I SA/Gd 678/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krzysztof Przasnyski po rozpoznaniu w dniu 19 września 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. D. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 20 marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2010 r. postanawia wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia 27 września 2013 r., nr [...]. K. D. wniosła do Sądu skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 20 marca 2014 r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych z tytułu objęcia akcji w spółce akcyjnej w zamian za wkład niepieniężny w innej postaci niż przedsiębiorstwo lub jego zorganizowana część za 2010 r. W odrębnym piśmie procesowym skarżąca wniosła wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ja decyzji organu i instancji. We wniosku skarżąca podała, iż Naczelnik Urzędu Skarbowego decyzją z dnia 14 sierpnia 2013 r. orzekł o zabezpieczeniu na jej majątku wykonania zobowiązania podatkowego na podstawie kwestionowanych decyzji organów. Następnie, na wniosek Naczelnika Urzędu Skarbowego, wyjawiła swój majątek przed Sądem Rejonowym. Skarżąca wskazała, że posiada udziały w 9 spółkach z o.o. wymienionych w załączniku do wykazu jej majątku. Skarżąca zaznaczyła, że w tych spółkach jest mniejszościowym wspólnikiem bez realnego wpływu na sposób ich funkcjonowania. Dalej skarżąca podała, że wśród 9 spółek 4 są obecnie w likwidacji, tj. "A" sp. z o.o. w likwidacji, "B" sp. z o.o. w likwidacji, "C" sp. z o.o. w likwidacji, "D" sp. z o.o. w likwidacji. Zgodnie z jej wiedzą, spółki te nie prowadzą żadnej działalności. Ze sprawozdań finansowych sporządzonych przez likwidatora wynika, iż po zakończeniu likwidacji nie przypadnie jej do podziału żaden majątek. Ponadto dane ujawnione w Krajowym Rejestrze Sądowym świadczą o fatalnej sytuacji finansowej i majątkowej spółek "E" sp. z o.o. oraz "F" sp. z o.o. Spółki te nie prowadzą żadnej działalności, nie mają majątku i są pozbawione zarządu. Skarżąca podała, iż nie zna sytuacji spółek "G" sp. z o.o. oraz "H" sp. z o.o. oraz "I" sp. z o.o. Podkreśliła, iż nigdy nie uzyskała żadnego dochodu z tytułu posiadanych w nich udziałów. W przypadku spółki "J" sp. z o.o. bezskutecznie dochodzi spłaty wierzytelności w kwocie 5600 zł. Również wątpliwe są przysługujące jej wierzytelności wobec "K" sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej. Skarżąca wyjaśniła, iż wierzytelności jej zostały zaliczone do czwartej kategorii, określonej w art. 342 Prawa upadłościowego i naprawczego i, jak poinformował ją syndyk, na poczet spłaty wierzytelności zaliczonych do czwartej kategorii nie zdoła w toku postępowania upadłościowego uzyskać żadnych środków do podziału między wierzycieli. Dalej skarżąca podniosła, iż spółka "L" jest spółką dominującą względem "M" S.A., która z kolei jest dominująca względem "N" sp. z o.o. Skarżąca wskazała, że w dniu 28 lutego 2014 r. Sąd Rejonowy oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości spółki "N" sp. z o.o. z uwagi na fakt, że nie posiada środków umożliwiających przeprowadzenie jej upadłości. W przypadku spółki "M" S.A., Sąd Rejonowy w dniu 27 marca 2014 r. ogłosił upadłość likwidacyjną. Powyższe, zdaniem skarżącej, świadczy o wątpliwej sytuacji spółki "L". Odnosząc do kwestii udziałów ww. spółkach, skarżąca wskazała, że trudno jej określić, czy kiedykolwiek uzyska z ich tytułu jakiekolwiek dochody. Obecnie jej udziały nie reprezentują żadnej wartości rynkowej, dlatego ich sprzedaż w wyniku egzekucji wszczętej na wniosek organów kontroli skarbowej spowodowałaby dla niej nieodwracalne skutki. Analogiczna sytuacja odnosi się do wierzytelności wobec "K" sp. z o.o. oraz "I" sp. z o.o. Zatem w ocenie skarżącej sprzedaż ww. udziałów oraz wierzytelności w wyniku egzekucji spowodowałaby w praktyce nieodwracalne skutki. Skarżąca wyjaśniła, że jest osobą bezrobotną, jej mąż dysponuje niewielkimi dochodami, na ich utrzymaniu jest dwoje małoletnich dzieci, w jej małżeństwie istnieje ustrój rozdzielności majątkowej. Wnioskodawczyni podała, że jednym jej dochodem jest część czynszu z wynajmu lokalu w S., który jest obciążony hipotekami, co oznacza, że prowadzenie egzekucji z udziału we współwłasności ww. mieszkania pozbawi ją jedynego składnika majątku, generującego niewielki dochód. W ocenie skarżącej, sprzedaż mieszkania w drodze egzekucji oznaczałaby dla niej wystąpienie znacznej szkody oraz spowodowanie w praktyce nieodwracalnych skutków. Skarżąca dodała, że egzekucja z dochodu z wynajmu mieszkania pozbawi ją obecnie jakichkolwiek środków finansowych koniecznych dla jej własnego utrzymania i dzieci. W związku z tym wnioskodawczyni stwierdziła, iż powyższe okoliczności w pełni uzasadniają wstrzymanie wykonania zaskarżonych decyzji. Do wniosku załączono kopie: decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 14 sierpnia 2013 r. o zabezpieczeniu na majątku skarżącej wykonania zobowiązania podatkowego, wezwania Sądu Rejonowego z dnia 26 lutego 2014 r. w celu przesłuchania strony w sprawie dotyczącej wyjawienia majątku, wykazu majątku wraz załącznikiem. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 poz. 270 ze zm.) – dalej w skrócie zwanej "p.p.s.a.", wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Zaskarżona decyzja jest zatem wykonalna i mimo zaskarżenia do sądu może stać się przedmiotem postępowania egzekucyjnego. Wyjątek od tej zasady statuuje art. 61 § 3 p.p.s.a., w myśl którego w przypadku, gdy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie tego aktu lub czynności w całości lub w części, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Rozstrzygając zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd jest związany zamkniętym katalogiem przesłanek pozytywnych. Ustawa wymienia w tym przepisie dwie przesłanki: niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oraz niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zgodnie z poglądami doktryny i orzecznictwa przy rozpoznawaniu przesłanki niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody należy w szczególności przyjąć, że chodzi o taką szkodę (majątkową, a także niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowania, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Należy przy tym podkreślić, że inicjatywa w zakresie wykazania przesłanek, uzasadniających wstrzymanie wykonania aktu, należy do strony skarżącej, bowiem jej rzeczą, jako strony postępowania sądowoadministracyjnego, jest wykazywanie zasadności złożonego wniosku poprzez wskazanie istnienia materialnoprawnych przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W ocenie Sądu, wniosek skarżącej o wstrzymanie wykonania decyzji jest zasadny. Wprawdzie świadczenie pieniężne, co do spełnienia którego toczy się spór w niniejszej sprawie, jest z natury rzeczy świadczeniem odwracalnym, jednakże, rozważając skutki zapłaty należności, należało mieć na względzie stan zadłużenia skarżącej z tytułu zobowiązania podatkowego w wysokości ponad 1 000 000 zł oraz zadłużenie z tytułu zaciągniętych kredytów i pożyczek. Ponadto za uwzględnieniem wniosku przemawia trudna sytuacja materialna wnioskodawczyni, znajdująca potwierdzenie chociażby w postanowieniu referendarza sądowego tut. Sądu z dnia 12 sierpnia 2014 r. o przyznaniu skarżącej prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Wskazać należy, że z analizy dokumentów załączonych do wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji wynika, że skarżąca oraz jej małżonek utrzymują się z niewielkich dochodów z najmu lokalu oraz wypłacanego mężowi wnioskodawczyni wynagrodzenia za pracę. Kwota zadeklarowanych dochodów z ww. tytułów oraz brak zasobów pieniężnych (wnioskodawczyni wykazała jedynie kwotę 300 zł) wskazuje, że sytuacja finansowa, w jakiej się obecnie znajdują jest bardzo trudna. W ocenie Sądu, wnioskodawczyni wykazała, że składniki jej majątku wolne od zajęcia nie przedstawiają wartości rynkowej. Natomiast w odniesieniu do posiadanych przez nią wierzytelności przyjąć należało, że albo w ogóle nie zostaną one spłacone przez dłużników, albo też zostaną zaliczone na poczet zaległości podatkowej wnioskodawczyni, gdyż we wniosku egzekucyjnym wskazała ona rachunek bankowy, z którego prowadzona jest egzekucja. Podobnie rzecz się ma z majątkiem jej małżonka, który – jak oświadczyła wnioskodawczyni – stanowią udziały w spółkach z o.o., które nie posiadają majątku, nie prowadzą działalności gospodarczej oraz wierzytelności dochodzone wobec spółek w stanie likwidacji. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd uznał, że w przypadku wykonania zaskarżonej decyzji zaistniałoby niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącej znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 61 § 3 i 5 p.p.s.a., wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.