I SA/Gd 701/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Sławomir Kozik (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Ewa Kwarcińska, Sędzia NSA Alicja Stępień, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Dorota Pellowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 14 lutego 2012 r. sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. z siedzibą w G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 19 maja 2011 r., sygn. akt [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2005 rok 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia 16 lutego 2010 r. nr [...] 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej kwotę 708 (siedemset osiem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia 16 lutego 2010 r. Prezydent Miasta określił A Spółce z o.o. z siedzibą w G. wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2005 r. W uzasadnieniu organ pierwszej instancji wskazał, że w wyniku przeprowadzonego postępowania dowodowego stwierdził, że podatnik jest właścicielem gruntów oraz budynku mieszkalno - usługowego o pow. 307,20 m2. Organ ustalił, że powierzchnia mieszkalna budynku wynosiła 269,40 m2, a usługowa 100,80 m2. Wobec tego podatek od nieruchomości naliczono od ustalonej powierzchni według obowiązujących stawek podatkowych. W ocenie organu podatkowego I instancji podatnik — Spółka A Sp. z o.o. w G. mimo obowiązku wynikającego z art. 2, art. 3, art. 4, art. 5 i art. 6 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (j.t. Dz. U. z 2006 r., Nr 121, poz. 844 ze zm.) zwana dalej "ustawą" jako właściciel nieruchomości powinien bez wezwania uiścić za posiadane nieruchomości, podatek od nieruchomości w terminach do 15-każdego miesiąca. Jednakże podatnik mimo tego obowiązku, nie złożył mimo wezwania stosownej deklaracji na podatek od nieruchomości za 2005 r. i nie dokonał zapłaty podatku. Pismem z dnia 5 marca 2010 r. podatnik odwołał się od powyższej decyzji, wnosząc o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia ze względu na naruszenie art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy podatkach i opłatach lokalnych, a także naruszenie zasady prawdy obiektywnej określonej w art. 122 i art. 187 § 1 ordynacji podatkowej poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego i wydanie decyzji na podstawie ustaleń niezgodnych z rzeczywistym stanem rzeczy, poprzez nieuzasadnione przypisanie całej powierzchni gruntu jako związanej z prowadzeniem działalności gospodarczej, przy ustaleniu podatku od budynku lub ich części mieszkalnych. W ocenie strony, przepis art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych wskazuje, że grunty, budynki i budowle związane z działalnością gospodarczą, to grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy, z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami, a także gruntów. Według strony organ pierwszej instancji nie dokonał proporcjonalnego podziału gruntu i błędnie przypisał cały grunt jako związany z działalnością gospodarczą. Decyzją z dnia 19 maja 2011 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił, że postępowanie organu pierwszej instancji w sprawie toczy się wskutek niespełnienia przez Spółkę obowiązku wynikającego z art. 6 ust. 9 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych i niezłożenia wymaganej deklaracji na podatek od nieruchomości na dany rok podatkowy według ustalonego wzoru. W ocenie organu podatkowego II instancji, jeżeli podatnik twierdzi, że stan faktyczny dotyczący wykorzystania gruntu i budynku jest inny, to winien był taką deklarację złożyć, albowiem niezłożenie deklaracji to nie tylko niewykonanie obowiązku podatkowego, ale także naruszenie art. 54 § 1 ustawy Kodeks karny skarbowy. Zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego z ustalonego stanu faktycznego wynika, że działka, na której posadowiony jest budynek mieszkalno - usługowy, została w całości zakwalifikowana przez organ podatkowy do kategorii opodatkowanej jak dla gruntów pozostałych, a nie do kategorii gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. W ocenie organu podatnik nie wykazał jakiejkolwiek woli współpracy co do prowadzonego postępowania dowodowego. Oględziny przedmiotu postępowania, wyznaczone zgodnie z art. 198 ordynacji podatkowej, zostały zignorowane, nie udostępniono wszystkich pomieszczeń pracownikom organu, a na przeprowadzoną czynność dowodową podatnik nie przybył. Jeżeli podatnik narusza prawo, nie składając wymaganej przepisem ustawy deklaracji podatkowej, mimo wielokrotnego wzywania, to nie może on z tego faktu uzyskiwać specjalnego statusu jako podatnika, któremu organ ma wykazać wszelkie żądane przez niego przymioty nieruchomości mające wpływ na wymiar podatku. Brak współdziałania podatnika przy ustaleniu stanu faktycznego przedmiotowej nieruchomości i przekazane przez niego zarzuty dotyczące błędnie ustalonego stanu faktycznego, powodują, że ciężar dowodu przechodzi na podatnika. Zasada praworządności i równego traktowania podatników przez organy podatkowe wynikające z art. 120 ordynacji podatkowej i art. 32 Konstytucji nie pozwala na tworzenie kategorii podatników, którzy zaniechaniem uzyskiwać będą pozytywne skutki w ustaleniu zobowiązań podatkowych. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku A Spółka z o.o. z siedzibą w G. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji ze względu na naruszenie przez organ podatkowy zasady prawdy obiektywnej określonej w art. 122 oraz art. 187 § 1 ordynacji podatkowej poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego i wydanie decyzji na podstawie ustaleń niezgodnych z rzeczywistym stanem rzeczy, poprzez brak identyfikacji nieruchomości, od których został ustalony podatek. Ponadto zarzucono naruszenie przepisu art. 70 § 1 ordynacji podatkowej w zw. z art. 233 §1, poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji, która sankcjonuje przedawniony podatek, art. 200 § 1 ordynacji podatkowej, poprzez wadliwe zastosowanie tego przepisu, tj. powiadomienie o możliwości wypowiedzenia się w sprawie przez podatnika na 9 miesięcy przed wydaniem decyzji, przepisu art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz zasady prawdy obiektywnej określonej w art. 122 oraz art. 187 § 1 ordynacji podatkowej poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego i wydanie decyzji na podstawie ustaleń niezgodnych z rzeczywistym stanem rzeczy, poprzez nieuzasadnione przypisanie całej powierzchni gruntu jako związanej z prowadzeniem działalności gospodarczej, przy jednoczesnym ustaleniu podatku od budynku lub ich części mieszkalnych. W uzasadnieniu skarżąca podniosła zarzut przedawnienia zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2005 r. z uwagi na upływ terminu. W pozostałym zakresie skarżąca podtrzymała zarzuty sformułowane z odwołaniu od decyzji. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył co następuje: Skarga A Spółki z o.o. z siedzibą w G. jest zasadna. Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej w dalszej części "p.p.s.a", stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.). Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wykładnia powołanego wyżej przepisu wskazuje, że Sąd ma prawo ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Oceniając zaskarżoną decyzję organu odwoławczego z punktu widzenia wskazanych powyżej kryteriów stwierdzić należy, że narusza ona prawo w stopniu powodującym konieczność wyeliminowania jej z obrotu prawnego. W ocenie Sądu w składzie orzekającym w niniejszej sprawie bezsporne jest, że podatek od nieruchomości za rok 2005, w wysokości wynikającej z decyzji z dnia 16 lutego 2010 r. określającej wysokość podatku od nieruchomości, uległ przedawnieniu. Nie budzi najmniejszych wątpliwości, że określony w art. 70 § 1 ordynacji podatkowej termin przedawnienia zobowiązania spółki w podatku od nieruchomości za 2005 r. upływał z dniem 31 grudnia 2010 Zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego została wydana prawie pół roku po upływie tego terminu – w dniu 19 maja 2011 r. W ocenie Sądu zwrócić należy uwagę na treść przepisu art. 208 § 1 ordynacji podatkowej, zgodnie z którym, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, w szczególności w razie przedawnienia zobowiązania podatkowego, organ podatkowy wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Upływ terminu przedawnienia zawsze będzie stanowił ujemną przesłankę procesową, dlatego przyjąć trzeba, że w niniejszej sprawie umorzenie postępowania podatkowego było konieczne z uwagi na jego bezprzedmiotowość wynikającą z upływu terminu przedawnienia. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy podatkowe zobowiązane będą uwzględnić powyższe wskazania Sądu i na skutek przedawnienia prawa do wydania wobec skarżącej Spółki decyzji określającej podatek od nieruchomości na 2005 r., wypowiedzieć się w kwestii umorzenia niniejszego postępowania w trybie art. 208 § 1 ordynacji podatkowej. Uwzględniając powołaną wyżej podstawę prawną, Sąd w składzie orzekającym stwierdza, że zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości za rok 2005 wynikające z decyzji z dnia 16 lutego 2010 r. uległo przedawnieniu z dniem 31 grudnia 2010 r. Mając na względzie powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, uznał za bezcelowe odnoszenie się do pozostałych zarzutów skargi i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji. Na podstawie art. 152 p.p.s.a. Sąd określił, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Ponadto wyrok zawiera rozstrzygnięcie o kosztach postępowania, które zgodnie z art. 200 w zw. z art. 205 i 209 p.p.s.a., Sąd zasądził na rzecz strony skarżącej od organu administracji.