I SA/Gd 69/17
PostanowienieWSA w Gdańsku2017-03-16
Skład orzekający: Monika Hennig
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej można przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od opłat sądowych, jeśli nie jest ona w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny?Ratio decidendi
Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od opłat sądowych, osobie fizycznej następuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W przypadku posiadania przez stronę majątku, z którego osiąga dochody, mających charakter stały i mogących ulec zwiększeniu, przyznanie zwolnienia z całości kosztów sądowych może być uznane za przedwczesne.Stan faktyczny
Skarżąca D. W. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w całości, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Regionalnego Oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dotyczącą płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi. Skarżąca posiada znaczący majątek (nieruchomości, gospodarstwo rolne, sprzęt rolniczy, samochody) oraz zadłużenie i kredyty. Osiąga dochody z działalności gospodarczej, najmu lokali oraz dopłaty rolnicze. Prowadzi gospodarstwo domowe z mężem i trójką małoletnich dzieci, z których jedno jest niepełnosprawne. Referendarz sądowy, analizując sytuację finansową, przyznał prawo pomocy przez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi, ale odmówił w pozostałej części, uznając posiadany majątek i dochody za wystarczające do poniesienia części kosztów.Rozstrzygnięcie
1. Przyznano skarżącej prawo pomocy przez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi; 2. Odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałej części.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Monika Hennig po rozpoznaniu w dniu 16 marca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. W. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami na 2015 rok postanawia: 1. przyznać skarżącej prawo pomocy przez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi; 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałej części.
Wnioskiem z dnia 31 stycznia 2017 r., złożonym na formularzu PPF w dniu 23 lutego 2017 r. (data stempla pocztowego), skarżąca D. W. zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w całości.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., dalej jako p.p.s.a.), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od opłat sądowych, następuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Na podstawie oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżącej oraz dołączonych do niego dokumentów referendarz sądowy ustalił, co następuje:
skarżąca jest właścicielką domu o powierzchni 95 m2 i wartości około 80.000 zł, budynku mieszkalnego o powierzchni 64,96 m2 i wartości około 35.000 zł oraz gospodarstwa rolnego o powierzchni 7,79 ha i wartości około 80.000 zł, w skład którego wchodzą grunty rolne o powierzchni 6,09 ha, budynek mieszkalny o powierzchni 40 m2, budynek gospodarczy o powierzchni 64 m2, sprzęt rolniczy (ciągnik [...], pług dwuskibowy, brony, sadzarka do ziemniaków, kultywator, kopaczka jednorzędowa) oraz inwentarz żywy (20 kur, 19 kaczek, 19 gęsi). Skarżąca jest także współwłaścicielką w części ¼ lokalu mieszkalnego o powierzchni 115,60 m2 i wartości około 70.000 zł. Nadto, posiada dwa samochody osobowe [...] z 1997 r. o wartości około 1.500 zł oraz [...] z 2001 r. o wartości około 3.500 zł.
Skarżąca posiada zadłużenie wobec KRUS z tytułu składek na ubezpieczenie rolników, którego miesięczna spłata wynosi 250,70 zł oraz wobec gminy z tytułu opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi, którego średnia miesięczna spłata wynosi 136,17 zł. Nadto, skarżąca spłaca dwa kredyty bankowe – mieszkaniowy oraz inwestycyjny, których średnia miesięczna rata wynosi 1.004,94 zł oraz kredyt udzielony jej przez Agencję Nieruchomości Rolnych na zakup ziemi, którego roczna rata wynosi 7.154 zł.
Skarżąca osiąga dochody z pozarolniczej działalności gospodarczej oraz z najmu lokali mieszkalnych, których miesięczna wysokość – na dzień złożenia wniosku – kształtuje się na poziomie około 3.032,29 zł. Skarżąca wskazała przy tym, że kwota zadeklarowanych dochodów z ww. źródeł jest zmienna w zależności od ilości wynajmowanych lokali i rzetelności najemców. Skarżąca prowadzi także gospodarstwo rolne, które wymaga nakładów inwestycyjnych i obecnie przynosi niewielkie dochody. Skarżąca otrzymuje dopłaty – na rok 2016 przyznano jej środki w łącznej kwocie 4.107,49 zł.
Skarżąca prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z małżonkiem oraz małoletnimi dziećmi w wieku 9, 12 i 14 lat (jedno z dzieci jest niepełnosprawne), na które pobiera świadczenia wychowawcze (500+). Małżonek skarżącej jest współwłaścicielem ww. lokalu mieszkalnego o powierzchni 115,60 m2 – jego udział wynosi ¼. Innego majątku nie posiada. Małżonek skarżącej prowadzi gospodarstwo rolne, którego właścicielką jest skarżąca; nie jest nigdzie zatrudniony i nie osiąga dochodów z innych źródeł.
Średnie miesięczne stałe koszty, jakie skarżąca ponosi na opłaty za energię elektryczną, gaz, wodę, wywóz śmieci, zakup opału, zakup leków dla siebie, składki do KRUS, ubezpieczenia mienia (nieruchomości i pojazdów mechanicznych), podatek rolny i od nieruchomości wynoszą 1.205,84 zł. Skarżąca wyjaśniła przy tym, że nie uwzględniła kosztów związanych z utrzymaniem dzieci, gdyż otrzymuje na ten cel świadczenia wychowawcze.
Dodatkowo skarżąca wskazała, że ponosi także wydatki na naprawę ciągnika (342,28 zł rocznie) oraz na lokale, będące przedmiotem najmu, tj. koszty zarządu, remontów, ogrzewania (3.386,91 zł rocznie).
Oceniając możliwości płatnicze skarżącej referendarz sądowy nie wziął pod uwagę kosztów, jakie ponosi ona na wynajmowane lokale z tej przyczyny, że skarżąca dochody z tego tytułu opodatkowuje na zasadach ogólnych, a zatem wydatki, jakie ponosi na ich remont może uwzględnić jako koszt uzyskania przychodów. Natomiast bez wątpienia opłaty eksploatacyjne, w opłaty do wspólnoty, uiszczają najemcy czy to bezpośrednio, czy też w określonym przez skarżącą czynszu najmu.
Ustalone w sprawie okoliczności dotyczące aktualnej sytuacji finansowej skarżącej i jej rodziny prowadzą do wniosku, że obciążenie skarżącej kosztami sądowymi powstałymi na tym etapie sprawy, tj. opłatą za skargę w kwocie 200 zł, może spowodować skutki, o których mowa w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Referendarz sądowy wziął także pod uwagę, że w sprawach o sygn. akt I SA/Gd 68/17 oraz
I SA/Gd 70/17, skarżąca również została zobowiązana do uiszczenia wpisów od wniesionych skarg w kwocie po 200 zł. Łączna kwota wpisów od skarg, do których uiszczenia skarżąca została zobowiązana wynosi 600 zł.
Jednocześnie, mając na uwadze, że skarżąca posiada majątek, z którego składników osiąga dochody, ma kilka źródeł utrzymania, zaś dochody, które z nich osiąga mają charakter stałych i – zdaniem orzekającego – mogą ulec zwiększeniu w przyszłości, referendarz sądowy uznał za przedwczesne zwolnienie skarżącej z całości kosztów sądowych, które mogą powstać w niniejszej sprawie.
Z tych wszystkich względów, na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło