I SA/Gd 703/11

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Monika Hennig po rozpoznaniu w dniu 18 października 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą [...] o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2007 r. postanawia odmówić wnioskodawcy przyznania prawa pomocy. Pełnomocnik Spółki z o.o. "A" [...] w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wniósł o zwolnienie skarżącej od kosztów postępowania w całości. Braki formalne wniosku pełnomocnik spółki uzupełnił w dniach 3 sierpnia 2011 r. (poprzez złożenie wniosku na urzędowym formularzu PPPr) i 30 sierpnia 2011 r. (poprzez jego podpisanie). Jednocześnie ograniczył żądanie do zwolnienia spółki od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych. Stosownie do art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W myśl art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., osobie prawnej może być przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Brzmienie powołanego przepisu wskazuje, że przyznanie prawa pomocy osobie prawnej lub innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej zostało w znacznym zakresie pozostawione uznaniu sądu administracyjnego. Spełnienie przez wnioskodawcę przesłanek ekonomicznych w nim wskazanych nie obliguje do przyznania prawa pomocy. Podkreślić przy tym należy, że rzeczą wnioskodawcy jako zainteresowanego jest wykazanie, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przytoczonych przepisach. Tym samym to na nim spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. W złożonym oświadczeniu o stanie majątkowym i dochodach pełnomocnik spółki podał, iż wysokość kapitału zakładowego skarżącej wynosi 449.000 zł (wskazując, że jest to wartość nieruchomości wniesionej aportem), wartość środków trwałych według bilansu za ostatni rok – 399.000 zł (wyjaśniając, że jest to wartość budynku, z którego prowadzona jest egzekucja do kwoty ok. 500.000 zł), w ostatnim roku obrotowym spółka poniosła stratę w wysokości 5.674,92 zł, na rachunku bankowym posiada środki pieniężne w kwocie 390,21 zł. W uzasadnieniu pełnomocnik spółki wyjaśnił, że nie prowadzi ona działalności gospodarczej, nie posiada majątku obrotowego, środków pieniężnych ani w kasie, ani na rachunku bankowym, z nieruchomości spółki prowadzona jest egzekucja komornicza, posiada zaległości wobec ZUS. Nadmienił także, powołując się na rachunek zysków i strat, którego nie dołączył do wniosku, że ostatnie trzy lata spółka zakończyła stratą. Na podstawie art. 255 p.p.s.a., jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona ma obowiązek złożyć na wezwanie dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczących jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. W związku z powyższym zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 2 września 2011 r. (doręczonym w dniu 13 września 2011 r.) zobowiązano pełnomocnika skarżącej spółki do przedłożenia w terminie 14 dni następujących dokumentów: (1) odpisu zeznania podatkowego spółki za ostatni rok podatkowy, (2) odpisu sprawozdania finansowego spółki sporządzonego za ostatni rok obrotowy, (3) dokumentów księgowych, z których wynikałaby wysokość osiągniętego dochodu (przychodu) lub poniesionej straty, kosztów uzyskania przychodów w okresie od 1 stycznia 2011 r., (4) odpisów deklaracji VAT-7 z ostatnich trzech miesięcy, (5) wyciągów ze wszystkich posiadanych przez spółkę rachunków bankowych i innych, na których gromadzone są środki pieniężne obejmujących okres ostatnich trzech miesięcy wraz z historią dokonanych na rachunkach operacji (wpłat, wypłat, przelewów), (6) ewidencji środków trwałych, (7) dokumentów obrazujących aktualny stan zadłużenia spółki wobec urzędu skarbowego, ZUS i innych podmiotów. Jednocześnie poinformowano, że niezastosowanie się do treści wezwania będzie skutkować rozpoznaniem wniosku w oparciu o posiadane dokumenty. Skarżąca ani jej pełnomocnik pomimo nałożonego zobowiązania nie przedłożyli żadnego z wymaganych dokumentów, które potwierdzałyby wskazane we wniosku okoliczności. Bierność wnioskodawcy skutkuje niewyjaśnieniem istotnych wątpliwości dotyczących jej rzeczywistych możliwości płatniczych i traktować należy jako niewykazanie przesłanek, o których mowa w art. 246 p.p.s.a. Zważyć należy, że przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy brak jest możliwości poszukiwania z urzędu faktów przemawiających na korzyść ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy. Dokonywana jest jedynie ocena w świetle art. 246 § 2 p.p.s.a. tych okoliczności, które wskazała strona. Jedynym instrumentem służącym weryfikacji oświadczeń wnioskodawcy i tym samym umożliwiającym prawidłową ocenę jego kondycji finansowej, jest unormowanie zawarte w art. 255 p.p.s.a., zgodnie z którym odpowiednich informacji czy też dokumentów musi dostarczyć sam skarżący. Taki też pogląd prezentowany jest w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (por. postanowienie NSA z dnia 1 marca 2006 r., sygn. akt II OZ 235/06, niepubl., postanowienie NSA z dnia 24 marca 2005 r., sygn. akt I OZ 128/05, niepubl.). Mając na uwadze powyższe uznano, że spółka nie wykazała zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy i na podstawie przepisu art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.