I SA/Gd 692/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Małgorzata Gorzeń Sędziowie NSA Elżbieta Rischka NSA Małgorzata Tomaszewska /spr./ Protokolant Beata Jarecka po rozpoznaniu w dniu 22 kwietnia 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi Z. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku od nieruchomości za lata 2001-2003 oddala skargę I SA/Gd 692/04 U z a s a d n i e n i e Decyzją nr [...] z dnia [...] r. Burmistrz Miasta umorzył Z. P. zaległość w podatku od nieruchomości za 1999 i 2000 rok w kwocie [...] zł oraz odmówił umorzenia zaległości za lata 2001-2003 w kwocie [...] zł. W uzasadnieniu organ pierwszoinstancyjny wskazał, że przyczyną częściowego umorzenia zaległości było powoływanie się podatnika na trudną sytuację finansową, która niewystarczała jednak do umorzenia zaległości w całości, albowiem niepowodzenia finansowe nie mogą stanowić przesłanki ponoszenia przez budżet państwa skutków nierozważnych bądź nieumiejętnych działań podatników. Od decyzji tej, Z. P. złożył odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego argumentując jak we wniosku o umorzenie podatku. W szczególności wskazał, że od 1999 roku jest bez pracy i bez prawa do zasiłku, jednakże nie zwracał się o pomoc do MOPS-u. Nie ma stałego zameldowania, co uniemożliwia mu rozpoczęcie działalności na własną rękę. Dzierżawi posiadany przez siebie lokal, jednakże kwota jaką otrzymuje za dzierżawę – [...] zł – nie zabezpiecza normalnego funkcjonowania. Dodatkowo wskazał, że Urząd Miejski budując kanalizację ściekową w miejscowości N. uszkodził stanowiący jego własność budynek będący aktualnie w budowie a przeznaczony na warsztat, zaś na konieczną ekspertyzę uszkodzeń i kosztów ich likwidacji nie posiada środków. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję pierwszoinstancyjną. W uzasadnieniu Kolegium, powołując się na art. 67 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacji podatkowej wskazało, że Z. P. wprawdzie informuje o fakcie, że od 1999 roku jest bezrobotny i bez prawa do zasiłku (czego nie dokumentuje), to jednak z załączonych dokumentów wynika, iż opłatami za energię elektryczną obciążone jest A P. Z. Kolegium wskazało, że podatek w skali roku wynosił [...] zł, co daje w skali miesiąca kwotę ok. [...] zł. Gdyby podatnik systematycznie wpłacał tę kwotę, nie doszłoby do kumulacji podatku i odsetek za zwłokę. Tym bardziej, że lokal wraz z urządzeniami został wynajęty na cele handlowe i w związku z tym podatnik winien był w cenie wynajmu zabezpieczyć kwotę na zapłatę tego podatku. W tej sytuacji argument, że czynsz dzierżawny w kwocie [...] zł nie zabezpiecza prawidłowego funkcjonowania, nie może stanowić przesłanki całkowitego umorzenia zaległości. Organ uznał, iż w chwili obecnej należy umorzyć zaległości wraz z odsetkami za dwa lata – łącznie [...] zł. Zapłata natomiast powstałej zaległości jest możliwa, skoro podatnik reguluje pozostałe zobowiązania, a nawet utrzymuje samochód. Kolegium podniosło, że podatnik winien wykorzystać inne sposoby zmierzające do uregulowania powstałych zaległości np. w formie rat a nie zaś tylko w umorzeniu upatrywać sposobu pozbycia się długu względem budżetu. Argumenty podnoszone przez stronę odnośnie uszkodzenia, w trakcie przeprowadzanych prac budowlanych przez Urząd Miejski, budynku stanowiącego własność podatnika, nie mieszczą się w kategoriach art. 67 Ordynacji podatkowej, zatem jako dotyczące zupełnie innego postępowania nie mogą być rozpatrywane na etapie postępowania odwoławczego. Z. P., nie zgadzając się z rozstrzygnięciem Samorządowego Kolegium Odwoławczego zaskarżył je do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku. W skardze powtórzył argumentację zawartą we wniosku jak i w odwołaniu od decyzji pierwszoinstancyjnej. Nadto wskazał, że jest w trakcie organizacji wznowienia działalności gospodarczej i zamierza zatrudnić inne osoby. Zdaniem skarżącego urząd nie jest zainteresowany by pomóc podatnikowi, skoro umarza podatek tylko w części, a wie o trudnej jego sytuacji życiowej. Skarżący podał, że podatek za rok 2004 płaci co miesiąc, natomiast jak wznowi działalność i upora się z naprawą uszkodzonego budynku, deklaruje uiszczać większe wpłaty. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy wyjaśnić, iż sądy administracyjne badają legalność zaskarżonych decyzji i innych aktów organów administracji publicznej, czyli kontrolują zgodność tych aktów z prawem. Sądy administracyjne w zakresie swojej właściwości nie rozstrzygają o meritum sprawy, tzn. nie orzekają o prawach i obowiązkach podatników, czy też o przyznaniu lub odmowie przyznania ulg podatkowych. Z tej też przyczyny Sąd rozpoznając niniejszą sprawę nie mógł uwzględnić żądań skarżącego zawartych w skardze i umorzyć zaległości podatkowe w podatku od nieruchomości za lata 2001, 2002 i 2003 w łącznej kwocie [...] zł. Przechodząc do meritum sprawy, czyli legalności zaskarżonej decyzji należy stwierdzić, że Sąd nie znalazł podstaw aby uznać ją za naruszającą prawo i w konsekwencji wyeliminować ten akt z obrotu prawnego. Zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja Burmistrza Miasta z dnia [...] r. umarzające zaległości w podatku od nieruchomości za lata 1999 i 2000, wraz z odsetkami za zwłokę, a odmawiające umorzenia zaległości podatkowej w tym podatku za lata 2001-2003 zostały wydane na podstawie art. 67 § 1 Ordynacji podatkowej, który stanowi, że w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, organ podatkowy, na wniosek podatnika, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe lub odsetki za zwłokę. Użyty w przepisie tym zwrot "może" oznacza, że decyzje podejmowane na podstawie tego przepisu mają charakter decyzji uznaniowych i w związku z tym od woli organu podatkowego zależy, czy w okolicznościach danej sprawy zastosuje wnioskowaną ulgę podatkową czy też nie. Należy pamiętać, że jest to prawo organu a nie jego obowiązek. Konsekwencją uznaniowego charakteru tychże decyzji jest również to, iż kontrola Sądu jest w tym przypadku ograniczona i sprowadza się w istocie do zbadania czy organy rozstrzygając sprawę nie naruszyły przepisów prawa procesowego, a więc czy poprawnie ustaliły i oceniły sytuację podatnika. W tym też kontekście oceniając zaskarżoną decyzję trzeba stwierdzić, iż nie narusza ona przepisów prawa procesowego. Organy podatkowe prawidłowo ustaliły sytuację skarżącego i uznały, że istotnie sytuacja ta jest trudna. Z tego też powodu przyznały skarżącemu ulgę podatkową w postaci umorzenia zaległości podatkowej w podatku od nieruchomości za lata 1999 i 2000 wraz z odsetkami za zwłokę od tej zaległości. Nie uznały natomiast, aby ta sytuacja skarżącego, niewątpliwie trudna, uzasadniała umorzenie istniejących zaległości podatkowych w całości, tj. za lata 2001, 2002 i 2003. Fakt, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie uwzględniło argumentacji skarżącego, nie czyni rozstrzygnięcia tego organu wadliwym w stopniu uzasadniającym jego wzruszenie. Organ odwoławczy odmiennie niż skarżący uznał, iż wskazane w odwołaniu i we wniosku okoliczności nie dają podstaw do przyznania za wszystkie wskazane lata ulgi podatkowej i ocenie tej nie można zarzucić, aby była dowolna. Organy uznały, iż zapłata pozostałych zaległości jest możliwa, biorąc pod uwagę, iż podatnik reguluje inne zobowiązania (telefon, energię elektryczną), jak też utrzymuje samochód osobowy. Wskazały, że skarżący powinien wykorzystać inne sposoby zmierzające do uregulowania zaległości, jak chociażby instytucję rozłożenia spłaty zaległości na raty. Należy też zauważyć, że skarżący przez te wszystkie lata nie podjął starań, aby chociażby w części wywiązać się z ciążących na nim obowiązków. Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie wskazywał w orzeczeniach, że trudności finansowe i niepowodzenia gospodarcze, czy też osiąganie niezadowalających wyników z prowadzonej działalności gospodarczej nie uzasadnia umorzenia zaległości podatkowej (zob. wyrok NSA z dnia 16.01.1996 r. SA/Ka 2693/94). Jest to ryzyko podatnika podejmującego działalność gospodarczą i nie sposób przyjąć, iż w przypadku zaistnienia trudności podatnik może je przezwyciężyć kosztem Skarbu Państwa i innych podatników. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) skargę oddalił. AW