I SA/Gd 723/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Sławomir Kozik po rozpoznaniu w dniu 6 lutego 2020 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi w sprawie ze skargi H.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] 2018 r. nr [...] w przedmiocie rozłożenia na raty zaległości podatkowej w podatku od nieruchomości postanawia: odmówić przywrócenia terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi. Decyzją z dnia [...] 2018 r. Samorządowe Kolegium utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta w sprawie odmawiającej H.K. rozłożenia na raty zaległości podatkowej w podatku od nieruchomości. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku w imieniu H.K. złożył W.K. Do skargi nie załączono pełnomocnictwa. W wykonaniu zarządzeń Przewodniczącego Wydziału z dnia 12 kwietnia 2019 r. do W.K. skierowano wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi oraz złożenia pełnomocnictwa do działania w imieniu Skarżącej przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przez sądami administracyjnymi - w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. W terminie do wykonania zarządzeń pełnomocnik Skarżącej zwrócił się do tut. Sądu z wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Pełnomocnictwo nie zostało złożone. Z uwagi na powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z dnia 12 lipca 2019 r. odrzucił skargę. Ustanowiony z urzędu pełnomocnik złożył zażalenie na powyższe postanowienie oraz zwrócił się o przywrócenie terminu do złożenia pełnomocnictwa. We wniosku o przywrócenie terminu podniesiono, że w niniejszej sprawie pisma powinny być kierowanie do rąk Skarżącej. Skarżąca nie mogła podjąć czynności zmierzających do usunięcia braków formalnych skargi, gdyż prawdopodobne jest, że nie miała wiedzy o ich istnieniu. Skarżąca nie zawiniła uchybieniu terminu na uzupełnienie braków formalnych skargi, a wynikało ono jedynie z zaniedbań leżących po stronie Sądu, poprzez błędne zaadresowanie pisma, a także z przyczyn leżących po stronie pełnomocnika. Niedbałe działanie pełnomocnika nie może skutkować pozbawieniem prawa do obrony. Dodatkowo wskazano, że pełnomocnik po powzięciu informacji o konieczności usunięcia braków formalnych, określonych w zarządzeniu, w terminie do wykonania zarządzenia podjął czynności zmierzające do usunięcia ww. braków, w szczególności poprzez złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy. Skarżącej przyznano prawo pomocy w całości, zatem pozostawała ona w błędzie co do skutków złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy. W ocenie pełnomocnika w niniejszej sprawie trudno jest mówić o jakimkolwiek niedbalstwie Skarżącej. Wobec upływającego terminu do usunięcia braków formalnych poprzez pełnomocnika podjęła czynności zmierzające do ustanowienia dla niej profesjonalnego pełnomocnika, a zatem biorąc pod uwagę obiektywny miernik staranności, należało przyjąć, że Skarżąca podjęła czynności, jakich można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. Naczelny Sad Administracyjny postanowieniem z dnia 3 grudnia 2019 r. oddalił zażalenie Strony na postanowienie w przedmiocie odrzucenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej jako "p.p.s.a."), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Stosownie do treści art. 87 § 1 ww. ustawy, pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§ 4). Z przytoczonych powyżej przepisów wynika, że dla przywrócenia terminu konieczne jest, aby wskazane wyżej przesłanki zostały spełnione łącznie, w przeciwnym razie wniosek podlega oddaleniu bądź też - w przypadku wniosku spóźnionego lub z mocy ustawy niedopuszczalnego - odrzuceniu (art. 88 p.p.s.a.). Jak zostało ustalone strona stosowny wniosek złożyła w przewidzianym terminie, dokonując jednocześnie czynności do dokonania której terminowi uchybiła, pozostało zatem zbadanie, czy przyczyny uchybienia terminu wskazane przez pełnomocnika skarżącego uprawdopodobniają brak winy strony. Brak winy, który jest warunkiem sine qua non zasadności wniosku o przywrócenie terminu, polega na dołożeniu szczególnej oraz należytej staranności przy dokonywaniu czynności, do której strona jest zobowiązana i można o nim mówić jedynie wówczas, gdy przeszkody powstałej w jego dochowaniu nie można było przezwyciężyć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przy ocenie zawinienia, bądź też jego braku, sąd bierze pod uwagę czynnik obiektywny, rozpatrując czy Strona dołożyła staranności, jakiej wymagać można od osoby dbającej w sposób należyty o swój interes prawny, czy też – przeciwnie – wykazała się niedostateczną dbałością. Jak wynika ze złożonego w przedmiotowej sprawie wniosku, okolicznością świadczącą o braku winy w uchybieniu terminu - zdaniem Strony - jest błąd Sądu polegający na nieprawidłowym doręczeniu wezwania do rąk pełnomocnika. W ocenie Sądu ww. argumentacja nie zasługuje na aprobatę, a przedstawione okoliczności nie świadczą o braku winy w uchybieniu terminu. Wskazania wymaga, że na obecnym etapie postępowania nie jest możliwe kwestionowanie prawidłowości doręczenia wezwania pełnomocnikowi Skarżącej, skoro NSA w prawomocnym postanowieniu z dnia 3 grudnia 2019 r. odniósł się do powyższej kwestii wskazując, że do uzupełnienia braku formalnego skargi obowiązany jest ten pełnomocnik, który w tym czasie powoływał się na umocowanie do złożenia skargi. Tym samym powyższa argumentacja pełnomocnika Strony jest niezasadna. W kontekście powyższego należy zasygnalizować, że skoro w niniejszej sprawie skarga została złożona przez pełnomocnika, to uprawdopodobnienie braku winy w niezłożeniu pełnomocnictwa należało odnosić zasadniczo do braku winy pełnomocnika, nie zaś Skarżącej. W ocenie Sądu nie można zgodzić się z podnoszonymi przez pełnomocnika twierdzeniami, że Strona pozostawała w błędzie co do skutków złożenia wniosku o przyznaje prawa pomocy, który następnie został uwzględniony, zatem uchybienie terminowi nie nastąpiło z winy Strony. Stwierdzić należy, że NSA w ww. postanowieniu wypowiedział się co do skutków złożenia przez Stronę wniosku o przyznanie prawa pomocy uznając, że okoliczność ta nie miała wpływu na obowiązek złożenia pełnomocnictwa. Podkreślenia wymaga, że pełnomocnictwo jest stosunkiem opartym na zaufaniu. Skarżąca, ustanawiając pełnomocnika w postępowaniu sądowoadministracyjnym, ponosi skutki wynikające z ewentualnego błędu pełnomocnika i to niezależnie od tego, czy jest to pełnomocnik profesjonalny czy nieprofesjonalny. Każdy pełnomocnik ma obowiązek dbania o interesy swego mocodawcy poprzez zapewnienie sprawnej obsługi postępowania (por. postanowienie WSA we Wrocławiu z dnia 30 kwietnia 2019 r., sygn. akt II SA/Wr 131/19, dostępne na stronie: orzecznia.nsa.gov.pl). Powierzając zatem swoje sprawy pełnomocnikowi mocodawca przyjmuje na siebie wszelkie konsekwencje działalności pełnomocnika, zarówno te pozytywne jak i negatywne. Od pełnomocnika występującego w postępowaniu sądowoadministracyjnym oczekuje się należytej staranności w prowadzeniu spraw swojego mocodawcy, a wszelkie uchybienia pełnomocnika w tym zakresie obciążają osobę reprezentowaną. Przy czym pełnomocnik obowiązany jest do wykazania swego umocowania do złożenia skargi. W ocenie Sądu, Strona nie wykazała przeszkody powstałej w dochowaniu terminu, której nie można było przezwyciężyć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku - skoro pełnomocnik Skarżącej złożył wniosek o przyznaje prawa pomocy, należało uznać, że nie zaistniała żadna obiektywna okoliczność, aby do akt złożyć także pełnomocnictwo. Co więcej również pełnomocnik Strony we wniosku o przywrócenie terminu takiej okoliczności nie wskazał. Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie pełnomocnik Skarżącej należytej staranności nie zachował, a jego zaniechanie wynikało z niedbalstwa - wobec czego Strona nie może powoływać się na brak winy w uchybieniu terminu. Na pełnomocniku spoczywa bowiem obowiązek zapewnienia jak najskuteczniejszej ochrony interesów reprezentowanej przez siebie osoby. Strona reprezentowana przez pełnomocnika działa bowiem w taki sposób, jakby sama dokonywała czynności procesowych, tyle że przy wykorzystaniu pełnomocnika, w konsekwencji ponosi również odpowiedzialność związaną z wyborem pełnomocnika oraz skutków jego działań i zaniechań. Tym samym należało przyjąć, że w niniejszej sprawie pełnomocnik Skarżącej należytej staranności nie zachował, wobec czego Strona nie może powoływać się na brak winy w uchybieniu terminu. Powyższa przeszkoda w ocenie Sądu nie miała charakteru nadzwyczajnego i nie była spowodowana żadną przeszkodą niemożliwą do usunięcia. W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.