I SA/Gd 70/10

WyrokWSA w Gdańsku2010-04-13

Skład orzekający: Sędzia NSA Joanna Zdzienicka-Wiśniewska, Sędzia NSA Ewa Kwarcińska, Sędzia NSA Alicja Stępień

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy prawidłowo określił podstawę opodatkowania podatkiem akcyzowym od wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu osobowego, gdy zadeklarowana przez nabywcę wartość znacznie odbiegała od średniej wartości rynkowej?
Ratio decidendi
Organ podatkowy prawidłowo określił podstawę opodatkowania podatkiem akcyzowym, gdy zadeklarowana przez nabywcę wartość samochodu znacznie odbiegała od średniej wartości rynkowej. Sąd uznał, że ocena materiału dowodowego dokonana przez organy podatkowe nie była dowolna, a ustalony stan faktyczny oraz wymiar podatku akcyzowego były zgodne z obowiązującymi przepisami prawa.
Stan faktyczny
Strona złożyła deklarację uproszczoną nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego, deklarując niską wartość pojazdu. Organ celny wezwał do zmiany podstawy opodatkowania lub podania przyczyn odbiegania od wartości rynkowej. Strona przedstawiła opinię techniczną wskazującą wyższą wartość pojazdu po modernizacji. Naczelnik Urzędu Celnego określił zobowiązanie podatkowe, a Dyrektor Izby Celnej utrzymał decyzję w mocy. Strona wniosła skargę do WSA, kwestionując sposób ustalenia podstawy opodatkowania.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Zdzienicka-Wiśniewska (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Ewa Kwarcińska, Sędzia NSA Alicja Stępień, Protokolant Sekretarz Sądowy Beata Jarecka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 13 kwietnia 2010 r. sprawy ze skargi B. B. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 9 grudnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego oddala skargę. W dniu 26 czerwca 2009 r. pani A. D. działająca z upoważnienia pani B. B., złożyła deklarację uproszczoną nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego marki ISUZU TROOPER CITATION, rok produkcji 2000 o nr [...] AKC-U, wraz z żądaniem wydania zaświadczenia potwierdzającego zapłatę akcyzy na terytorium kraju w nabyciu wewnątrzwspólnotowym. W deklaracji AKC-U jako podstawę obliczenia podatku wykazano kwotę 2.669 zł (500 funtów). Wobec faktu, że zadeklarowana wartość przedmiotowego samochodu w znaczący sposób odbiegała od średniej wartości rynkowej, pismem z dnia 1 lipca 2009 r., działając na podstawie art. 104 ust. 8 ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. z 2009 r. Nr 3, poz. 11 ze zm.)Naczelnik Urzędu Celnego wezwał stronę do zmiany wysokości podstawy opodatkowania lub wskazania przyczyn uzasadniających podanie jej wysokości w kwocie znacznie odbiegającej od średniej wartości rynkowej. W odpowiedzi na powyższe wezwanie pełnomocnik strony przedstawił oświadczenie, że pojazd musi być poddany modernizacji i przystosowaniu do ruchu prawostronnego. Na dowód powyższego dołączono opinie techniczną z 29 czerwca 2009 r., zgodnie z którą wartość przedmiotowego pojazdu po uwzględnieniu różnego rodzaju korekt wynosi 13.200 zł. Decyzją z dnia 14 września 2009 r. Naczelnik Urzędu Celnego określił pani B. B. wysokość zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego marki ISUZU TROOPER CITATION w wysokości 1.963 zł. W odwołaniu od powyższej decyzji strona wniosła o jej zmianę poprzez naliczenie akcyzy od deklarowanej kwoty 500 funtów. Decyzją z dnia 9 grudnia 2009 r. Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu, przywołując m. in. treść przepisu art. 100 ust. 1 – 4 oraz art. 104 ust. 8 ustawy o podatku akcyzowym Dyrektor wskazał, że zadeklarowana w umowie sprzedaży kwota 500 funtów (2.669 zł), jest kwotą znacznie odbiegająca od średniej wartości rynkowej samochodu podobnego na rynku krajowym, na co wskazuje również dostarczona przez stronę opinia rzeczoznawcy samochodowego. W przedmiotowej opinii z dnia 29 czerwca 2009 r. dokonanej przez rzeczoznawcę samochodowego ze Stowarzyszenia Rzeczoznawców Samochodowych - EKSPERTMOT, wartość bazowa brutto określona została w wysokości 23.950zł, natomiast wartość rynkową pojazdu oszacowano w wysokości 13.200 zł (ze względu na zastosowane korekty obniżające znacząco wartość pojazdu), co również wskazuje na znaczną dysproporcję w porównaniu z pierwotnie deklarowaną kwotą wynikającą z przedłożonej przez stronę umowy sprzedaży. W oparciu o zapis art. 104 ust. 9 ustawy o podatku akcyzowym organ pierwszej instancji określił wysokość podstawy opodatkowania przedmiotowego samochodu. Z uwagi na to, że powyższa wycena dotyczy modelowego samochodu sprzedawanego na rynku krajowym jego wartość brutto należało pomniejszyć o podatek VAT a także o odpowiedni do pojemności silnika podatek akcyzowy, tj. w tym przypadku o podatek w wysokości 18,6%. 1. Rynkowa wartość samochodu: 23 950,00zł (wartość bazowa brutto na podstawie danych uzyskanych z opinii rzeczoznawcy U09 z dnia 29 czerwca 2009r.), 2.Wartość kwotowa wynikająca po uwzględnieniu korekt zaaprobowanych przez organ I instancji przedstawionych w opinii technicznej z dnia 29 czerwca 2009 r. : 15.270 zł, 3. Wartość pojazdu po odliczeniu VAT: 15270 zł: 1,22 = 12 516 zł, 4. Wartość pojazdu po odliczeniu VAT i akcyzy: 12 516,00zł: 1,186 = 10 553 zł. Powyżej obliczona cena rynkowa samochodu osobowego stanowi podstawę do obliczenia kwoty podatku akcyzowego należnego z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego, obliczanego według stawki procentowej 18,6%: 10 553zł x 18,6% = 1 963zł. W ocenie Dyrektora Izby Celnej organ I instancji właściwie określił wysokość zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym w przedmiotowej sprawie. Zadeklarowana przez podatnika w treści umowy sprzedaży podstawa opodatkowania w sposób znaczący odbiegała od średniej wartości rynkowej podobnego modelu samochodu. Dokonana przez rzeczoznawcę samochodowego na podstawie katalogu Info Ekspert wycena pojazdu określała wartość bazową pojazdu w wysokości 23.950 zł i określała podstawę opodatkowania. Organ odwoławczy podkreślił, że w przedmiotowej opinii rzeczoznawca zastosował następujące korekty: - korektę dodatnią z tytułu wyposażenia dodatkowego (504zł), - korektę ujemną z tytułu pierwszej rejestracji (-497zł), - korektę ujemną ze względu na liczbę właścicieli (-479 zł), -korektę ujemną wynikającą z przystosowania pojazdu do ruchu prawostronnego (-8.384,00zł), pozostałe organ I instancji określił natomiast jako bezpodstawne i nie wziął ich pod uwagę podczas dokonania wyceny. Rzeczoznawca określając wartość bazową brutto przedmiotowego pojazdu na kwotę 23.950 zł dokonał szeregu korekt, które znacząco obniżyły jego wartość rynkową. W opinii wymieniono korekty zarówno procentowe jak i kwotowe, które według biegłego wpływają na istotną modyfikację wartości pojazdu i większość z nich została uznana za zasadne przez organ I instancji, obniżając wartość bazowa brutto pojazdu do kwoty 15.270zł. Organ podatkowy pierwszej instancji zasadnie zakwestionował zasadność obniżenia wartości pojazdu z tytułu: - korekta ujemna ze względu na aktualność badań technicznych (-4%) -958zł; - korekta ujemna z tytułu importu prywatnego( -4%) - 958zł. Zastrzeżenia organów podatkowych budzi pomniejszenie wartości pojazdu m.in. z tytułu importu prywatnego, ponieważ sam fakt dokonania nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego indywidualnie przez stronę na rynku wtórnym nie daje żadnej podstawy do uwzględnienia korekty z tego tytułu, a co za tym idzie nie wpływa na stan techniczny sprowadzonego samochodu. Pozytywne przejście aktualnych badań technicznych dopuszczających pojazd do ruchu jest niezbędnym ustawowym wymogiem, tak więc zarzut strony nieuwzględnienia korekty ujemnej z tytułu aktualności badań technicznych w ocenie organu odwoławczego jest bezzasadny. Przedstawiony w odwołaniu stan faktyczny pojazdu z uszkodzoną skrzynią biegów wraz z reduktorem, uszkodzonym zderzakiem przednim i reflektorem przednim lewym nie zostały udokumentowane żadnym dokumentem potwierdzającym fakt zaistnienia uszkodzeń bądź dokonania napraw z tego tytułu oraz dodatkowo nie znalazły odzwierciedlenia w dostarczonej przez stronę opinii rzeczoznawcy samochodowego. Końcowo Dyrektor Izby Celnej stwierdził, że Naczelnik Urzędu Celnego zgodnie z przysługującym mu uprawnieniem swobodnej oceny dowodów nie miał obowiązku bezkrytycznego przyjęcia przedłożonego mu dokumentu i mógł dokonać oceny treści przedmiotowej wyceny. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku pani B. B. wniosła o jej uchylenie i zmianę podatku akcyzowego przez naliczenie od kwoty widniejącej na umowie zakupu samochodu. Nadto wniosła o zasądzenie od Urzędu Celnego zwrotu kosztów opinii technicznej, zasądzenie kosztów postępowania sądowego oraz o zasądzenie zwrotu nadpłaconego podatku akcyzowego wraz z odsetkami. W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, iż bezspornym jest, że jej samochód został zakupiony poza granicami kraju, a tym samym art. 100 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku akcyzowym nie odnosi się do jej sprawy. W związku z powyższym cena rynkowa samochodu nie powinna być liczona w Polsce, jak chce Urząd Celny, tylko z miejsca faktycznego zakupu samochodu z uwzględnieniem uszkodzeń, jakie pojazd posiadał w chwili jego zakupu. Podniosła, iż Urząd Celny nie powoływał się na żadne przepisy mówiące o tym, że auto kupione za granicą kraju podlega wycenie według cen rynkowych w Polsce, pomimo iż ceny rynkowe w miejscu zakupu samochodu są całkiem inne. W ocenie skarżącej wydana decyzja narusza prawo, gdyż ocena dowodów została dokonana z pominięciem opinii biegłego i oświadczenia strony. Dyrektor Izby Celnej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację jak w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Sąd administracyjny w granicach swojej właściwości bada zgodność zaskarżonych decyzji z prawem. W niniejszej sprawie nabycie wewnątrzwspólnotowe pojazdu nastąpiło w dniu 28 maja 2009 r., zatem zasadnie organy podatkowe powołały art. 104 ust. 8 w zw. z art. 100 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku akcyzowym jako prawną podstawę porównania ceny zapłaconej przez skarżącą, potwierdzonej umową (k. 7 akt administracyjnych) a średnią wartością rynkową samochodu. Wbrew stanowisku pani B. B. ocena zebranego w sprawie materiału dowodowego dokonana przez organy podatkowe nie jest obarczona wadą dowolności. Ocenie poddano umowę sprzedaży, opinię rzeczoznawcy z dnia 29 czerwca 2009 r., informację z systemu wyceny wartości pojazdów Eurotax Glass’s i dokumentację fotograficzną. Zasadnie wskazano, że zadeklarowana wartość jest znacznie niższa niż średnia wartość rynkowa pojazdu, co potwierdziła również opinia techniczna rzeczoznawcy dokonana na zlecenie skarżącej. Wbrew zarzutom podnoszonym przez podatniczkę nie została pominięta korekta obniżająca wartość pojazdu z tytułu kosztów dostosowania samochodu nabytego w Wielkiej Brytanii do ruchu prawostronnego. Katalog korekt uwzględnionych precyzyjnie wskazano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dokonując oceny ekspertyzy sporządzonej przez biegłego, organy zakwestionowały zasadność obniżenia wartości z tytułu aktualności badań technicznych i importu prywatnego. Wnioski organu w tym zakresie zostały uzasadnione, nie wykraczają poza granice swobodnej oceny dowodów prawem dozwolonej. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie potwierdził zawartego w odwołaniu oświadczenia podatniczki o uszkodzeniach: skrzyni biegów z reduktorem, reflektora przedniego lewego i zderzaka przedniego, w szczególności twierdzenia nie znalazły odzwierciedlenia w opinii, w której dokonywano analizy wszystkich ewentualnych przyczyn mogących mieć wpływ na obniżenie wartości pojazdu. Zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stwierdzenia dotyczące "przywilejów" organu podatkowego, braku reguł ustalających wartość poszczególnych dowodów i uznaniowości podejmowania przez organy podatkowe decyzji administracyjnych nie mogą być uznane za prawidłowe, jednakże wobec uzasadnionych wniosków dokonanej w sprawie oceny zebranego materiału dowodowego nie skutkują wyeliminowaniem zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego. Decyzja wydana w sprawie nie ma charakteru decyzji uznaniowej. Dokonano prawidłowego ustalenia stanu faktycznego na podstawie zebranych dowodów poddanych ocenie dokonanej w granicach swobody prawem przewidzianej. Ustalony stan faktyczny: wewnątrzwspólnotowe nabycie pojazdu o wartości rynkowej innej niż cena uiszczona przez skarżącą został poddany ocenie zgodnej z obowiązującymi przepisami prawa, w wyniku prawidłowej subsumpcji organy dokonały wymiaru podatku akcyzowego. Z tych względów, uznając skargę za bezzasadną, Sąd na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1970 ze zm.) orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło