I SA/Gd 673/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krzysztof Przasnyski po rozpoznaniu w dniu 21 października 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi L. M. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia 23 marca 2016r. nr [...] w przedmiocie nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji Programu Rolnośrodowiskowego postanawia odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W skardze do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Gdańsku na opisaną decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia 23 marca 2016r. w przedmiocie nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji Programu Rolnośrodowiskowego, L. M. wniosła o wstrzymanie jej wykonania. W uzasadnieniu skarżąca podała, że nie jest w stanie zapłacić kwoty wynikającej z zaskarżonej decyzji, gdyż jedynym źródłem jej utrzymania jest renta w wysokości 400 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 718), dalej w skrócie zwana "p.p.s.a.", Sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu. Przepis art. 61 p.p.s.a. wskazuje na szkodę (majątkową, bądź niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, a który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony innym przedmiotem, zaś jego wartość pieniężna nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo utraty życia lub zdrowia (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 grudnia 2004 roku, GZ 138/04). Przywołany wyżej przepis wskazuje wyraźnie, że wstrzymanie wykonania aktu dopuszczalne jest, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Oznacza to, że w okolicznościach konkretnej sprawy można zakładać, spodziewać się zaistnienia takiej sytuacji o jakiej mowa w przepisie. Nie może przy tym budzić wątpliwości, że ocena możliwości wystąpienia tego niebezpieczeństwa nie może być przez Sąd dokonywana bez odwołania się do konkretnych okoliczności, odpowiednio potwierdzonych przez wnioskodawcę dowodami. Jak wielokrotnie akcentowano w orzecznictwie sądów administracyjnych, skarżący domagając się wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, musi wykazać, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia tym aktem znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Niezbędne jest wskazanie na konkretne okoliczności pozwalające ocenić, czy wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne. Podkreślenia wymaga, że wniosek powinien zawierać spójną argumentację, popartą faktami oraz ewentualnie odnoszącymi się do nich dowodami, które uzasadniają wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Brak przy tym podstaw, aby żądać od sądu poszukiwania argumentów przemawiających za wstrzymaniem wykonania aktu za samą stronę (por. postanowienie NSA z 15 stycznia 2015 r., I OZ 1236/14). Uprawdopodobnienie okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji spoczywa na stronie skarżącej (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 listopada 2004 r., sygn. akt FZ 474/04, z dnia 31 sierpnia 2004 r., sygn. akt FZ 267/04, z dnia 28 listopada 2012 r., sygn. akt I FSK 1263/12). Z kolei w postanowieniu z 29 maja 2009 r. sygn. akt I FZ 148/09 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że w interesie strony leży takie sformułowanie wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności, by powołane w nim okoliczności wskazywały na zajście w jej przypadku przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a., oraz poparcie twierdzeń w tym zakresie stosownymi dokumentami. Nie jest wystarczające, by okoliczności przemawiające za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji występowały w sprawie, gdyż sąd powinien mieć o nich wiedzę i możliwość ich zweryfikowania, a dostarczenie odpowiednich informacji i dokumentów w tym zakresie obciąża stronę skarżącą. Zdaniem Sądu, skarżąca nie wykazała dostatecznie, że istotnie zaistniały okoliczności świadczące o możliwości wstrzymania wykonania decyzji. Po pierwsze, należy zauważyć, że w złożonym wniosku skarżąca ograniczyła się wyłącznie do podania wysokości uzyskiwanego dochodu oraz wskazania, że nie jest w stanie zapłacić kwoty wynikającej z zaskarżonej decyzji. Jakkolwiek, nie nastręcza trudności ustalenie dochodzonej przez organy kwoty płatności podlegającej zwrotowi, to wniosek nie zawiera żadnych danych bądź konkretnych informacji, mających bądź mogących wskazywać na wyrządzenie skarżącej znacznej szkody lub wskazujących na możliwość spowodowania wystąpienia w stosunku do niej trudnych do odwrócenia skutków w związku z wykonaniem negowanego rozstrzygnięcia ustalającego kwotę nienależnie pobranych płatności. Nie jest wobec tego możliwym poczynienie obiektywnych ustaleń wskazujących na możliwość wystąpienia którejkolwiek z przywołanych na wstępie przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a., a w konsekwencji zastosowanie w stosunku do strony ochrony tymczasowej. Sąd zwraca przy tym uwagę, że w niniejszym postępowaniu, przyznano skarżącej prawo pomocy poprzez zwolnienie jej od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych. Podkreślić jednak należy, że trudna sytuacja finansowa strony nie może sama w sobie świadczyć o spełnieniu przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W doktrynie i w judykaturze przyjmuje się zasadę, zgodnie z którą przesłanek do przyznania prawa pomocy, o których mowa w art. 246 p.p.s.a., nie można utożsamiać z przesłankami, na podstawie, których sąd może orzec o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu (art. 61 § 3 p.p.s.a.). Postępowanie w zakresie przyznania prawa pomocy a postępowanie w zakresie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji to dwa odrębne postępowania, w których sąd rozstrzyga na podstawie innych przesłanek (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 grudnia 2010 r., II FZ 605/10, LEX nr 742664 i z dnia 16 października 2009 r., II FSK 1783/08, LEX nr 573464). Ewentualny fakt egzekwowania obowiązku pieniężnego wynikającego z ostatecznej decyzji, nawet przy istnieniu trudnej sytuacji materialnej strony, nie może być automatycznie utożsamiany z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody, czy spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Trudna sytuacja materialna skarżącej może mieć niewątpliwie wpływ na przyznanie prawa pomocy, nie jest zaś wystarczającą okolicznością do wstrzymania wykonania zaskarżonych aktów (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 listopada 2011 r., II FSK 2752/11, LEX nr 1069889). Podsumowując, spełnienie przesłanek art. 61 § 3 p.p.s.a. wymaga stwierdzenia prawdopodobieństwa wyrządzenia znacznej szkody lub też trudnych do odwrócenia skutków. Sąd w kwestii wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji działa wyłącznie na wniosek strony, zatem to ona jest zobowiązana do uprawdopodobnienia okoliczności uzasadniających prawdopodobieństwo wywołania skutków wskazanych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Wnioskująca winna wskazać na konkretne zdarzenia, czy też okoliczności świadczące o tym, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione oraz poprzeć je stosownymi dokumentami. Zadaniem Sądu jest natomiast zbadanie, czy argumenty przedstawione przez stronę przemawiają (lub nie) za uwzględnieniem jej wniosku. Z uwagi na powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.