I SA/Gd 696/10

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Monika Hennig po rozpoznaniu w dniu 4 listopada 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. B. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za styczeń 2005 r. postanawia przyznać skarżącemu prawo pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych. A. B. wnioskiem z dnia 10 sierpnia 2010 r. zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych w niniejszej sprawie, w tym wpisu od skargi określonego w kwocie 4.530 zł. Zgodnie z brzmieniem art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.), prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wskazane przepisy stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 p.p.s.a. Zatem to rzeczą wnioskodawcy jako zainteresowanego jest wykazanie, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przytoczonych przepisach. Tym samym to na nim spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. Na podstawie złożonego przez wnioskodawcę oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach oraz dokumentów przedłożonych na zarządzenie referendarza sądowego z dnia 18 sierpnia 2010 r. (doręczone pełnomocnikowi w dniu 24 sierpnia 2010 r.), ustalono, że prowadzi on wspólne gospodarstwo domowe z żoną oraz małoletnią córką, do dnia 2 listopada 2010 r. był tymczasowo aresztowany (dowód: postanowienie sądu okręgowego z dnia 23 lipca 2010 r.), jedynym źródłem utrzymania rodziny jest wypłacany żonie wnioskodawcy przez okres 6 miesięcy licząc od dnia 31 lipca 2010 r. zasiłek dla bezrobotnych w kwocie 742,10 zł (przez okres pierwszych 3 miesięcy), a następnie w kwocie 582,70 zł (dowód: odpis decyzji starosty z dnia 27 lipca 2010 r.), majątek wnioskodawcy stanowi nieruchomość rolna obciążona hipoteką przymusową na rzecz Skarbu Państwa (dowód: postanowienie prokuratury apelacyjnej z dnia 13 maja 2010 r.), natomiast jego żona jest właścicielem domu jednorodzinnego oraz nieruchomości rolnej o powierzchni 0.51.30 ha, na której ustanowiono hipotekę kaucyjną na rzecz banku (dowód: odpis z księgi wieczystej z dnia 9 listopada 2006 r.), małżonkowie nie posiadają przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro oraz oszczędności, co potwierdza przedłożony wyciąg z ich rachunku bankowego sporządzony za okres od 1 czerwca do 2 września 2010 r., którego saldo było ujemne i wynosiło 2.183,46 zł, z tytułu zaciągniętej pożyczki i posiadają zadłużenie w kwocie 19.332,96 zł (na dzień 31 sierpnia 2010 r.), zaś z tytułu kredytu hipotecznego zaciągniętego w roku 2006 na kwotę 491.185,28 zł – 727,37 CHF i 45 zł (na dzień 23 sierpnia 2010 r. – dowód: kopia umowy, monit). Dokumentując wydatki związane z bieżącymi kosztami utrzymania skarżący przedstawił faktury VAT za wznowienie dostaw energii elektrycznej z dnia 18 czerwca 2010 r. na kwotę 88,40 zł (z wezwania do zapłaty wynika, że zadłużenie z tytułu opłat za energię elektryczną na dzień 11 czerwca 2010 r. wynosiło 3.434,89 zł), za energię elektryczną za okres od 26 kwietnia do 21 czerwca 2010 r. na kwotę 1.538,35 zł oraz za wodę za lipiec 2010 r. na kwotę 25,44 zł. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, uznano, iż wnioskodawca wykazał, że poniesienie przez niego kosztów sądowych w niniejszej sprawie spowoduje skutki, o których mowa w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Za taką oceną przemawia w szczególności wysokość dochodów rodziny wnioskodawcy, która bez wątpienia nie pozwala na zaspokojenie nawet podstawowych potrzeb trzyosobowej rodziny. Co istotne zadeklarowane dochody nie mają charakteru stałego. Nie bez znaczenia jest również brak zasobów pieniężnych i konieczność korzystania z pożyczek bankowych celem zaspokojenia bieżących kosztów. Z tych względów uznano, że wnioskodawca spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy i na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.