I SA/Gd 703/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń Sędziowie NSA Elżbieta Rischka (spr.) NSA Małgorzata Tomaszewska Protokolant Beata Jarecka po rozpoznaniu w dniu 6 stycznia 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi D. M. na decyzję Izby Skarbowej z dnia 12 maja 2003 r. Nr [...] w przedmiocie podatku z tytułu darowizny 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącej kwotę 45,30 (czterdzieści pięć 30/100) złotych; 3. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. I SA/Gd 703/03 U z a s a d n i e n i e Postanowieniem z dnia 23 stycznia 2003 r. Urząd Skarbowy wszczął wobec D.M. oraz małżonków M. i K. M. postępowanie w sprawie ustalenia podatku od darowizny wierzytelności wkładu mieszkaniowego zgromadzonego w Spółdzielni Mieszkaniowej [...] w S., dokonanej przez w/w małżonków na rzecz D. M.. W toku postępowania darowizna udokumentowana została dwiema umowami, tj. umową z dnia 10 kwietnia 2001 r., której przedmiotem była nieokreślona kwota pieniędzy stanowiąca wkład mieszkaniowy, oraz umową z dnia 11 kwietnia 2001 r. cesji wierzytelności wkładu mieszkaniowego w kwocie 48.483,82 zł, zgromadzonego w Spółdzielni Mieszkaniowej [...] w S.. W konsekwencji obdarowana – D. M.– złożyła w Urzędzie Skarbowym w dniu 31 stycznia 2003 r. zeznanie podatkowe o nabyciu w drodze darowizny od swoich rodziców pieniędzy stanowiących wkład mieszkaniowy o wartości 48.483,82 zł. W wyniku przeprowadzonego postępowania podatkowego wydana została przez Urząd Skarbowy decyzja z dnia 17 lutego 2003 r. nr [...] ustalająca dla stron dokonanej darowizny solidarny obowiązek w podatku od spadków i darowizn w kwocie 1.132,20 zł. W odwołaniu od tej decyzji D. M. zarzuciła organowi pierwszej instancji zawyżenie kwoty ustalonego podatku przez nieuwzględnienie zwolnienia wynikającego z art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (Dz.U. z 1997 r. Nr 16, poz. 89 ze zm.) oraz naruszenie art. 210 § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) przez brak w decyzji wyjaśnienia zastosowanych i powołanych w jej sentencji przepisów prawa materialnego. Odwołująca się wskazała, iż przedmiotem umowy darowizny, uznanej przez urząd za darowiznę wierzytelności, są pieniądze zgromadzone w Spółdzielni Mieszkaniowej [...] w S. stanowiące wkład mieszkaniowy. Ponadto wyjaśniła, iż wyłącznie w wyniku działania spółdzielni nie otrzymała pieniędzy, bowiem ta odstąpiła od trybu rozliczeniowego za pośrednictwem kasy i podjęła decyzję o sporządzeniu umowy cesji z dnia 11 kwietnia 2001 r., podczas gdy inne spółdzielnie mieszkaniowe w S. w podobnych przypadkach wypłacają zgromadzone przez wstępnych wkłady związane z lokatorskim prawem do lokalu mieszkalnego. Podniosła, że ustawodawca w art. 4 ust. 1 pkt 6 ustawy o podatku od spadków i darowizn zwolnił od podatku bezpłatną cesję praw do rachunku oszczędnościowo-kredytowego w kasie mieszkaniowej. Natomiast w jej przypadku winna być zastosowana ulga wynikająca z punktu 5 tego artykułu, z którego wynika, iż od podstawy obliczenia podatku powinna być dodatkowo odjęta łączna kwota w wysokości 18.114,- zł. Z tych względów D. M. wniosła o uchylenie decyzji i ustalenie zobowiązania podatkowego w kwocie 367,80 zł. Decyzją z dnia 12 maja 2003 r. nr [...] Izba Skarbowa utrzymała w mocy decyzję organu pierwszej instancji, gdyż uznała, że przedmiotem dokonanej darowizny było prawo majątkowe w postaci wierzytelności wkładu mieszkaniowego w spółdzielni. Zgodnie z treścią zawartej przez strony w dniu 11 kwietnia 2001 r. umowy, wierzytelność została przekazana bezpłatnie przez byłych członków spółdzielni ich córce, która ją przyjęła i przeznaczyła na wkład mieszkaniowy w tej spółdzielni w związku z nabyciem prawa do lokalu mieszkalnego. Zdaniem organu odwoławczego ustawodawca nie ustanowił ulgi w przypadku nabycia prawa majątkowego wierzytelności wkładu mieszkaniowego. W sprawie nie może mieć zastosowania ani zwolnienie przewidziane w art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o podatku od spadków i darowizn dotyczące darowizny pieniędzy lub innych rzeczy ani w punkcie 6 tego artykułu, odnoszące się do darowizn praw do rachunku oszczędnościowo-kredytowego w kasie mieszkaniowej. Ponadto organ odwoławczy uznał, iż nieprzytoczenie przez organ pierwszej instancji w uzasadnieniu decyzji ustalającej podatek w prawidłowej wysokości treści przywołanych w jej sentencji przepisów, nie eliminuje jej z obrotu prawnego. W skardze wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżąca zarzuciła decyzji Izby Skarbowej naruszenie art. 2 Konstytucji RP, art. 4 ust. 1 pkt 5 i 6 ustawy o podatku od spadków i darowizn poprzez nieuwzględnienie zwolnienia od podatku oraz naruszenie art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej, powtarzając argumentację przedstawioną w odwołaniu. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, wywodząc podobnie jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W ustalonym stanie faktycznym skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa procesowego w stopniu mającym istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia. Otóż z akt sprawy wynika, iż w dniu 10 i 11 kwietnia 2001 r. pomiędzy Panią D.M., jako obdarowaną a jej rodzicami K. i M. M., jako darczyńcami zostały zawarte dwie umowy darowizny. Przedmiotem pierwszej umowy są pieniądze bez określenia kwoty, zgromadzone w Spółdzielni Mieszkaniowej [...] w S. przez rodziców Pani D. M. stanowiące wkład mieszkaniowy dotyczący mieszkania w [...] przy [...]. Natomiast w drugiej umowie jako przedmiot występuje prawo majątkowe w postaci wierzytelności w/w wkładu mieszkaniowego w Spółdzielni Mieszkaniowej [...] w S. odpowiadającej kwocie 48.483,82 zł. W konsekwencji powyższego organy podatkowe uznały, iż przedmiotem darowizny była wierzytelność. Z powyższym poglądem nie sposób się zgodzić. Skoro w dniu 10 kwietnia 2001 r. została zawarta umowa – darowizny środków pieniężnych stanowiących wkład mieszkaniowy, w ocenie sądu, obowiązkiem organów było wyjaśnienie dlaczego w dniu 11 kwietnia 2001 r. została zawarta kolejna umowa pomiędzy tymi samymi stronami w przedmiocie cesji wierzytelności w/w wkładu mieszkaniowego, będącego już przedmiotem darowizny z dnia 10 IV 2001 r. Każda z w/w umów rodzi określone obowiązki podatkowe na gruncie cyt.w. ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn. Należy zwrócić uwagę, iż ważności i skuteczności umowy darowizny środków pieniężnych stanowiących wkład mieszkaniowy z dnia 10 kwietnia 2001 r. organy podatkowe nie zakwestionowały. W zeznaniu podatkowym z dnia 30 stycznia 2003 r. skarżąca również powołała się na umowę darowizny z dnia 10 kwietnia 2001 r. W związku z powyższym pominięcie powyższej umowy w rozważaniach organów uznać należy za naruszenie przepisów procesowych w zakresie oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego. Wypada zwrócić uwagę i na tę okoliczność, że w przypadku uznania umowy darowizny z dnia 10 kwietnia 2001 r. za prawnie skuteczną, rodzice skarżącej nie mogli dokonać cesji wierzytelności wkładu mieszkaniowego na skarżącą jako córkę mocą umowy z dnia 11 kwietnia 2001 r., gdyż w tej dacie z mocy wcześniej zawartej w/w umowy darowizny z dnia 10 kwietnia 2001 r. wyzbyli się prawa do wkładu mieszkaniowego o wartości 48.483,82 zł. Z tych przyczyn na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit.c, art. 152, art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), należało orzec jak w wyroku. AR