I SA/Gd 721/21
WyrokWSA w Gdańsku2021-09-07
Skład orzekający: Alicja Stępień, Krzysztof Przasnyski, Elżbieta Rischka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ rentowy prawidłowo odmówił zwolnienia z obowiązku opłacania składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy za okres od grudnia 2020 r. do stycznia 2021 r., opierając się wyłącznie na niezgodności kodu PKD w rejestrze REGON z faktycznie prowadzoną działalnością gospodarczą?Ratio decidendi
Organ rentowy nieprawidłowo zinterpretował przepisy dotyczące zwolnienia z opłacania składek w związku z pandemią COVID-19, odmawiając go wyłącznie na podstawie niezgodności kodu PKD w rejestrze REGON z faktycznie prowadzoną działalnością. Kod PKD ma charakter statystyczny i deklaratoryjny, a jego niezgodność z faktycznie wykonywaną działalnością nie może stanowić wyłącznej podstawy do odmowy przyznania ulgi, jeśli przedsiębiorca jest w stanie wykazać spełnienie warunków w inny sposób.Stan faktyczny
Przedsiębiorca A.S., prowadząca działalność gospodarczą oznaczoną kodem PKD 90.01.Z (wykonywanie występów muzycznych), zwróciła się o zwolnienie z opłacania składek za okres od grudnia 2020 r. do stycznia 2021 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił zwolnienia, wskazując, że w rejestrze REGON na dzień 30 listopada 2020 r. jako przeważająca działalność widniał kod PKD 90.03.Z, a nie 90.01.Z, co uniemożliwiało stwierdzenie spadku przychodu z tej samej działalności w porównaniu do roku poprzedniego. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją z dnia 18 marca 2021 r. Przedsiębiorca złożyła skargę do WSA, wskazując, że faktycznie prowadzi działalność o kodzie 90.01.Z od 2008 roku i poniosła 100% spadek przychodów.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił zaskarżoną decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 18 marca 2021 r. oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia 26 lutego 2021 r.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Alicja Stępień (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Przasnyski, Sędzia NSA Elżbieta Rischka, , po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 7 września 2021 r. ze skargi A. S. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 18 marca 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek za okres od grudnia 2020 r. do stycznia 2021 r.. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 26 lutego 2021 r. nr [...].
A.S. zwróciła się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o przyznanie jej prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, za okres od dnia 1 grudnia 2020 roku do dnia 31 stycznia 2021 roku, wskazując że prowadzi działalność gospodarczą oznaczoną kodem PKD 90.01.Z.
Decyzją z dnia 26 lutego 2021 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił wnioskodawczyni prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, za okres od dnia 1 grudnia 2020 roku do dnia 31 stycznia 2021 roku, wskazując iż jednym z warunków, które musiała spełnić, aby skorzystać ze zwolnienia z opłacania składek było, aby przychód z przeważającej działalności uzyskany w miesiącu grudniu 2020 roku był niższy o co najmniej 40% w porównaniu do przychodu uzyskanego z tej działalności w miesiącu grudniu 2019 r.. Podany we wniosku PKD 90.01.Z nie został potwierdzony w otrzymanym z GUS wykazie wg stanu na ostatni dzień miesiąca w porównaniu do którego nastąpił spadek przychodu lub na ostatni dzień miesiąca go poprzedzającego, tzn. w grudniu 2019 r. strona nie wykonywała działalności z kodem podanym we wniosku. W związku z powyższym wystąpił brak możliwości stwierdzenia spadku przychodu pomiędzy grudniem 2020 r. a grudniem 2019 r. z tej samej działalności oraz spełnienia jednego z warunków otrzymania zwolnienia ze składek.
W konsekwencji Zakład Ubezpieczeń Społecznych uznał, że skarżąca wykonywała działalność o kodzie PKD 90.01.Z w listopadzie 2020 roku i grudniu 2020 roku, lecz już nie w grudniu 2019 roku, gdzie w ocenie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, według bazy REGON, wykonywała ona działalność pod kodem PKD 90.03.Z.
Strona złożyła wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz zwróciła się o interwencję do Rzecznika Małych i Średnich Przedsiębiorców.
Skarżąca wyjaśniła, że jest skrzypaczką, która w ramach prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej oferowała oprawę muzyczną i koncerty dla hoteli, restauracji, oprawę imprez okolicznościowych itp. Wskazała ponadto, że przez cały czas działalności tj. od 2008 roku jej przychód pochodził z występów muzycznych, czyli działalności oznaczonej kodem PKD 90.01.Z. Na dowód czego skarżąca przedłożyła do ZUS zaświadczenie z "A" sp. z o.o., z którego wynikało, że świadczyła ona na rzecz ww. hotelu, w okresie od 2008 oku do 2020 roku, usługi w zakresie oprawy muzycznej w Restauracji "B", "A", podczas niedzielnych Brunch’ów oraz Bufetów Włoskich, wystawiając w tym okresie faktury z tytułu oprawy muzycznej. Ponadto skarżąca wskazała, że od listopada 2020 roku ma 100% spadek przychodów.
Decyzją z dnia 18 marca 2021 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w zw. z art. 31 zq ust. 8 w zw. z art. 31zy ust. 1 Ustawy o COVID-19 i § 10 ust. 1 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 stycznia 2021 r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19 (Dz. U. poz. 152 z późn. zm.) utrzymał w mocy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 26 lutego 2021 roku i stwierdził, że stanowisko zajęte w decyzji z dnia 26 lutego 2021 r. jest prawidłowe.
Na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych utrzymującą w mocy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 26 lutego 2021 r. A.S. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Skarżąca wskazała, że spełnia przesłanki do zwolnienia z obowiązku opłacania składek za grudzień 2020 roku i styczeń 2021 roku.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko.
Na podstawie art. 8 § 3 i art. 45 ustawy z dnia 30 sierpnia 2020 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w związku z art. 9 ust. 1 pkt 8 i art. 1 ust. 1 i art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. o Rzeczniku Małych i Średnich Przedsiębiorców, Rzecznik Małych i Średnich Przedsiębiorców zawiadomił, że wstępuje na prawach przysługujących prokuratorowi do niniejszego postępowania, w związku ze złożoną przez przedsiębiorcę A.S. skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznym z dnia 18 marca 2021 roku, znak sprawy [...] utrzymującą w mocy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 26 lutego 2021 roku, znak sprawy [...] odmawiającą skarżącej prawa do zwolnienia ze składek na ubezpieczenie społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od 1 grudnia 2020 roku do 31 stycznia 2021 roku.
Według oceny Rzecznika w przedmiotowej sprawie zaistniała konieczność ochrony praw przedsiębiorcy, o której mowa w art. 8 § 3 ustawy o p.p.s.a..
Zaskarżona decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 18 marca 2021 roku, w ocenie Rzecznika, narusza:
- przepisy prawa procesowego, mające istotny wpływ na wynik postępowania:
1. art. 6, art. 7, art. 8 kpa, art. 77 § 1 kpa, art. 80 kpa w zw. z art. 12 Prawa przedsiębiorców poprzez błędne ustalenie przez organ, że nie ma możliwości ustalenia spadku przychodu uzyskanego przez skarżącą pomiędzy grudniem 2019 roku, a grudniem 2020 roku z uwagi na to, że w bazie REGON w grudniu 2019 roku widnieje jako przeważający kod PKD 90.03.Z, pomimo, że skarżąca faktycznie przez cały okres działalności gospodarczej, uzyskuje przychody z działalności oznaczonej kodem PKD 90.01.Z, świadcząc jako skrzypaczka, usługi występów muzycznych, w szczególności dla hoteli i restauracji,
2. art. 7a kpa w zw. z art. 10, art. 11 Prawa Przedsiębiorców poprzez brak rozstrzygnięcia wątpliwości co do treści normy prawnej, stanowiącej podstawę do uzyskania przez skarżącą zwolnienia z opłacenia należnych składek na ubezpieczenie społeczne, na korzyść skarżącej,
3. art. 107 § 3 kpa w zw. z art. 8 kpa, art. 11 kpa z uwagi na brak prawidłowego uzasadnienia podjętego rozstrzygnięcia przez organ, a w szczególności z uwagi na brak uzasadnienia prawnego decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 18 marca 2021 roku oraz poprzez niewyjaśnienie skarżącej zasadności przesłanek, którymi organ kierował się przy załatwieniu sprawy w jej wniosku,
-przepisy prawa materialnego, co miało wpływ na wynik sprawy tj. § 10 ust. 1 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 stycznia 2021 r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19 (Dz. U. poz. 152 z późn. zm.), w zw. z art. 31zy ust 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 1842, z późn. zm.) poprzez nieprawidłową wykładnię niniejszego przepisu prawa, czego wynikiem było błędne odmówienie skarżącej prawa do zwolnienia z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne za okres od 1 grudnia 2020 roku do 31 stycznia 2021 roku, w sytuacji, gdy spełnione zostały ustawowe przesłanki do przyznania jej takiego prawa.
Mając na uwadze powyższe w oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., Rzecznik wniósł o uwzględnienie skargi i uchylenie decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 18 marca 2021 r. oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia 26 lutego 2021 roku .
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Sąd bada legalność zaskarżonej decyzji lub postanowienia, ich zgodność z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Decyzja podlega uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik, sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o czym stanowi art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325; dalej: p.p.s.a.) lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności decyzji (art. 1145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
W myśl natomiast art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Oceniając zaskarżone decyzje z punktu widzenia ich zgodności z prawem stwierdzić należy, że skarga okazała się zasadna.
Przedmiotem skargi, a tym samym kontroli Sądu, są decyzje Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, którymi organ odmówił stronie skarżącej zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych za okres od 1 grudnia 2020 r. do 31 stycznia 2021 r..
Zgodnie z brzmieniem § 10 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 stycznia 2021 roku w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19 (Dz. U. poz.152):
1. Zwalnia się z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych odpowiednio za okres od dnia 1 stycznia 2021 r. do dnia 31 stycznia 2021 r. albo za okres od dnia 1 grudnia 2020 r. do dnia 31 stycznia 2021 r., wykazanych w deklaracjach rozliczeniowych złożonych za te okresy, na zasadach określonych w art 31zo-31zx ustawy o COVID-19, z uwzględnieniem przepisów niniejszego rozdziału, płatnika składek prowadzącego, na dzień 30 listopada 2020 r., działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności, kodami:
1. 47.71.Z, 47.72.Z, 47.81.Z, 47.82.Z, 47.89.Z,
2. 49.32.Z, 49.39.Z, 52.23.Z, 55.10.Z, 55.20.Z, 55.30.Z, 56.10.A, 56.10.B, 56.21.Z, 56.29.Z, 56.30.Z, 59.11.Z, 59.12.Z, 59.13.Z, 59.14.Z, 59.20.Z, 74.20.Z, 77.21.Z, 79.11.A, 79.12.Z, 79.90.A, 79.90.C, 82.30.Z, 85.51.Z, 85.52.Z, 85.53.Z, 85.59.A, 85.59.B, 86.10.Z, w zakresie działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń w ramach lecznictwa uzdrowiskowego, o którym mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych, lub realizowanej w trybie stacjonarnym rehabilitacji leczniczej, 86.90.A, 86.90.D, 90.01.Z, 90.02.Z, 90.04.Z, 91.02.Z, 93.11.Z, 93.13.Z, 93.19.Z, 93.21.Z, 93.29.A, 93.29.B, 93.29.Z, 96.01.Z, 96.04.Z
- którego przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w jednym z dwóch miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku był niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w miesiącu poprzednim lub w analogicznym miesiącu roku poprzedniego, jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek przed dniem 1 listopada 2020 r.;
2. Oceny spełnienia warunku, o którym mowa w ust. 1, w zakresie oznaczenia prowadzonej działalności według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007 dokonuje się na podstawie danych zawartych w rejestrze REGON w brzmieniu na dzień 30 listopada 2020 r..
W ocenie Sądu, organ wydając decyzję odmawiającą prawa do zwolnienia ze składek niewłaściwie zinterpretował ww. przepis.
Zdaniem Sądu, istotna jest bowiem faktycznie wykonywana działalność gospodarcza. Intencją prawodawcy było zaliczenie do kręgu beneficjentów tych świadczeniobiorców, których realna (faktyczna) przeważająca działalność jest tożsama z kodami PKD określonymi w ustawie.
Wielokrotnie Sądy zwracały uwagę, że kod PKD ma charakter statystyczny i nie przesądza o faktycznie (realnie) wykonywanej działalności. Standardowe klasyfikacje i nomenklatury stosuje się w statystyce, ewidencji i dokumentacji oraz rachunkowości, a także w urzędowych rejestrach i systemach informacyjnych administracji publicznej.
Zauważyć należy, iż w doktrynie podnosi się, że przedmiot działalności wskazany we wniosku o rejestrację nie może różnic się od przedmiotu działalności określonego w umowie lub statucie, nie musi jednakże stanowić jego dosłownego powtórzenia (tak np. A. Michnik w Komentarzu do ustawy o KRS, Komentarz LEX 2013). Oznacza to tym samym, że można wybrać jeden numer na poziomie podklasy z działów wpisanych w umowie spółki. Numer na poziomie podklasy musi mieścić się w dziale z umowy, a nie np. wykraczać poza wpisany w umowie przedmiot działalności.
Jednocześnie wskazać należy, że z uwagi na istotę postępowania rejestracyjnego, organ ewidencyjny, ani później inny organ administracji publicznej, nie badają z urzędu zgodności zadeklarowanej działalności (zgodnie z PKD), z ewentualnymi czynnościami, które w ramach tej działalności podatnik zamierza faktycznie podjąć. Takie działania organów administracji publicznej naruszałyby swobodę prowadzenia działalności gospodarczej. Zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (tekst, jedn.: Dz. U. z 2015 r., poz. 584), podejmowanie, wykonywanie i zakończenie działalności gospodarczej jest wolne dla każdego na równych prawach, z zachowaniem warunków określonych przepisami prawa.
W orzecznictwie sądów administracyjnych zgodnie podkreśla się, że wpis do ewidencji działalności gospodarczej jest swoistą deklaracją (zgłoszeniem) zamierzonej przez osobę fizyczną działalności, ma on charakter deklaratoryjny i rodzi jedynie domniemanie faktyczne jej prowadzenia (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 marca 2006 r., VI SA/Wa 2215/05, LEX nr 257125; wyrok NSA z dnia z dnia 26 sierpnia 2014 r., II GSK 1010/13, LEX nr 1572566).
W zakresie charakteru prawnego wniosku przedsiębiorcy o wpisanie czy aktualizację danych do właściwego rejestru, przywołać należy orzecznictwo Sądu Najwyższego. W wyroku z dnia 7 stycznia 2013 r., sygn. akt II UK 142/12 oraz w wyroku z 23 listopada 2016 r., sygn. akt II UK 402/15 Sąd Najwyższy stwierdził że informacja o rodzaju działalności wynikająca z rejestru REGON nie tworzy żadnego stanu prawnego, a jedynie ma potwierdzać stan faktyczny według oświadczenia wiedzy podmiotu prowadzącego taką działalność. Oświadczenia wiedzy mają charakter potwierdzenia faktów. Mogą być więc zakwestionowane, ponieważ stan nimi stwierdzony jako fakt podlega ocenie w kategoriach prawdy lub fałszu.(...). Okoliczność, czy zawarta w oświadczeniu informacja jest prawdziwa jest zatem kwestią dowodową.
Sąd Najwyższy stwierdził, że: "Sąd Apelacyjny odmawiając uwzględnienia wniosków dowodowych odnośnie do rodzaju faktycznie prowadzonej w spornym okresie działalności pozbawił go (stronę, przyp. Sądu) możliwości wykazania, że nie doszło, do zaniżenia stopy procentowej składki na ubezpieczenia społeczne (...)". Powołane wyroki zapadły na gruncie ustawy o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych z dnia 30 października 2002 r., która w art. 2 pkt 10 definiuje "rodzaj działalności według PKD", jako rodzaj przeważającej działalności zakodowanej według Polskiej Klasyfikacji Działalności w rejestrze REGON. Wyroki dotyczą skutków prawnych podania w formularzu Zakładu Ubezpieczeń Społecznych IWA rzeczywistego rodzaju działalności według PKD - niepokrywającego się z rejestrem REGON. Sąd Najwyższy wskazując na charakter wpisu do rejestru i wniosku o zmianę stwierdził, że "skoro kategoria ryzyka jest instytucją związaną ze stopniem zagrożeń zawodowych, to kreuje ją rzeczywisty stan rzeczy. W takim też kontekście należy interpretować art. 29 ust. 1 ustawy wypadkowej. Przepis ten określa sposób ustalania przynależności płatnika do określonej grupy działalności według PKD oparty również na oświadczeniu wiedzy płatnika, tyle tylko że złożonym dla potrzeb statystycznych. Wskazana na wstępie wynikająca z ustawy funkcja, jaką pełni zróżnicowanie stóp procentowych składek na ubezpieczenie wypadkowe, nakazuje uwzględniać rzeczywiste ryzyko zagrożeń zawodowych występujące u danego płatnika. Dlatego też z treści art. 29 ust. 1 ustawy wypadkowej nie można wywieść wniosku, że dane w zakresie PKD ujęte w rejestrze REGON w każdym przypadku są danymi prawidłowymi, a w konsekwencji, że zawsze podanie innego rodzaju działalności według PKD niż wynikający z rejestru REGON będzie podaniem nieprawdziwej informacji w rozumieniu art. 34 ust. 1 ustawy wypadkowej".
Powyższe obszerne odniesienie się do charakteru wpisu do rejestru i jego znaczenia jest zdaniem Sądu istotne na gruncie właściwego odczytania przepisów ustawy COVID-19.
Mając na uwadze powyższe rozważania, w ocenie Sądu, przyjęty na podstawie wskazanej w sprawie regulacji jedyny sposób weryfikacji warunku prowadzenia działalności gospodarczej według podanego PKD nie przyczynia się do realizacji celu ustawy COVID-19, nie dochowuje zasady proporcjonalności, jak również w efekcie prowadzi do naruszenia zasady równości wobec prawa.
Jak już Sąd wskazywał wsparcie w ramach Tarczy Antykryzysowej jest reakcją na skutki epidemii COVID-19 i jest ukierunkowane na realne/faktyczne wsparcie dla podmiotów, które poniosły realne straty na skutek j obostrzeń związanych z pandemią.
Zastosowany przez organ jako jedyny sposób (dowód) spełnienia wymogu do otrzymania ulgi - wpis w rejestrze - nie znajduje uzasadnienia ani jako pełniący funkcję zabezpieczenia przed dostępem do skorzystania z ulgi podmiotów nieuprawnionych, ani jako uproszczenie procedur.
Wpis w rejestrach tych, jak już powiedziano nie ma charakteru pewnego, tj. korzysta z domniemania prawdziwości, jednak jest ono wzruszalne, a zatem nie można takiego wpisu traktować jako gwarancji, że podmiot wnioskujący o ulgę na pewno spełnia wymóg ustawowy, co uzasadniałoby wyłączność takiego dowodu i przesądzało o prawidłowości postępowania organu. Zwłaszcza, że istnieje inna możliwość wykazania spełnienia wymaganego warunku. Ponadto, jak wskazano wpis w rejestrze jest oświadczeniem wiedzy przedsiębiorcy, podobnie jak oświadczenie we wniosku.
Zdaniem Sądu, wpisy w rejestrach, jako jedyny sposób weryfikacji spełnienia kryterium przyznania ulgi, nie wypełniają również swojej funkcji jako "uproszczenie" procedur. Nie ulega wątpliwości, że uproszczenie procedur ma ułatwić skorzystanie ze wsparcia (w tym skrócenie procedury), do czego jednak ww. sposób weryfikacji, w sprawie nie prowadzi. Wpis w odpowiedniej rubryce rejestru jako jedyny warunek
spełnienia wymogu, de facto powoduje wykluczenie ze wsparcia podmiotów, które w warstwie merytorycznej warunek do przyznania ulgi spełniają (prowadzą na dzień złożenia wniosku działalność według podanych PKD), a jedynie nie spełniają warstwy formalnej (uchybiły obowiązkom statystycznym).
Tak więc, zdaniem Sądu, przyjęty przez organ sposób wykładni wskazanych przepisów o COVID-19, a co za tym idzie sposób weryfikacji spełnienia wymogu do przyznania ulgi , jest nieproporcjonalny do skutków, jakie wywołuje. Przyjęty sposób weryfikacji podmiotów uprawnionych nie może w skutkach prowadzić do wykluczenia z pomocy podmiotów, które w rzeczywistości warunek spełniają, co mogą wykazać w inny sposób.
Uproszczenie procedur nie może powodować, że wnioskodawcy nie będą mieli jednakowej możliwości skorzystania ze wsparcia.
W tej sytuacji uznać należy, że przyjęty przez organ sposób wykładni ustawy COVID-19, wywołuje więc wyłącznie negatywny wpływ na sytuację tożsamych podmiotów uprawnionych do wsparcia, ponieważ, jak już Sąd wskazywał, wpis w rejestrze, w rubryce zadeklarowanej działalności, nie uzasadnia pominięcia faktycznie prowadzonej przez dany podmiot działalności, skoro istnieje możliwość wykazania i spełnienia warunku do przyznania ulgi w inny sposób, na podstawie innych dowodów i dokumentów.
W tym miejscu przypomnieć należy, że do postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją z mocy art. 180 kpa. oraz art. 123 u.s.u.s. mają zastosowanie przepisy k.p.a., a w tym zasady ogólne, stanowiące między innymi, że organy administracji publicznej winny: stać na straży praworządności (art. 7 k.p.a), prowadzić postępowanie w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej (art. 8 § 1 k.p.a.), wypełniać wobec stron obowiązki informacyjne (art. 9 k.p.a.), zapewnić stronom udział w postępowaniu (art. 10 § 1 k.p.a.), a także działać wnikliwie i szybko (art. 12 § 1 k.p.a). Przepis art. 77 § 1 k.p.a. nakłada też na organy obowiązek podejmowania wszelkich niezbędnych czynności, zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Dopiero zatem podjęcie niezbędnych ustaleń pozwala organowi na zajęcie stanowiska w sprawie.
Ze względów wskazanych powyżej zaskarżone rozstrzygnięcia ocenić zatem należy jako wadliwe, bowiem przedwcześnie przyjęto, że skarżąca podlega wyłączeniu z kręgu podmiotów mogących ubiegać się o ulgę bez umożliwienia wykazania, że skarżąca spełnia kryterium prowadzenia na dzień złożenia wniosku działalności według PKD wskazanych w przepisach.
Jednocześnie, zdaniem Sądu, organ dokonał nieprawidłowej wykładni treści analizowanego przepisu, bowiem z jego językowego brzmienia wynika, że ulgę należy przyznać na wniosek płatnika prowadzącego, na dzień złożenia wniosku z opłacania składek, działalność gospodarczą oznaczoną według wskazanego PKD, jako rodzaj działalności z wymienionymi tam kodami.
Zgodzić należy się zatem z zarzutami skargi, że takie rozumienie analizowanej regulacji jest wadliwe, pomija bowiem kwestię faktycznej działalności danego podmiotu.
Rozpatrując ponownie sprawę organ zobowiązany będzie uwzględnić wyrażone w niniejszym uzasadnieniu stanowisko Sądu, w szczególności organ wezwie stronę do udokumentowania stanowiska oraz odniesie się do przedłożonych przez stronę dokumentów, mających potwierdzać, że prowadzi działalność o numerze PKD 90.01.Z.
Mając na uwadze powyższe, stwierdzając naruszenie wskazanych powyżej przepisów Sąd uchylił zaskarżone decyzje na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a..
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło