I SA/Gd 708/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Rischka po rozpoznaniu w dniu 19 maja 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za wrzesień 2001 r. postanawia wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej [...] z dnia [...] Nr [...]. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na wyżej opisaną decyzję skarżący wniósł o jej wstrzymanie, argumentując, iż jest to uzasadnione szczególnie ważnym interesem strony. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, że dochodzone w ramach egzekucji należności stanowiłyby kwotę 225.988,00 zł powiększoną dodatkowo o odsetki i samo zestawienie powyższej kwoty z jego stanem posiadania dowodzi istnienia rzeczonego interesu. Wnioskodawca podniósł, że wyegzekwowanie wskazanej kwoty narazi go na nieodwracalne straty, gdyż jedynym majątkiem, który mu pozostał (chociaż zabezpieczonym przez organy podatkowe) jest mieszkanie, którego utrata spowodowałaby nieodwracalne skutki i stanowiłaby naruszenie zasady sprawiedliwości społecznej. Stosownie do art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd może na wniosek skarżącego orzec o wstrzymaniu wykonania decyzji w całości lub w części, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Sąd, wydając orzeczenie w omawianym przedmiocie, powinien swoje rozstrzygnięcie oprzeć zarówno o ocenę wniosku skarżącego, jak i materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy, w aspekcie wystąpienia bądź też niewystąpienia przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, to jest niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Jednakże to na stronie skarżącej spoczywa uprawdopodobnienie okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji. Podkreślić należy, że przepis art. 61 p. p. s. a. wskazuje na szkodę (majątkową, bądź niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, a który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, zaś jego wartość pieniężna nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo utraty życia lub zdrowia (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 grudnia 2004 roku, GZ 138/2004). Analiza materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy (w tym dokumentacji przedłożonej przez skarżącego wraz z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy) pozwala stwierdzić, iż jedynym majątkiem wnioskodawcy, z którego może być skutecznie przeprowadzona egzekucja należności objętych zaskarżoną decyzją jest jego mieszkanie o powierzchni 44 m2 (obciążone hipoteką przymusową na rzecz Skarbu Państwa). W tych okolicznościach Sąd stwierdził, że skoro za trudne do odwrócenia skutki uznaje się takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków, to sprzedaż mieszkania w trybie egzekucji z całą pewnością wypełnia wskazane wyżej znamiona. Sąd, odwołując się do doświadczeń życiowych, uwzględnił też fakt, iż zazwyczaj zbycie nieruchomości w trybie egzekucyjnym następuje za kwotę niższą od wartości rynkowej, co niewątpliwie oznaczać może spowodowanie trudnych do odwrócenia skutków, bez możliwości późniejszej, pełnej rekompensaty poniesionej szkody. Mając na uwadze powyższe, Sąd uznał, iż skarżący uprawdopodobnił, że ze względu na niebezpieczeństwo wyrządzenia mu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków istnieją przesłanki do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu podatkowego pierwszej instancji w całości. Z tych względów Sąd na podstawie przepisu art. 61 § 3 i § 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.