I SA/Gd 681/17

PostanowienieWSA w Gdańsku2017-11-08

Skład orzekający: Monika Hennig

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy strona została już prawomocnie zwolniona od kosztów sądowych w danej sprawie, ponowne rozpoznanie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych jest zbędne i powinno skutkować umorzeniem postępowania w tym zakresie?
Ratio decidendi
Rozpoznanie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych jest zbędne, jeśli strona została już prawomocnym postanowieniem zwolniona od tych kosztów w tej samej sprawie. W takiej sytuacji postępowanie w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych powinno zostać umorzone na podstawie art. 249a PPSA. Prawo pomocy przyznane w zakresie całkowitym, obejmujące zwolnienie od kosztów i ustanowienie pełnomocnika, może być przyznane osobie prawnej, gdy wykaże ona, że nie posiada żadnych środków na poniesienie kosztów postępowania.
Stan faktyczny
Skarżąca spółka złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego lub adwokata. Spółka była już wcześniej zwolniona od kosztów sądowych prawomocnym postanowieniem. Wnioskodawca wykazał trudną sytuację finansową, w tym zawieszenie działalności, egzekucję komorniczą z majątku i rachunków bankowych, a także brak środków u komplementariusza.
Rozstrzygnięcie
1. Umorzono postępowanie z wniosku o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych. 2. Przyznano wnioskodawcy prawo pomocy przez ustanowienie radcy prawnego.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Monika Hennig po rozpoznaniu w dniu 8 listopada 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku "A" Spółka komandytowa z siedzibą [...] o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej [...] z dnia [...], nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za grudzień 2014 roku oraz stwierdzenia nadpłaty postanawia: 1. umorzyć postępowanie z wniosku o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych, 2. przyznać wnioskodawcy prawo pomocy przez ustanowienie radcy prawnego. Wnioskiem złożonym na formularzu PPF w dniu 13 października 2017 r. (data stempla pocztowego), skarżąca spółka zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego, bądź adwokata. W pierwszej kolejności należy wskazać, że rozpoznanie wniosku strony skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych jest zbędne. Prawomocnym postanowieniem z dnia 24 maja 2017 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku przyznał stronie skarżącej prawo pomocy w żądanym przez nią zakresie, zwalniając spółkę w niniejszej sprawie od kosztów sądowych w całości. Powyższe oznacza, że skarżąca spółka została w niniejszej sprawie zwolniona od ponoszenia kosztów sądowych, zatem nie ma obowiązku ich uiszczania na żadnym etapie postępowania sądowoadministracyjnego, również przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Prawo pomocy przyznane skarżącej spółce powołanym postanowieniem nie zostało cofnięte w trybie art. 249 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., dalej jako p.p.s.a.). W tym stanie sprawy za zbędne należało uznać rozpoznanie kolejnego wniosku spółki o przyznanie jej prawa pomocy w niniejszej sprawie w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych. Zgodnie z art. 249a p.p.s.a., jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. Z tego względu referendarz sądowy, na podstawie art. 249a w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 sentencji postanowienia. Przechodząc do rozpoznania wniosku skarżącej spółki o ustanowienie pełnomocnika wskazać należy, że okoliczność, iż spółka została zwolniona od kosztów sądowych ma istotne znaczenie z punktu widzenia przesłanek, w świetle których należy dokonać oceny zasadności wniesionego przez stronę żądania w tym zakresie. Zastosowanie w niniejszej sprawie będą miały przepisy o przyznaniu prawa pomocy w zakresie całkowitym. W myśl art. 246 § 2 pkt 1 w związku z art. 245 § 2 p.p.s.a., prawo pomocy osobie prawnej w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika może być przyznane, gdy wnioskodawca wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Z oświadczenia o majątku i dochodach skarżącej spółki, dołączonego do wniosku odpisu KRS oraz odpisów z ksiąg wieczystych wynika, że z dniem 1 marca 2017 r. spółka zawiesiła wykonywanie działalności gospodarczej, której nie wznowiła do dnia rozpoznania przedmiotowego wniosku, z majątku spółki – nieruchomości lokalowych prowadzona jest egzekucja komornicza, w ramach prowadzonej egzekucji zajęte zostały także rachunki bankowe spółki, na których nie posiada ona środków (ich salda są ujemne bądź wynoszą 0 zł), spółka nie posiada także środków w kasie. W uzasadnieniu wniosku strona podała, że jej komplementariusz A. B. również nie posiada środków, które mógłby przeznaczyć na opłacenie pełnomocnika z wyboru. Utrzymuje się on bowiem z emerytury, uiszcza alimenty na rzecz córki, a jego jedyny majątek stanowią nieruchomości lokalowe o wartości 996.718,84 zł, z których prowadzona jest egzekucja, w związku z czym nie ma możliwości ich sprzedaży. W tym stanie sprawy referendarz sądowy uznał, że skarżąca spółka wykazała zasadność złożonego wniosku i – na podstawie przepisu art. 246 § 2 pkt 1 p.p.s.a. – orzekł jak w punkcie 2 sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło