I SA/Gd 68/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń, Sędziowie Sędzia NSA Alicja Stępień, Sędzia WSA Ewa Wojtynowska (spr.), Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Beata Jarecka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 20 maja 2010 r. sprawy ze skargi A. B. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 16 listopada 2009 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia 1. oddala skargę; 2. przyznaje od Skarbu Państwa- Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na rzecz adwokata M.D. kwotę 309,80(trzysta dziewięć 80/100) złotych tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Postanowieniem z dnia 21 sierpnia 2009 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w G., po rozpatrzeniu wniosku A.B., odmówił wydania zaświadczenia na dzień 21 sierpnia 2009 r. o treści żądanej przez stronę z uwagi na fakt, iż podatnik posiada zaległości podatkowe z tytułu podatku od towarów i usług. Pismem z dnia 31 sierpnia 2009 r. podatnik wniósł zażalenie na powyższe postanowienie, natomiast w dniu 1 września 2009 r. złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia. W uzasadnieniu wniosku podatnik wskazał, że uchybienie terminu nastąpiło z uwagi na zły stan zdrowia, tj. silne bóle zamostkowe i potężne ciśnienie. Wskazał, że przedmiotowa sprawa ma dla niego istotne znaczenie bowiem kwestionuje jego zadłużenie. Zaznaczył, że jego wniosek został załatwiony pobieżnie, bez pełnej oceny materiału dowodowego. Dyrektor Izby Skarbowej, działając na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 i § 2 w zw. z art. 12 i art. 223 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa (tekst jednolity: Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm., dalej jako "O.p.") postanowieniem z dnia 16 listopada 2009 r. nr [...] stwierdził uchybienie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w G. z dnia 21 sierpnia 2009 r. W tym samym dniu organ odwoławczy, na podstawie art. 163 § 2 w zw. z art. 162 i art. 216 O.p. wydał postanowienie nr [...], w którym odmówił stronie przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia od postanowienia Naczelnika Urzędu skarbowego. W uzasadnieniu postanowienia nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej podał, że postanowienie organu I instancji zostało doręczone A.B. 24 sierpnia 2009 r. Zgodnie z zawartym w postanowieniu prawidłowym pouczeniem, stronie przysługiwało od niego zażalenie do Dyrektora Izby Skarbowej– za pośrednictwem Naczelnika Urzędu Skarbowego w G. - w terminie 7 dni od daty jego doręczenia. Powołując się na treść art. 12 O.p. wskazał, że termin ten upłynął dnia 31 sierpnia 2009 r., zaś zażalenie na postanowienie zostało wniesione w dniu 1 września 2009 r., a więc z jednodniowym uchybieniem terminu. Organ odwoławczy zaznaczył, że w związku z treścią uzasadnienia postanowienia nr [...], nie budzącym wątpliwości faktem jest uchybienie przez stronę terminowi wskazanemu w art. 236 O.p. A.B. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej, zarzucając mu błędną interpretację przepisów: art. 228 § 1 pkt 2 w związku z art. 12, art. 223 § 1 i § 2 pkt 1 O.p. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Pismem z dnia 17 maja 2010 r. pełnomocnik skarżącego podtrzymał dotychczas przedstawione przez A.B. wnioski i twierdzenia a ponadto wskazał, że zaskarżone postanowienie jest konsekwencją wydania przez Dyrektora Izby Skarbowej wadliwego postanowienia w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu z uwagi na błędną interpretację przepisów Ordynacji podatkowej. Powołując się na art. 162 § 1 O.p. pełnomocnik strony wskazał, że na skarżącym spoczywał obowiązek jedynie uprawdopodobnienia okoliczności uchybienia terminowi do złożenia odwołania a nie jak przyjął organ (w uzasadnieniu postanowienia nr [...] i odpowiedzi na skargę) w swej argumentacji, sprowadzającej się do utożsamienia omawianego pojęcia z udowodnieniem . Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Na stępie wskazać należy, że zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U Nr 153, poz. 1269 ze zm., dalej jako P.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji. Kryterium tej kontroli stanowi natomiast legalność tj. zgodność działania administracji z prawem (art. 1 § 2 cyt. ustawy). Należy również podkreślić, że zgodnie z art. 134 § 1 P. p. s. a., Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Mając na uwadze powyższe kryterium w ocenie Sądu skarga A.B. nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Przedmiotem badania w niniejszej sprawie było postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia zażalenia od postanowienia o odmowie wydania zaświadczenia o treści żądanej przez osobę ubiegającą się o nie, w oparciu o art. 306c O.p. W pierwszej kolejności, należy wskazać, że istotą postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia zażalenia jest jedynie ustalenie faktu, czy odwołanie zostało wniesione w terminie, a zatem czy w kontrolowanej sprawie organ odwoławczy miał podstawy do uznania naruszenia terminu. Art. 228 § 1 pkt 2 w zw z art. 239 O. p. nakłada na organ odwoławczy obowiązek badania terminowości wniesienia zażalenia i stwierdzenia w formie postanowienia uchybienie terminowi do wniesienia zażalenia. Samo stwierdzenie uchybienia terminowi nie stoi oczywiście na przeszkodzie rozpoznania ewentualnego wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia (por. wyrok NSA z dnia 10 października 2001 r., I SA/Gd 719/99, niepubl.). Sąd wskazuje, iż wśród ustawowych terminów, których zachowanie jest koniecznym warunkiem skutecznego dokonania określonych czynności procesowych, Ordynacja podatkowa wymienia m.in. termin do wniesienia zażalenia. Zgodnie z art. 236 O.p. zażalenie wnosi się w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia stronie. Dla skutecznego wniesienia zażalenia strona nie jest zobligowana do osobistego stawiennictwa i złożenia zażalenia w siedzibie organu, ponieważ stosownie do art. 12 § 6 pkt 2 O.p ma także możliwość wniesienia zażalenia za pośrednictwem polskiej placówki pocztowej operatora publicznego. Niezależnie od wyboru sposobu wniesienia zażalenia, w każdym przypadku strona jest zobowiązana dokonać tej czynności w terminie wynikającym z art. 236 O.p. Jeżeli zatem strona korzysta z usług Poczty Polskiej S.A. termin będzie uznany za zachowany tylko wtedy, gdy pismo zostanie nadane w placówce tego operatora, przed upływem siedmiodniowego terminu, co można ustalić na podstawie umieszczonych na przesyłce stempli pocztowych placówki nadawczej. Zważyć należy, że stwierdzenie uchybienia terminowi do wniesienia zażalenia następuje z urzędu, a w postępowaniu w tym przedmiocie, organ podatkowy zobowiązany jest określić dwie daty, datę doręczenia postanowienia i datę upływu terminu do złożenia zażalenia. W jego toku następuje ocena skuteczności doręczenia postanowienia i upływ tego terminu. Zgodnie z art. 12 § 1 i § 5 O.p., jeżeli początkiem terminu określonego w dniach jest pewne zdarzenie, przy obliczaniu tego terminu nie uwzględnia się dnia, w którym zdarzenie nastąpiło. Upływ zaś, ostatniego z wyznaczonej liczby dni uważa się za koniec terminu. Jeżeli ostatni dzień terminu przypada na sobotę lub dzień ustawowo wolny od pracy, za ostatni dzień terminu uważa się następny dzień po dniu lub dniach wolnych od pracy. W kontekście wyżej przywołanych przepisów Sąd uznał, że organ odwoławczy prawidłowo zinterpretował przepisy Ordynacji podatkowej, tj. art. 228 § 1 pkt 2 w związku z art. 12, art. 223 § 1 i § 2 pkt 1 stwierdzając, iż przedmiotowe zażalenie zostało złożone z uchybieniem terminu. Podkreślić należy że ewentualne wydanie postanowienia w sprawie przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia, nie ma żadnego wpływu na datę doręczenia i rozpoczęcia biegu terminu, jak również datę upływu terminu do złożenia zażalenia. Pozytywne rozpoznanie wniosku o przywrócenie terminu powoduje jedynie przywrócenie uchybionego terminu wyznaczonego do dokonania określonej czynności. W niniejszej sprawie jest poza sporem, że przesyłka zawierająca zażalenie została nadana w Urzędzie Pocztowym G. w dniu 1 września 2009 r. Oznaczenia pocztowe, którymi została opatrzona są czytelne i nie budzą wątpliwości. Z tego względu faktem jest, że strona uchybiła terminowi wskazanemu w art. 236 O.p. Mając na uwadze powyższe Sąd podzielił stanowisko organu, że zażalenie A.B. z dnia 31 sierpnia 2009 r., zostało złożone po terminie, który zgodnie z art. 236 O.p. upłynął bezskutecznie z końcem dnia 31 sierpnia 2009 r. W tej sytuacji organ był zobligowany do wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia zażalenia, co wykluczało merytoryczne rozpoznanie skierowanego do organu żądania uchylenia postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w G. z dnia 21 sierpnia 2009 r. Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. P.p.s.a. skargę oddalił. Koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, Sąd określił w wysokości wynikającej z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c i § 19 w związku z § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. (Dz. U. Nr 163 poz. 1348 ze zm.).