I SA/Gd 665/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Irena Wesołowska (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Elżbieta Rischka, Sędzia WSA Ewa Wojtynowska, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Beata Jarecka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 16 września 2015 r. sprawy ze skargi ,,A" S.A. z siedzibą w W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 13 lutego 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 13 lutego 2015 r. Dyrektor Izby Skarbowej działając na podstawie art. 58 w związku z art. 59 § 1 w związku z art. 123 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 276 z późn. zm. – dalej: k.p.a.), po rozpatrzeniu wniosku "A" S.A. z siedzibą w W. (dalej "A") odmówił terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 27 października 2014 r. w przedmiocie określenia wysokości nieprzekazanej organowi egzekucyjnemu kwoty - w związku z brakiem realizacji zajęcia egzekucyjnego. Podstawą rozstrzygnięcia był następujący stan faktyczny: W dniu 27 października 2014 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego wydał postanowienie, którym określił "B" S.A. wysokość nieprzekazanej organowi egzekucyjnemu kwoty w związku z brakiem realizacji zajęcia egzekucyjnego. Postanowienie zostało skutecznie doręczone w dniu 30 października 2014 r. Pismem z dnia 14 listopada 2014 r. "A" wniósł zażalenie na postanowienie z dnia 27 października 2014 r. wraz z wnioskiem o przywrócenie uchybionego terminu. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że w dniu 29 października 2014 r. do siedziby "B" S.A. będącej poprzednikiem "A" wpłynęła korespondencja zawierająca postanowienie z dnia 27 października 2014 r. Jednakże z uwagi na trwające od dnia 31 października 2014 r. (data fuzji prawnej banków) procesy integracyjne w zakresie procedur i systemów bankowych, jak również w związku z ustaleniem i podziałem kompetencji pracowników przejmowanego banku w zakresie realizacji zajęć egzekucyjnych w nowym systemie informatycznym (w tym przeprowadzeniem szkoleń wyjazdowych), "A" odczytał treść postanowienia dopiero w dniu 7 listopada 2014 r. Dodatkowo "A" podniósł, że w październiku 2014 r. (tj. przed fuzją prawną banków) pracownicy zajmujący się realizacją zajęć odbyli liczne szkolenia w zakresie zmienionych systemów informatycznych oraz szkolenia wyjazdowe poza siedzibą banku, co było ogromnym obciążeniem dla zespołu realizującego zajęcia i odpowiadającego na wpływającą korespondencję, ponieważ znaczna jego część codziennie była oddelegowana do uczestnictwa w tych szkoleniach. Dyrektor Izby Skarbowej po zapoznaniu się z treścią wniosku odmówił stronie przywrócenia terminu do wniesieniu odwołania. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ, powołując się na treść art. 58 § 1 i 2 k.p.a. wskazał, że dla przywrócenia uchybionego terminu konieczne jest spełnienie jednocześnie trzech przesłanek, a mianowicie: • wniesienie przez zainteresowanego wniosku o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od ustania przeszkody, która uniemożliwiła mu dochowanie terminu, • jednoczesne dokonanie czynności, której w zakreślonym terminie nie dokonano, • uprawdopodobnienie, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy zainteresowanego. Jednocześnie organ odwoławczy wskazał, że kryterium braku winy, jako przesłanka przywrócenia terminu, wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania szczególnej staranności przy prowadzeniu własnych spraw. O braku winy można mówić wyłącznie wtedy, gdy dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia. Do takich okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu zalicza się np. nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą. Odnosząc się do wskazanych we wniosku przyczyn niedochowania terminu do złożenia zażalenia, organ odwoławczy zauważył, że decyzja o połączeniu "B" S.A. z "A" została podjęta przez podmioty uczestniczące w profesjonalnym obrocie gospodarczym, powinna zatem zostać poprzedzona szeregiem analiz i kalkulacji dotyczących kwestii sprawnego wdrożenia wskazanego procesu, przy uwzględnieniu szeregu zmiennych mających na celu zapewnienie ciągłości wykonywanych zadań oraz dopełnienie ciążących na obu podmiotach obowiązków. Argument o odczytaniu treści postanowienia dopiero w dniu 7 listopada 2014 r. – w związku z trwającymi procesami integracyjnymi, nie stanowi, że do uchybienia terminu doszło bez winy strony. Należy bowiem uznać, że "B" S.A. (a w konsekwencji "A") jako osoba prawna pozyskał skutecznie wiedzę na temat wydanego rozstrzygnięcia w momencie jego odbioru przez pracownika tej instytucji i przy zachowaniu odpowiedniej staranności mógł złożyć przysługujące mu zażalenie w określonym ustawowo dla tej czynności terminie. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku "A" S.A. wniósł o uchylenie powyższego postanowienia, zarzucając naruszenie art. 7, 11, 107 § 3, w związku z art. 126 k.p.a., naruszenie art. 58 § 1 k.p.a. oraz niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy mających istotny wpływ na treść wydanego postanowienia. W uzasadnieniu powtórzono argumenty przedstawione we wniosku o przywrócenie terminu. Dodatkowo podniesiono, że zaskarżone postanowienie jest krzywdzące, albowiem zamyka stronie drogę do obrony swych praw w trybie instancyjnym. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę administracji publicznej przez badanie zgodności zaskarżonych decyzji i postanowień z prawem. W wyniku takiej kontroli decyzja lub postanowienie mogą zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm., określanej dalej jako p.p.s.a.). Z przepisu art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a. wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą skargi. Jego wykładnia wskazuje, że Sąd ma nie tylko prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Z drugiej jednak strony granicą praw i obowiązków Sądu wyznaczoną w art. 134 § 1 p.p.s.a. jest zakaz wkraczania w sprawę nową. Granice te zaś wyznaczone są dwoma aspektami mianowicie: legalnością działań organu podatkowego oraz całokształtem aspektów prawnych tego stosunku prawnego, który był objęty treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia. Powyższe oznacza, że Sąd naruszyłby ten przepis jedynie wówczas, gdyby przekroczył określone wyżej granice danej sprawy albo gdyby ograniczył się w ocenie legalności tylko do zarzutów i wniosków skargi. Tak rozumiejąc swoją rolę Sąd uznał, że w ustalonym stanie faktycznym skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Odnosząc się do przesłanek przywrócenia terminu należy wskazać, że w myśl art. 58 § 1 k.p.a. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Z § 2 tego artykułu wynika dodatkowy warunek przywrócenia uchybionego terminu. Podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. W orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że przy ocenie okoliczności sprawy o przywrócenie terminu należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy, aby nie wprowadzać do stosunków procesowych elementu niepewności. Chodzi o to, aby z jednej strony nie doprowadzać do pochopnego przywracania terminu, z drugiej zaś, aby na skutek nadmiernej surowości nie zamknąć stronie drogi do obrony jej praw. Do okoliczności uzasadniających przywrócenie terminu zalicza się np. przerwę w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar. Z okoliczności rozpoznawanej sprawy wynika, że w dniu 27 października 2014 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego wydał postanowienie, którym określił "B" S.A. wysokość nieprzekazanej organowi egzekucyjnemu kwoty w związku z brakiem realizacji zajęcia egzekucyjnego. Postanowienie zostało skutecznie doręczone w dniu 30 października 2014 r. Trafnie przy tym wywodzi Dyrektor Izby Skarbowej, że "B" S.A. (poprzednik "A") pozyskał skutecznie wiedzę o wydanym postanowieniu w dniu jego odbioru przez pracownika banku i przy zachowaniu odpowiedniej staranności mógł złożyć zażalenie w terminie zakreślonym w ustawie. Zwrócić bowiem należy uwagę, że do fuzji banków doszło wskutek świadomych decyzji podjętych przez podmioty zarządzające bankami. Proces ten winien być zatem przeprowadzony w sposób zapewniający ciągłość wykonywanych zadań oraz dopełnienie ciążących na obu podmiotach obowiązków. Trwające procesy integracyjne nie stanowią zatem przeszkody nie do przezwyciężenia, która uniemożliwiałaby złożenie zażalenia w terminie. Przeciwnie, przy zachowaniu odpowiedniej staranności podczas realizacji fuzji banków, termin do wniesienia odwołania mógł być dochowany. Podkreślić przy tym trzeba, że skutki jakie wywołał fakt, że postanowienie określające wysokość nieprzekazanej organowi egzekucyjnemu kwoty w związku z brakiem realizacji zajęcia egzekucyjnego stało się ostateczne, jak również przekonanie strony skarżącej o jego wadliwości pozostaje bez wpływu na rozstrzygnięcie wniosku o przywrócenie terminu i w konsekwencji stwierdzenie uchybienia terminu i pozostawienie zażalenia bez rozpoznania. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.