I SA/Gd 703/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Monika Hennig po rozpoznaniu w dniu 20 lipca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokata K. B. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej w sprawie ze skargi "A" Sp. z o.o. z siedzibą [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2011 r. postanawia: odmówić wnioskodawcy przyznania wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z dnia 13 stycznia 2015 r. odmówił stronie skarżącej przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 5 listopada 2014 r., którym oddalono skargę. Dnia 2 lutego 2015 r. strona skarżąca wniosła zażalenie na powyższe postanowienie, w którym zawarła wniosek (który uzupełniła na formularzu PPPr w dniu 16 marca 2015 r.) o ustanowienie adwokata. Postanowieniem z dnia 25 marca 2015 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku przyznał stronie skarżącej prawo pomocy przez ustanowienie adwokata. Okręgowa Rada Adwokacka [...] wyznaczyła na pełnomocnika strony skarżącej z urzędu adwokata K. B. Dnia 23 kwietnia 2015 r. aplikant adwokacki, upoważniony do zastępowania pełnomocnika strony skarżącej, złożył osobiście wniosek o udostępnienie mu akt niniejszej sprawy celem wykonania fotokopii, który został uwzględniony (k. 97-98). Przewodniczący Wydziału I zarządzeniem z dnia 19 maja 2015 r. wezwał pełnomocnika do usunięcia braków formalnych zażalenia wniesionego przez stronę skarżącą poprzez nadesłanie podpisanego odpisu zażalenia w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia zażalenia. W piśmie z dnia 8 czerwca 2015 r. pełnomocnik powiadomił Sąd, że podjęta przez niego próba skontaktowania się ze stroną skarżącą okazała się bezskuteczna (spółka nie podjęła korespondencji) i z tego powodu nie jest w stanie uzupełnić braków formalnych zażalenia w terminie. Wskazał także, że w przypadku odrzucenia zażalenia strony skarżącej i prawomocnego zakończenia postępowania, wnosi o przyznanie wynagrodzenia z tytułu pomocy prawnej świadczonej z urzędu według norm przepisanych, oświadczając, że koszty nie zostały uiszczone w całości ani w części. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z dnia 25 czerwca 2015 r. odrzucił zażalenie. Zgodnie z brzmieniem art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej jako p.p.s.a.), wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Decyzja o przyznaniu pomocy prawnej oznacza, że Skarb Państwa przejmuje na siebie ciężar finansowy związany z wynagrodzeniem pełnomocnika z urzędu i że sąd, jako dysponent środków publicznych, odpowiada za zasadność i legalność ich wydatkowania. Pełnomocnikowi ustanowionemu w ramach przyznanego stronie prawa pomocy należy się wynagrodzenie w związku z faktycznym udzieleniem pomocy prawnej; oznacza to uprawnienie i obowiązek ustalenia przez sąd, czy pomoc ta rzeczywiście została udzielona (zob. m.in. postanowienia NSA z dnia 22 grudnia 2004 r., sygn. akt OZ 720/04 i z dnia 16 czerwca 2010 r., sygn. akt II FZ 143/10, dostępne pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl; również S. Babiarz, B. Dauter, M. Niezgódka-Medek, Koszty postępowania w sprawach administracyjnych i sądowoadministracyjnych, Warszawa 2007). Ocena podjętych przez pełnomocnika w niniejszej sprawie czynności w postaci zapoznania się z aktami sprawy oraz próbą skontaktowania się ze stroną skarżącą celem uzupełnienia braków formalnych zażalenia nie prowadzi do uznania, że spełniają one kryterium pomocy prawnej. W żaden sposób nie przemawiają też za przyjęciem jako uzasadnionego stwierdzenia, że w jakikolwiek sposób przyczyniły się one do ochrony interesu prawnego strony skarżącej, a tym samym by dawały podstawę do dochodzenia z tego tytułu prawa do wynagrodzenia za pomoc prawną. W ocenie referendarza sądowego należało je zakwalifikować jako czynności natury faktycznej a nie prawnej. W tej sytuacji, skoro pełnomocnik faktycznie nie udzielił stronie skarżącej pomocy prawnej, to złożony przez niego wniosek należało ocenić jako zmierzający wyłącznie do uzyskania dodatkowego wynagrodzenia, nie pozostającego w związku z działaniami noszącymi znamiona pomocy prawnej. Zgodnie z postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 12 lutego 1999 r., sygn. II CKN 341/98, czynności pełnomocnika nie mające charakteru pomocy prawnej nie mogą stanowić podstawy do przyznania mu wynagrodzenia ze środków Skarbu Państwa. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 250 w związku z art. 258 § 2 pkt 8 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.