przesłał to zażalenie do Dyrektora Izby Skarbowej celem rozpoznania, co w ocenie skarżącej oznacza, że nie uchybiła ona terminowi. Gdyby tak było to Naczelnik nie miałby prawa przekazać zażalenia do Dyrektora Izby Skarbowej a jednak to zrobił. A zatem zdaniem strony, nie uchybiła ona żadnemu terminowi, chyba że nastąpiła pomyłka w Urzędzie Skarbowym lub w Izbie Skarbowej za co nie może ona odpowiadać. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył co następuje: Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę administracji publicznej przez badanie zgodności zaskarżonych decyzji i postanowień z prawem. W wyniku takiej kontroli decyzja lub postanowienie mogą zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm., określanej dalej jako p.p.s.a.). Z przepisu art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a. wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą skargi. Jego wykładnia wskazuje, że Sąd ma nie tylko prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Z drugiej jednak strony granicą praw i obowiązków Sądu wyznaczoną w art. 134 § 1 p.p.s.a. jest zakaz wkraczania w sprawę nową. Granice te zaś wyznaczone są dwoma aspektami mianowicie: legalnością działań organu podatkowego oraz całokształtem aspektów prawnych tego stosunku prawnego, który był objęty treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia. Powyższe oznacza, że Sąd naruszyłby ten przepis jedynie wówczas, gdyby przekroczył określone wyżej granice danej sprawy albo gdyby ograniczył się w ocenie legalności tylko do zarzutów i wniosków skargi. Tak rozumiejąc swoją rolę Sąd uznał, że w ustalonym stanie faktycznym skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Podstawę rozstrzygnięcia zaskarżonego w niniejszej sprawie stanowi art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm. dalej jako "k.p.a."), stosownie do którego organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Przy czym na podstawie art. 144 k.p.a. (...) do zażaleń mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań. Zgodnie natomiast z przepisem art. 17 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 1015 ze zm. dalej jako "u.p.a."): (...) rozstrzygnięcie i zajmowane przez organ egzekucyjny lub wierzyciela stanowisko w sprawach dotyczących postępowania egzekucyjnego następuje w formie postanowienia. Na postanowienie to służy zażalenie, jeżeli niniejsza ustawa lub Kodeks postępowania administracyjnego tak stanowi. Zażalenie wnosi się do organu odwoławczego za pośrednictwem organu egzekucyjnego w terminie 7 dni od dnia doręczenia lub ogłoszenia postanowienia. Nie budzi wątpliwości, że warunkiem skutecznego wniesienia zażalenia jest zachowanie ustawowego terminu do jego wniesienia, tj. siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia stronie (art. 17 § 1 u.p.a.). Natomiast uchybienie powyższemu terminowi powoduje bezskuteczność zażalenia, w następstwie czego postanowienie staje się ostateczne, co tym samym wyklucza merytoryczne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy w postępowaniu zażaleniowym. Stąd po przekazaniu sprawy wraz z zażaleniem organ II instancji w pierwszej kolejności bada, czy zostało ono wniesione z zachowaniem ustawowego terminu. W razie zaś wniesienia zażalenia z przekroczeniem ustawowego terminu, organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia uchybienie terminowi do wniesienia zażalenia (art. 134 w zw. z art. 144 k.p.a.) i odstępuje od jego merytorycznego rozpatrzenia. Skoro jak wskazano wyżej, organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia uchybienie terminowi do wniesienia zażalenia, to koniecznym jest ustalenie, w jakim dniu miało miejsce prawidłowe doręczenie postanowienia oraz ustalenie kiedy zostało wniesione od niego zażalenie i w rezultacie czy doszło do uchybienia terminu do wniesienia zażalenia, co jest stanem obiektywnym. (por. wyrok NSA z dnia 14 marca 2013 r., sygn. akt I FSK 727/12). W rozpatrywanej sprawie sporne postanowienie zostało wysłane na adres: W. J., ul. [...] C. i doręczone zostało w dniu 13 stycznia 2014 r., dorosłemu domownikowi – K. J., który podjął się oddania przesyłki adresatowi, co potwierdził własnoręcznym podpisem. Doręczenie to uznać należy za skuteczne, gdyż stosownie do art. 43 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.a. w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. Taką też adnotację uczynił doręczyciel na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki. Za datę doręczenia postanowienia organu I instancji uznać należy więc dzień jej odbioru przez dorosłego domownika tj. dzień 13 stycznia 2014 r. Skarżąca też nie kwestionuje daty doręczenia ww. postanowienia. Zatem zakreślony przepisem art. 17 § 1 u.p.a. siedmiodniowy termin do wniesienia zażalenia upłynął bezskutecznie w dniu 20 stycznia 2014 r. Tymczasem skarżąca złożyła zażalenie (za pośrednictwem UP) dopiero w dniu 21 stycznia 2014 r. tj. z jednodniowym przekroczeniem terminu. Tym samym organ odwoławczy prawidłowo zastosował art. 134 w zw. z art. 144 k.p.a., stwierdzając uchybienie terminu do wniesienia zażalenia. Odnosząc się do argumentów skargi jakoby o braku uchybienia terminu do wniesienia zażalenia miał świadczyć fakt jego przekazania do organu II instancji przez Naczelnika Urzędu Skarbowego, Sąd wyjaśnia, że organ I instancji nie jest uprawniony a tym bardziej obowiązany do stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia. Postanowienie w tym zakresie wydać może jedynie organ odwoławczy o czym wprost stanowi cyt. wyżej przepis art. 134 k.p.a. Natomiast organ, który wydał zaskarżone postanowienie jest obowiązany przesłać je wraz z aktami sprawy organowi II instancji (art. 133 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.a.), bez względu na fakt czy zostało wniesione w terminie czy też nie. Mając powyższe na uwadze, Sąd na mocy art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił jako pozbawioną uzasadnionych podstaw.