I SA/Gd 706/17

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Aleksandra Rynduch-Szczawińska po rozpoznaniu w dniu 5 stycznia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku "A" o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2016 r. postanawia: odmówić wnioskodawczyni przyznania prawa pomocy. Wnioskiem, uzupełnionym na formularzu PPPr w dniu 30 sierpnia 2017 r., "A" zwróciła się o przyznanie w niniejszej sprawie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Z oświadczenia spółki o jej majątku i dochodach, złożonego pod rygorem odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia, o której mowa w art. 233 § 1 w związku z § 6 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny (Dz. U. Nr 88, poz. 553 ze zm.) wynika, że według bilansu rok 2016 r. zakończyła ona zyskiem w wysokości 829.474,98 zł, posiada środki trwałe o wartości 1.830.272,96 zł oraz zobowiązania o wartości 1.781.902,39 zł, na dzień złożenia wniosku saldo prowadzonego dla niej rachunku bankowego było ujemne i wynosiło -677.244,50 zł, zaś w kasie posiadała środki pieniężne w kwocie 765,82 zł. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że wpływy z prowadzenia działalności gospodarczej są przeznaczane na spłatę zaległych zobowiązań finansowych, które są dochodzone w drodze egzekucji, oraz że majątek trwały spółki w postaci maszyn jest wystawiony na sprzedaż w celu spłaty wierzycieli. Stosownie do przepisu art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a. – osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, może być przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Zgodnie z brzmieniem art. 245 § 3 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Cytowane przepisy regulujące instytucję prawa pomocy stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 p.p.s.a. Zatem – co wymaga podkreślenia – to rzeczą wnioskodawcy jako zainteresowanego jest wykazanie, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przytoczonych przepisach. Tym samym to na nim spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. Stosownie do art. 255 p.p.s.a., jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Działając na podstawie ww. przepisu, referendarz sądowy zarządzeniem z dnia 14 września 2017 r. zobowiązał skarżącą spółkę do przedłożenia w terminie 7 dni: a) odpisu złożonego zeznania podatkowego za 2016 r., b) sprawozdania finansowego za 2016 r. (bilansu, rachunku zysków i strat oraz informacji dodatkowej), wyciągów ze wszystkich posiadanych rachunków bankowych, obrazujących historię i salda tych rachunków za okres ostatnich trzech miesięcy, d) dokumentów księgowych obrazujących wysokość przychodu i dochodu (lub straty) za okres ostatnich trzech miesięcy, e) oświadczenia w przedmiocie aktualnej wysokości egzekwowanych w drodze egzekucji administracyjnej lub komorniczej zobowiązań spółki wraz z dokumentami ją potwierdzającymi oraz aktualnej wysokości innych wymagalnych zobowiązań, których nie spłaca (wobec ZUS, urzędu skarbowego, banków, kontrahentów, dostawców mediów i innych podmiotów), f) dokumentów obrazujących czynności egzekucyjne dokonane w toku prowadzonych z majątku spółki egzekucji w okresie ostatnich trzech miesięcy. W odpowiedzi na powyższe wezwanie spółka wnioskiem z dnia 17 października 2017 r. (data stempla pocztowego) zwróciła się o przedłużenie zakreślonego terminu o 14 dni z uwagi na chorobę osoby odpowiedzialnej za przygotowanie niezbędnych dokumentów. Zarządzeniem z dnia 24 października 2017 r. (doręczonym wnioskodawczyni w dniu 14 listopada 2017 r.) referendarz sądowy uwzględnił wniosek strony. W konsekwencji zakreślony termin upłynął z dniem 28 listopada 2017 r. W odpowiedzi na wezwanie w dniu 28 listopada 2017 r. wnioskodawczyni przedłożyła jedynie część wymaganych dokumentów, inne pomijając. I tak – pomimo przedłużenia terminu zakreślonego dla tej czynności – wnioskodawczyni uchyliła się od przedłożenia jakichkolwiek dokumentów obrazujących wysokość dochodu osiągniętego przez nią w 2017 r. oraz potwierdzających wysokość środków finansowych zgromadzonych na prowadzonych dla niej rachunkach bankowych. Podkreślenia wymaga, iż nieprzedłożenie przez wnioskodawczynię wyciągów z posiadanych rachunków bankowych oraz dokumentów księgowych obrazujących wysokość przychodu i dochodu (ewentualnie straty) za okres ostatnich trzech miesięcy uniemożliwia dokonanie oceny sytuacji finansowej wnioskodawczyni, w szczególności jej rzeczywistych możliwości płatniczych. Nie jest bowiem znana zarówno aktualna wysokość dochodów osiąganych przez wnioskodawczynię, jak i stan posiadanych przez nią zasobów finansowych, podczas gdy obie powyższe okoliczności są istotne dla oceny sytuacji finansowej spółki. Z tych względów przedłożone przez wnioskodawczynię dowody dotyczące wysokości ciążących na niej zobowiązań finansowych i prowadzonej egzekucji z majątku nie są wystarczające dla stwierdzenia, iż spółka nie posiada aktualnie dostatecznych środków pieniężnych na uiszczenie kosztów sądowych w niniejszej sprawie, w szczególności należnego na obecnym etapie postępowania wpisu od skargi w kwocie 1.500 zł. Zauważyć należy, iż z nadesłanych przez wnioskodawczynię dokumentów odnoszących się do roku 2016 (sprawozdania finansowego i zeznania podatkowego) wynika, iż osiągnęła ona za ten okres zysk bilansowy netto w wysokości 829.474,98 zł i wykazała w zeznaniu podatkowym dochód w kwocie 67.930,13 zł (przy przychodzie w wysokości 582.385,30 zł i kosztach ich uzyskania w kwocie 514.445,17 zł). Z przedłożonych dokumentów (dodatkowych oświadczeń w przedmiocie wysokości zobowiązań, w tym tych egzekwowanych, oraz dowodów dotyczących prowadzonej egzekucji) wynika wprawdzie, że aktualna wysokość posiadanych przez spółkę zobowiązań wynosi 2.257.180,90 zł, z czego kwota 359.870,91 zł jest egzekwowana przez komorników sądowych, jednakże okoliczność ta sama w sobie nie przesądza o niemożności uiszczenia przez spółkę kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Zważyć należy, że przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy nie prowadzi się dochodzenia, w sytuacji, gdy dokładne dane umożliwiające pełną ocenę stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych wnioskodawcy nie są znane, gdyż uchyla się on od złożenia stosownych dokumentów w tym przedmiocie. Jak już bowiem wskazano, sprawą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. Z tych względów uznano, że wnioskodawczyni nie wykazała, iż spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy. W konsekwencji na podstawie przepisu art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.