I SA/Gd 718/14

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Monika Hennig po rozpoznaniu w dniu 9 listopada 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. S. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie orzeczenia odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki postanawia: odmówić skarżącemu przyznania prawa pomocy. Wnioskiem złożonym na formularzu PPF w dniu 13 lipca 2015 r., skarżący R. S. zwrócił się o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od wpisu od skargi kasacyjnej określonego w kwocie 250 zł. Zgodnie z brzmieniem art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.), prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Podkreślić przy tym należy, że rzeczą wnioskodawcy jako zainteresowanego jest wykazanie, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w powołanym przepisie. Tym samym to na nim spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Jedynym instrumentem służącym weryfikacji oświadczeń wnioskodawcy i tym samym umożliwiającym prawidłową ocenę jego kondycji finansowej jest unormowanie zawarte w art. 255 p.p.s.a., zgodnie z którym odpowiednich informacji czy też dokumentów musi dostarczyć sam wnioskodawca. Przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy brak jest bowiem możliwości poszukiwania z urzędu faktów przemawiających na korzyść ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy, dokonywana jest jedynie ocena w świetle art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. tych okoliczności, które wskazała strona. W konsekwencji bierność wnioskodawcy skutkuje niewyjaśnieniem istotnych wątpliwości dotyczących jego rzeczywistych możliwości płatniczych i traktować ją należy jako niewykazanie przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący podał, że prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną i małoletnią córką (12 lat), nie posiada żadnego majątku, w jego małżeństwie istnieje ustrój rozdzielności majątkowej, jego żona jest osobą bezrobotną, źródłem utrzymania rodziny są dochody skarżącego z wynagrodzenia za pracę w wysokości 2.500 zł brutto miesięcznie, które małżonkowie w całości przeznaczają na pokrycie bieżących potrzeb życiowych. Referendarz sądowy uznał oświadczenie skarżącego za budzące wątpliwości. Zauważyć należy, że w niniejszej sprawie skarżący ubiegał się już o zwolnienie od kosztów sądowych. Mimo że sytuacja finansowa przedstawiona przez skarżącego w poprzednim wniosku była identyczna jak w przedmiotowym wniosku, referendarz sądowy postanowieniem z dnia 26 sierpnia 2014 r. odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy. Z ustaleń dokonanych na podstawie nadesłanych przez skarżącego dokumentów wynikało bowiem, że poza zadeklarowanymi we wniosku dochodami od "A" Sp. z o.o. z siedzibą [...] skarżący otrzymywał także (za pośrednictwem konta małżonki) wynagrodzenie od "B" Sp. z o.o., której to okoliczności nie ujawnił. Nadto, żona skarżącego posiadała oszczędności na rachunkach lokat bankowych oraz aktywa na rachunku maklerskim, których kwoty skarżący nie podał w złożonym oświadczeniu. W związku z powyższym zarządzeniem z dnia 24 lipca 2015 r., wydanym na podstawie art. 255 p.p.s.a., skarżący został wezwany (przez pełnomocnika) do przedłożenia w terminie 14 dni następujących dokumentów: 1/ odpisów wszystkich złożonych przez skarżącego zeznań podatkowych za lata 2013-2014, zaś małżonki za 2014 r. (PIT-28, PIT-36, PIT-36L, PIT-37, PIT-38, PIT-39), bądź stosownego zaświadczenia z właściwego urzędu skarbowego w przedmiocie wysokości dochodów osiągniętych przez każdego z małżonków za ten rok; 2/ wyciągów i wykazów ze wszystkich posiadanych przez małżonków rachunków bankowych (rachunków osobistych, rachunków lokat oraz kont i lokat dewizowych), maklerskich i innych, na których gromadzone są środki pieniężne, obrazujących historię i salda tych rachunków w okresie ostatnich trzech miesięcy; w przypadku, gdy żona skarżącego zamknęła swoje dotychczasowe konta w [...] i [...] przedłożenia dokumentu potwierdzającego ich likwidację; 3/ oświadczenia, czy żona skarżąca nadal pobiera zasiłek dla bezrobotnych; jeżeli tak – przedłożenia dokumentu obrazującego jego wysokość; 4/ zaświadczenia od pracodawcy (pracodawców) o wysokości miesięcznych dochodów skarżącego z uwzględnieniem wszystkich dodatkowych składników do wynagrodzenia zasadniczego (w kwocie netto) oraz o średniej ich wysokości za okres ostatnich trzech miesięcy (w kwocie netto); 5/ oświadczenia złożonego przez małżonkę w przedmiocie jej majątku, w szczególności posiadanych przez nią nieruchomości (poza lokalem mieszkalnym o powierzchni 37,50 m2), przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro, wartości papierów wartościowych, udziałów w spółkach; 6/ dokumentów obrazujących wysokość poniesionych przez małżonków w okresie ostatnich trzech miesięcy kosztów związanych z utrzymaniem rodziny (opłat za czynsz, energię elektryczną, gaz, wodę i odprowadzanie ścieków, wywóz odpadów, internet, telefon, itp.); 7/ oświadczenia w przedmiocie zarejestrowanych na skarżącego, jego żonę pojazdów mechanicznych (podania ich marki, modelu, roku produkcji oraz aktualnej wartości). Wyjaśniono także skarżącemu, że niezastosowanie się do treści wezwania będzie skutkować odmową przyznania mu prawa pomocy oraz poinformowano, że nie jest zobowiązany do przedstawienia danych i dokumentów odnoszących się do sytuacji majątkowej małżonki tylko w sytuacji, gdy został orzeczony rozwód lub separacja, a skarżący przedłoży stosowne orzeczenie sądu w tym zakresie. Pełnomocnik w piśmie z dnia 10 sierpnia 2015 r. poinformował, że ze względu na okres wakacyjny uzyskanie zeznań podatkowych skarżącego jest utrudnione i zostaną one przedłożone w terminie siedmiu dni. Natomiast wszelkie dokumenty dotyczące sytuacji finansowej małżonki skarżącego zostaną przedstawione niezwłocznie po jej powrocie z urlopu wypoczynkowego, który rozpoczęła jeszcze przed doręczeniem wezwania. Pełnomocnik wyjaśnił także, że żona skarżącego nie składała zeznań podatkowych, gdyż nie osiągała przychodów a skarżący nie posiada rachunków bankowych. Pełnomocnik dołączył odpis zaświadczenia od pracodawcy skarżącego "A" Sp. z o.o. [...] z dnia 10 sierpnia 2015 r., z którego wynika, że skarżący od dnia 1 marca 2013 r. jest zatrudniony na umowę na czas nieokreślony stanowisku Prokurent; jego wynagrodzenie wynosi 2.876 zł brutto miesięcznie (za okres od maja do lipca 2015 r.) i jest obciążone z tytułu należności komorniczych kwotą 833,15 zł. Pomimo złożonego zapewnienia pełnomocnik skarżącego nie nadesłał żadnego z pozostałych wymaganych dokumentów. W tak ustalonym stanie referendarz sądowy stwierdził, że skarżący nie wykazał, że spełnia przesłanki przyznania mu prawa pomocy, gdyż nie wykonał nałożonego na niego obowiązku. Zatem dokonanie rzetelnej i pełnej oceny jego sytuacji finansowej wciąż nie jest możliwe z uwagi na niewyjaśnienie wszystkich istotnych (kluczowych) okoliczności, w szczególności ustalenie, jakimi środkami pieniężnymi małżonkowie faktycznie dysponują. Prawidłowa ocena sytuacji finansowej strony możliwa jest jedynie wówczas, gdy strona udokumentuje nie tylko swoje dochody, ale także oszczędności (bądź ich brak) oraz gdy przedstawi wysokość wydatków ponoszonych na utrzymanie własne i rodziny. W niniejszej sprawie okoliczności te nie zostały przez skarżącego udokumentowane. Raz jeszcze należy podkreślić, że zaniechanie skarżącego w tym zakresie stanowi przeszkodę wykluczającą uprawdopodobnienie okoliczności wskazanych we wniosku i przyznanie mu prawa pomocy. Z tych względów, na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.