I SA/Gd 710/10

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Monika Hennig po rozpoznaniu w dniu 16 września 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. A. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 2008 postanawia przyznać skarżącemu prawo pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. M. A. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na wyżej opisaną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej zwrócił się o zwolnienie od kosztów postępowania. Braki formalne wniosku poprzez złożenie go na urzędowym formularzu PPF strona uzupełniła w dniu 6 sierpnia 2010 r. (data stempla pocztowego). Jednocześnie wnioskodawca sprecyzował swoje żądanie wnosząc o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Zgodnie z brzmieniem art. 245 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Ustanowienie dla strony adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego wymaga dodatkowego złożenia przez wnioskodawcę osobistego oświadczenia o niezatrudnianianiu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z ww., przy czym nie dotyczy to adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ustanowionego na podstawie przepisów o prawie pomocy (art. 246 § 3 p.p.s.a.). W myśl art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Powołane przepisy stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 p.p.s.a. Zatem rzeczą wnioskodawcy jako zainteresowanego jest wykazanie, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przytoczonych przepisach. Tym samym to na nim spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. Na podstawie złożonego przez skarżącego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach oraz dokumentów przedłożonych na zarządzenie referendarza sądowego z dnia 10 sierpnia 2010 r. (doręczone w dniu 12 sierpnia 2010 r.), ustalono, że prowadzi on wspólne gospodarstwo domowe z córką, źródłem ich utrzymania są wypłacane obojgu renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy oraz przyznany córce dodatek pielęgnacyjny, których łączna wysokość, po uwzględnieniu dokonywanych od 1 lipca br. potrąceń w ramach prowadzonej egzekucji, wynosi 1.973,37 zł netto miesięcznie (dowód: odpisy zawiadomień z ZUS z dnia 22 i 23 czerwca 2010 r. o zajęciu świadczeń, wyciąg z rachunku bankowego córki za lipiec 2010 r., kopia potwierdzenia wypłaty świadczenia ojcu za sierpień 2010 r.), wnioskodawca poza mieszkaniem o powierzchni 63,78 m2 oraz samochodem osobowym marki [...], rok produkcji 1990 nie posiada innego majątku, majątek jego córki stanowi mieszkanie o powierzchni 81,71 m2 (w którym zamieszkuje jej brat z rodziną w zamian za spłatę rat kredytu zaciągniętego na jego nabycie oraz uiszczanie kosztów związanych z eksploatacją lokalu), natomiast nie posiada ona przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro oraz oszczędności (salda początkowe i końcowe przedstawionego rachunku bankowego każdorazowo były ujemne i wynosiły 1.499,43 zł i 1.499,65 zł). Zarówno wnioskodawca, jak i jego córka posiadają zaległości podatkowe, które jak wynika z odpisów zawiadomień z dnia 17 czerwca 2010 r. o zajęciu rent wynoszą łącznie 5.506,40 zł wraz z należnymi odsetkami za zwłokę i kosztami egzekucyjnymi. Oboje posiadają także zadłużenie z tytułu zaciągniętych kredytów odnawialnych, których salda wynosiły 17.657,41 zł (na dzień 21 lipca 2010 r.) i 5.307,97 zł (na dzień 5 sierpnia 2010 r.). Nadto wnioskodawca korzysta z kredytu obrotowego i z tego tytułu posiada zadłużenie w kwocie 1.645,58 zł (na dzień 28 lipca 2010 r.). Miesięczne bieżące koszty związane z utrzymaniem rodziny, do których zaliczono opłaty za mieszkanie, energię elektryczną, zakup leków, a także minimalne wymagane kwoty spłat kredytów, kształtują się na poziomie ponad 2.400 zł, co potwierdzają przedstawione kopie potwierdzeń wpłat, faktur VAT, aneksu do umowy o zarządzanie dotyczącego miesięcznych opłat. Mając na uwadze powyższe uznano, że wnioskodawca wykazał, iż nie ma możliwości finansowych poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania w niniejszej sprawie. Za taką oceną przemawia wysokość uzyskiwanych przez niego i pozostającą z nim we wspólnym gospodarstwie domowym córkę miesięcznych dochodów, które podlegają zajęciu i z których bez wątpienia nie jest on w stanie poczynić oszczędności. Wpływ na przyjęte stanowisko miała również okoliczność, że aby pokryć niezbędne wydatki związane ze swoim utrzymaniem zarówno wnioskodawca, jak i jego córka korzystają z kredytów, a spłat rosnącego zadłużenia dokonują w kwotach minimalnych wymaganych przez banki. Istotnym jest także, że dokonywane potrącenia egzekucyjne, a w konsekwencji brak wystarczających środków pieniężnych spowodowały, iż oboje od lipca br. zrezygnowali z zakupu części przepisanych im leków, co potwierdza treść złożonych przez nich dodatkowych oświadczeń. Z tych względów uznano, że wnioskodawczyni spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy i na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.