I SA/Gd 700/08

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Aleksandra Rynduch-Szczawińska po rozpoznaniu w dniu 13 lutego 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. W. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2001 r. postanawia: odmówić wnioskodawcy przyznania prawa pomocy. Wnioskiem, uzupełnionym na formularzu PPF w dniu 1 grudnia 2008 r., B. W. zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Zgodnie z oświadczeniem o stanie rodzinnym, majątku i dochodach złożonym przez wnioskodawczynię prowadzi ona wspólne gospodarstwo domowe z córkami, na których utrzymaniu obecnie pozostaje. Wnioskodawczyni niedawno opuściła areszt śledczy i obecnie przebywa na zwolnieniu warunkowym, co stanowi przeszkodę w podjęciu pracy, gdyż nikt nie chce jej zatrudnić, dlatego też planuje ona rozpocząć działalność gospodarczą, polegającą na świadczeniu usług. Wnioskodawczyni nie jest właścicielką żadnych nieruchomości, nie posiada oszczędności, papierów wartościowych ani przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro, jej córki także nie posiadają majątku. Rodzina zamieszkuje w wynajętym mieszkaniu i utrzymuje się z wynagrodzenia za pracę w wysokości 1.600 zł, uzyskiwanego przez jedną z córek wnioskodawczyni, otrzymywanych przez nie alimentów w wysokości 400 zł oraz drobnych zarobków z prac dorywczych świadczonych przez córki (które obydwie jeszcze studiują). W myśl art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a. – przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zgodnie z brzmieniem art. 245 § 3 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przywołane przepisy regulujące instytucję prawa pomocy stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 p.p.s.a. Zatem – co wymaga podkreślenia – to rzeczą wnioskodawcy jako zainteresowanego jest wykazanie, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przytoczonych przepisach. Tym samym to na nim spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. Stosownie do art. 255 p.p.s.a., jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. W niniejszej sprawie na podstawie ww. przepisu, wezwano wnioskodawczynię do przedłożenia w terminie 7 dni: oświadczeń w przedmiocie wszystkich źródeł i wysokości łącznego dochodu uzyskanego przez wnioskodawczynię i jej córki w 2008 r., zaświadczenia od pracodawcy córki wnioskodawczyni o wysokości jej średniego wynagrodzenia za okres ostatnich trzech miesięcy, oświadczeń wnioskodawczyni oraz jej córek w przedmiocie wysokości dochodu uzyskanego w okresie ostatnich trzech miesięcy z tzw. prac dorywczych oraz stosownych dokumentów w tym zakresie (umów o dzieło, umów zlecenia, rachunków), dokumentów potwierdzających wysokość alimentów otrzymywanych przez córki wnioskodawczyni (odpisu orzeczenia sądu, dowodów zapłaty), oświadczenia wnioskodawczyni, czy podjęła działalność gospodarczą, a jeżeli tak, to czy uzyskała z niej przychody i w jakiej wysokości, wyciągów i wykazów ze wszystkich posiadanych przez wnioskodawczynię i jej córki rachunków bankowych (w tym kont i lokat dewizowych), obrazujących historię i salda tych rachunków w okresie ostatnich trzech miesięcy, a w przypadku ich nieposiadania złożenia stosownych oświadczeń w tym przedmiocie, oświadczenia w przedmiocie zarejestrowanych na wnioskodawczynię lub jej córki pojazdów mechanicznych (podania ich marki, modelu, roku produkcji oraz aktualnej wartości), dokumentów obrazujących wysokość ponoszonych w okresie ostatnich trzech miesięcy przez wnioskodawczynię lub jej córki kosztów utrzymania (opłaty za czynsz, energię elektryczną, gaz, ogrzewanie, innych), oświadczenia, czy córki wnioskodawczyni otrzymują stypendium (socjalne, naukowe), a jeżeli tak, to w jakiej wysokości, zaświadczeń wystawionych przez banki o wysokości aktualnego zadłużenia i wysokości spłacanych przez wnioskodawczynię lub jej córki miesięcznych rat kredytowych oraz dokumentów obrazujących wysokość ich innych zobowiązań finansowych. W odpowiedzi na powyższe wezwanie (doręczone w dniu 6 stycznia 2009 r.– potwierdzenie odbioru) wnioskodawczyni wniosła o przedłużenie zakreślonego terminu, wskazując, iż jest on za krótki na zgromadzenie żądanych dokumentów. Nadto wskazała, że od 1 lutego podejmuje pracę i dopiero wtedy będzie otrzymywać wynagrodzenie. Pomimo że ww. wniosek został uwzględniony zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I, wnioskodawczyni nie przedłożyła żadnego z wymaganych dokumentów źródłowych (przedłużony termin upłynął bezskutecznie z dniem 28 stycznia 2009 r.). W świetle powyższego stwierdzić należy, iż to sama wnioskodawczyni uniemożliwiła dokonanie pełnej oceny jej sytuacji finansowej, co skutkuje niewyjaśnieniem istotnych wątpliwości dotyczących jej rzeczywistych możliwości płatniczych. Zważyć należy, że przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy nie prowadzi się dochodzenia, w sytuacji, gdy dokładne dane umożliwiające pełną ocenę stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych wnioskodawcy nie są znane, gdyż uchyla się on od złożenia stosownych dokumentów w tym przedmiocie. Jak już bowiem wskazano, sprawą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. Z tych względów uznano, że wnioskodawczyni nie wykazała, iż spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy. W konsekwencji na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.