I SA/Gd 707/16
PostanowienieWSA w Gdańsku2016-10-10
Skład orzekający: Alicja Stępień
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony na nieobowiązującym wzorze formularza powinien zostać pozostawiony bez rozpoznania?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy musi być złożony na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru. Złożenie wniosku na nieobowiązującym wzorze formularza, nawet jeśli został wydrukowany z Internetu i wysłany w terminie, nie jest skuteczne i stanowi podstawę do pozostawienia wniosku bez rozpoznania zgodnie z art. 257 PPSA.Stan faktyczny
Skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego. Następnie złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy na formularzu PPPr, po czym wezwano go do złożenia wniosku na urzędowym formularzu PPF. Skarżący złożył wniosek na formularzu PPF według nieobowiązującego wzoru. Referendarz sądowy pozostawił wniosek bez rozpoznania. Strona wniosła sprzeciw, argumentując, że formularz wydrukowano z Internetu i wysłano w terminie. Sąd utrzymał w mocy zarządzenie referendarza.Rozstrzygnięcie
Utrzymano w mocy zaskarżone zarządzenie referendarza sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 10 października 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Alicja Stępień po rozpoznaniu w dniu 10 października 2016 roku na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu W.P. na zarządzenie referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, z dnia 14 września 2016 r. o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 20 kwietnia 2016 r., nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2011 rok postanawia: utrzymać w mocy zaskarżone zarządzenie
Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 7 lipca 2016 r. skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 875 zł w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi.
Wnioskiem z dnia 22 lipca 2016 r. złożonym na formularzu PPPr skarżący zwrócił się przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym.
W związku z powyższym referendarz sądowy zarządzeniem z dnia 28 lipca 2016 r. wezwał skarżącego do złożenia wniosku na urzędowym formularzu PPF.
Dnia 31 sierpnia 2016 r. doręczono skarżącemu urzędowy formularz PPF celem jego wypełnienia w terminie 7 dni, pod rygorem pozostawienia wniosku z dnia 22 lipca 2016 r. bez rozpoznania.
Odpowiadając na powyższe skarżący złożył wniosek na formularzu PPF według nieobowiązującego wzoru.
Zarządzeniem z dnia 14 września 2016 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku pozostawił wniosek o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania.
Od powyższego zarządzenia, w ustawowym terminie strona wniosła sprzeciw wskazując, że formularz został wydrukowany z Internetu, a choć okazał się niezgodny z obowiązującymi przepisami, to został wysłany w terminie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
W pierwszej kolejności wskazać należy, że ustawą z dnia z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2015 r., poz. 658) dalej w skrócie zwana Ustawą zmieniającą, dokonano nowelizacji ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z art. 2 Ustawy zmieniającej, przepisy ustawy, o której mowa w art. 1, w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 2-8, pkt 10-14, pkt 19-32, pkt 34-39, pkt 41-47, pkt 51, pkt 52, pkt 55, pkt 57, pkt 58, pkt 60-69, pkt 71, pkt 72 i pkt 74-81 niniejszej ustawy stosuje się również do postępowań wszczętych przed dniem jej wejścia w życie. W pozostałym zakresie do tych postępowań stosuje się przepisy ustawy, o której mowa w art. 1, w brzmieniu dotychczasowym. Zmiany w p.p.s.a., które zostały dokonane Ustawą zmieniającą weszły w życie z dniem
15 sierpnia 2015 r.
Mając na uwadze to, że w rozpoznawanej sprawie postępowanie ze skargi W.P. zostało wszczęte po dniu wejścia w życie Ustawy zmieniającej, podstawą rozstrzygnięcia będą przepisy p.p.s.a. w brzmieniu obowiązującym po dokonanej nowelizacji.
Przepis art. 260 § 1 p.p.s.a. przewiduje, że rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Jak stanowi z kolei art. 260 § 2 zd. 2, sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu.
Konsekwencją przyjęcia nowej regulacji jest to, że orzeczenie Sądu wydane w następstwie rozpoznania sprzeciwu od orzeczenia wydanego przez referendarza sądowego, jest prawomocne z chwilą jego wydania i nie przysługuje od niego środek zaskarżenia.
Jak stanowi art. 252 § 2 p.p.s.a., wniosek (o przyznanie prawa pomocy – przyp. Sądu) składa się na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru.
W myśl powołanego przepisu, warunkiem koniecznym rozpoznania wniosku
o przyznanie prawa pomocy jest złożenie go na urzędowym formularzu. Nie może to być przy tym jakikolwiek urzędowy formularz, ale taki, którego wzór został ustalony na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 256 p.p.s.a. Wniosek o obowiązku złożenia wniosku o prawo pomocy na określonym, urzędowym formularzu wypływa wprost z brzmienia przepisu art. 252 § 2 p.p.s.a., w którego treści ustawodawca odwołał się do pojęcia "ustalonego wzoru" formularza. Wzór takiego formularza, obecnie obowiązującego, został określony w załączniku nr 1 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 sierpnia 2015 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępniania urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz.U. z 2015 r., poz. 1257).
Podkreślenia wymaga, że wzór formularza obowiązujący w dacie składania wniosku o przyznanie prawa pomocy, był dostępny na stronie internetowej Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku pod adresem http://www.bip.gdansk.wsa.gov.pl/47,formularze, w postaci możliwych do wydrukowania plików w formacie DOCx, RTF i PDF. Stosowny druk obowiązującego formularza został również przesłany stronie wraz z pismem z dnia 28 lipca 2016 r., zobowiązującym skarżącego do złożenia wniosku na formularzu PPF. Przesyłka zawierająca pismo i formularz została doręczona stronie w dniu 31 sierpnia 2016 r., co wynika ze zwrotnego poświadczenia odbioru przesyłki (k. 28).
Skoro zatem przepis prawa wymaga, aby wniosek o przyznanie prawa pomocy został złożony w wymaganej przez prawo formie tj. zgodnie z obowiązującym wzorem, to złożenie przez skarżącego takiego wniosku na formularzu, według wzorca, który w dacie jego składnia już nie obowiązywał (wzór ten został bowiem określony rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępniania urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz. U. Nr 227, poz. 2245), które utraciło moc z dniem 15 sierpnia 2015 r. na podstawie Ustawy zmieniającej), nie można uznać za złożenie wniosku we właściwej formie. Dla możliwości merytorycznego rozpatrzenia wniosku o przyznanie prawa pomocy wymagane jest bowiem, aby wnioskodawca złożył wniosek w przewidzianej i wymaganej przez prawo formie. Skoro skarżący tego nie uczynił, to zgodnie z treścią art. 257 p.p.s.a. istniały podstawy do pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania, o czym prawidłowo orzekł referendarz sądowy w zaskarżonym zarządzeniu. Złożenie wniosku przez stronę, na nieprawidłowym, nieobowiązującym formularzu, nie może być bowiem uznane za skuteczne złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy w niniejszym postępowaniu.
Mając na uwadze przedstawione wyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 260 § 1 p.p.s.a. utrzymał w mocy zaskarżone zarządzenie referendarza sądowego.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło