I SA/Gd 679/16

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Monika Hennig po rozpoznaniu w dniu 6 marca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. Ś. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej [...] z dnia [...], nr [...] w przedmiocie określenia przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego oraz zabezpieczenia na majątku postanawia: odmówić skarżącej przyznania prawa pomocy. Wnioskiem z dnia 22 grudnia 2016 r. (data stempla pocztowego), złożonym na formularzu PPF, skarżąca K. Ś. zwróciła się o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w całości, w tym wpisu od skargi określonego w kwocie 500 zł. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., dalej jako p.p.s.a.), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od opłat sądowych i wydatków następuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Podkreślić przy tym należy, że rzeczą wnioskodawcy jako zainteresowanego jest wykazanie, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w powołanym przepisie. Tym samym to na nim spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Jedynym instrumentem służącym weryfikacji oświadczeń wnioskodawcy i tym samym umożliwiającym prawidłową ocenę jego kondycji finansowej, jest unormowanie zawarte w art. 255 p.p.s.a., zgodnie z którym odpowiednich informacji, czy też dokumentów musi dostarczyć sam wnioskodawca. Przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy brak jest bowiem możliwości poszukiwania z urzędu faktów przemawiających na korzyść ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy, dokonywana jest jedynie ocena w świetle art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. tych okoliczności, które wskazała strona. W konsekwencji bierność wnioskodawcy skutkuje niewyjaśnieniem istotnych wątpliwości dotyczących jego rzeczywistych możliwości płatniczych i traktować ją należy jako niewykazanie przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżąca podała, że prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z małżonkiem i dwojgiem małoletnich dzieci w wieku 6 i 12 lat. Wyjaśniła przy tym, że wprawdzie zamieszkuje wspólnie z małżonkiem w domu stanowiącym jego własność, to jednak pozostaje z nim w tzw. faktycznej separacji. Skarżąca nie ponosi kosztów związanych z utrzymaniem zajmowanej nieruchomości. Skarżąca poza samochodem osobowym marki [...] z 2009 r. o wartości 40.000 zł, którego zakup sfinansowała kredytem bankowym (do spłaty pozostała kwota 31.878,84 zł), nie posiada innego majątku. Posiada natomiast zobowiązania podatkowe w znacznej wysokości (ponad 600.000 zł) – z jej majątku prowadzona jest egzekucja, w ramach której dokonano całkowitego zajęcia jej wynagrodzenia z tytułu usług marketingowych oraz postępowania zabezpieczające. Ponadto, wyrokiem sądu gospodarczego z dnia 17 lipca 2015 r. skarżąca została zobowiązana do zapłaty z weksla kwoty 45.263,61 zł wraz z należnościami ubocznymi, zaś wyrokiem z dnia 7 września 2015 r. sąd karny wymierzył skarżącej karę grzywny w kwocie 7.000 zł. Skarżąca osiąga dochody z wynagrodzenia za pracę w wysokości 1.850 zł brutto (1.355 zł netto) miesięcznie oraz z wykonywanej działalności gospodarczej (która obecnie ogranicza się do świadczenia usług marketingowych na rzecz jednego kontrahenta) w wysokości 3.333,30 zł brutto miesięcznie, otrzymuje także alimenty na syna w kwocie 300 zł miesięcznie. Małżonek skarżącej nie przekazuje jej żadnych środków na utrzymanie dzieci. Natomiast małżonek skarżącej prowadzi działalność gospodarczą w zakresie naprawy samochodów i z tego tytułu osiąga dochody w kwocie 6.000 zł netto miesięcznie. Z kwoty tej miesięcznie przeznacza 600 zł na alimenty na rzecz swoich dzieci z poprzedniego związku, 600 zł na koszty związane z utrzymaniem nieruchomości, 1.000 zł na spłatę zaciągniętych pożyczek oraz 4.500 zł na spłatę raty kredytu mieszkaniowego na zakup domu. Referendarz sądowy uznał przedmiotowe oświadczenie za niewystarczające do oceny rzeczywistej sytuacji finansowej i rodzinnej skarżącej, w związku z czym zarządzeniem z dnia 19 stycznia 2017 r., wydanym na podstawie art. 255 p.p.s.a., wezwał skarżącą do przedłożenia w terminie 7 dni: a/ zaświadczenia od pracodawcy o wysokości średniego wynagrodzenia netto wnioskodawczyni za okres ostatnich trzech miesięcy wraz z informacją, czy jest z tego świadczenia prowadzona egzekucja, a jeżeli tak, podania wysokości dokonanych potrąceń w okresie trzech ostatnich miesięcy; b/odpisów dokumentów księgowych potwierdzających wysokość przychodu/dochodu (poniesionej straty) za cały 2016 r., w tym wyszczególnienia przychodu/dochodu (poniesionej straty) za okres od października do grudnia, z tytułu prowadzonej przez wnioskodawczynię działalności gospodarczej; c/ wyciągów i wykazów ze wszystkich posiadanych przez wnioskodawczynię rachunków bankowych (rachunków bieżących, rachunków oszczędnościowych, rachunków lokat, w tym kont i lokat dewizowych), obrazujących historię i salda tych rachunków w okresie ostatnich trzech miesięcy, a w przypadku ich nieposiadania złożenia stosownego oświadczenia w tym przedmiocie; d/ dokumentów obrazujących aktualną wysokość zaległości podatkowych wnioskodawczyni, zaświadczeń wystawionych przez banki o wysokości aktualnego zadłużenia i wysokości spłacanych przez wnioskodawczynię miesięcznych rat kredytowych wraz z informacją, czy wnioskodawczyni terminowo spłaca zadłużenie, a jeżeli nie, czy toczy się względem niej postępowanie windykacyjne oraz dokumentów obrazujących wysokość innych zobowiązań wnioskodawczyni (wobec ZUS, kontrahentów, dostawców mediów i innych podmiotów); e/ dowodów dotyczących prowadzonego względem wnioskodawczyni postępowania egzekucyjnego, w szczególności dokumentów obrazujących aktualną wysokość egzekwowanych należności, dokonane zajęcia (w tym dochodów z działalności gospodarczej) i wysokość potrąceń dokonanych w okresie ostatnich trzech miesięcy; f/ oświadczenia, czy wnioskodawczyni pobiera świadczenie wychowawcze na dzieci (500 plus), a jeżeli tak, przedłożenia odpisu decyzji je przyznającej; g/ dowodu potwierdzającego wysokość otrzymywanych alimentów na dziecko; h/ jednoznacznego wskazania, czy prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z małżonkiem, czy też odrębne gospodarstwo domowe, wyjaśnienia, czy w małżeństwie wnioskodawczyni istnieje ustrój rozdzielności majątkowej i czy małżonek wnioskodawczyni partycypuje w kosztach utrzymania ich dzieci (pokrywa koszty ich wyżywienia, zajęć dodatkowych, zakupu odzieży, itp.), jeżeli tak, to w jakim zakresie, jeżeli nie, czy wnioskodawczyni podjęła jakieś kroki prawne ukierunkowane na wyegzekwowanie ciążącego na jej małżonku obowiązku utrzymania dzieci; i/ w przypadku wskazania, że wnioskodawczyni prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z małżonkiem przedłożenia dokumentów wskazanych w punktach b), c), d) e), f) dotyczących jej małżonka oraz dowodów obrazujących wysokość płaconych przez niego alimentów i poniesionych w okresie ostatnich trzech miesięcy kosztów utrzymania nieruchomości (opłat za czynsz, energię elektryczną, gaz, wodę i odprowadzanie ścieków, wywóz odpadów, ogrzewanie, itp.). Poinformowano także skarżącą, że niezastosowanie się do treści wezwania będzie skutkować odmową przyznania mu prawa pomocy. Powyższe wezwanie skutecznie doręczono skarżącej w dniu 7 lutego 2017 r. (dowód: potwierdzenie odbioru, k. 73). Skarżąca nie wykonała nałożonego na nią obowiązku. Wezwanie referendarza sądowego pozostało bez odpowiedzi. Należało zatem przyjąć, że sama skarżąca uniemożliwiła, poprzez nieprzedstawienie żądanych dokumentów, dokonanie pełnej i rzetelnej oceny swojej sytuacji finansowej i rodzinnej. Zaniechanie skarżącej w tym zakresie stanowi zaś przeszkodę wykluczającą uprawdopodobnienie okoliczności wskazanych we wniosku i przyznanie prawa pomocy. W tym stanie sprawy referendarz sądowy uznał, że skarżąca nie wykazała zasadności wniesionego żądania i na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.