I SA/Gd 723/20
WyrokWSA w Gdańsku2020-10-13
Skład orzekający: Alicja Stępień, Sławomir Kozik, Krzysztof Przasnyski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego wydane na podstawie art. 35 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, mimo pouczenia o możliwości wniesienia zażalenia, podlega zaskarżeniu w drodze zażalenia, jeśli zawieszenie następuje z mocy prawa?Ratio decidendi
Sąd uznał, że postanowienie o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego, które następuje z mocy prawa na podstawie art. 35 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w związku z wniesieniem zarzutów, nie podlega zaskarżeniu w drodze zażalenia. Nawet jeśli organ egzekucyjny błędnie pouczył o możliwości wniesienia zażalenia, nie tworzy to prawa do jego wniesienia, ponieważ dopuszczalność środków zaskarżenia wynika z przepisów prawa, a nie z pouczenia organu. W konsekwencji, postanowienie stwierdzające niedopuszczalność takiego zażalenia jest prawidłowe.Stan faktyczny
Organ egzekucyjny wszczął postępowanie egzekucyjne wobec I.G. na podstawie tytułu wykonawczego dotyczącego zaległości z tytułu opłaty abonamentowej RTV. Po zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego, zobowiązana wniosła zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Naczelnik Urzędu Skarbowego postanowieniem zawiesił postępowanie egzekucyjne. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej stwierdził niedopuszczalność zażalenia na to postanowienie, uznając, że zawieszenie następuje z mocy prawa i nie przysługuje od niego zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę I.G. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Alicja Stępień (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Sławomir Kozik, Sędzia WSA Krzysztof Przasnyski, , po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 13 października 2020 r. sprawy ze skargi I.G. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 24 czerwca 2020 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia oddala skargę.
Organ egzekucyjny - Naczelnik Urzędu Skarbowego prowadzi postępowanie egzekucyjne do majątku I.G. na podstawie wystawionego przez wierzyciela – "A" S.A. tytułu wykonawczego nr [...] z dnia 31 stycznia 2020 r., obejmującego zaległości z tytułu opłaty abonamentowej rtv za okres: styczeń 2015 r. - październik 2019 r..
W toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego, organ egzekucyjny, w oparciu o w/w tytuł wykonawczy, dokonał zawiadomieniem nr [...] z dnia 11 marca 2020 r. zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w "B" S.A.
Dłużnik zajętej wierzytelności przedmiotowe zawiadomienie otrzymał w dniu 11 marca 2020 r., natomiast jego wydruk wraz z odpisem tytułu wykonawczego z dnia 31 stycznia 2020 r. doręczono zobowiązanej - za pośrednictwem poczty - w dniu 18 marca 2020 r..
Pismem z dnia 19 marca 2020 r. I.G. wniosła zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia 31 stycznia 2020 r. wraz z wnioskiem o umorzenie postępowania egzekucyjnego i jego zawieszenie do czasu rozpoznania złożonego środka zaskarżenia.
Postanowieniem nr [...] z dnia 2 kwietnia 2020 r. - wydanym na podstawie art. 56 § 3 w zw. z art. 56 § 1 pkt 5 i art. 35 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - Naczelnik Urzędu Skarbowego, w związku z wniesionymi zarzutami, zawiesił prowadzone do majątku I.G. - w oparciu o przedmiotowy tytuł wykonawczy - postępowanie egzekucyjne.
Nie zgadzając się z tak wydanym przez organ egzekucyjny rozstrzygnięciem, pismem z dnia 24 kwietnia 2020 r. zobowiązana złożyła zażalenie.
Postanowieniem nr [...] z dnia 24 czerwca 2020 r. - Dyrektor Izby Administracji Skarbowej stwierdził niedopuszczalność zażalenia postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego nr [...] z dnia 2 kwietnia 2020 r. w przedmiocie zawieszenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia 31 stycznia 2020 r..
Organ uznał, że skoro zatem ani kodeks postępowania administracyjnego ani ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie przewidują orzekania o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego na skutek wniesienia zarzutów przez zobowiązanego, bowiem z mocy art. 35 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji następuje ono z mocy prawa, to także nie można przyznać prawa do złożenia zażalenia na postanowienie, które jest wyłącznie powieleniem zaistniałego z mocy prawa stanu prawnego.
Wydane przez organ egzekucyjny postanowienie nr [...] z dnia 2 kwietnia 2020 r. zawierało pouczenie o prawie wniesienia zażalenia, co nie oznaczało jednak, że taki środek zaskarżenia od niego przysługiwał, bowiem o dopuszczalności i trybie wnoszenia środków zaskarżenia nie decydują organy administracji, lecz przepisy prawa, które organy winny prawidłowo stosować.
Powyższe stanowi zaś przyczynę niedopuszczalności zażalenia, skutkującej brakiem możliwości dokonania przez organ merytorycznej oceny wydanego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego postanowienia.
Pismem z dnia 16 lipca 2020 r. I.G. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na postanowienie organu nr [...] z dnia 24 czerwca 2020 r..
Zarzucając wydanemu rozstrzygnięciu naruszenie przepisów:
- art. 134 w związku z art. 144 Kodeksu postępowania administracyjnego w zw. z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez niewłaściwe zastosowanie;
- art. 56 § 3 w związku z art. 56 § 1 pkt 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez niewłaściwe zastosowanie;
- art. 35 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie;
- art. 15 w zw. z ust. 1 i 9 ustawy z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw poprzez niewłaściwe zastosowanie;
- art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 86 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez niewłaściwe zastosowanie;
- art. 124 § 1 i § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez niewłaściwe zastosowanie;
skarżąca wniosła o:
- uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia,
- zasądzenie od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych.
Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutu skargi co do dopuszczalności wydania postanowienia Sąd zauważa, że zgodnie z art. 15 zzs ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 374 z późn. zm.) w okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID bieg terminów procesowych i sądowych w postępowaniach egzekucyjnych nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres. Natomiast zgodnie art. 15zzs ust. 9 w/w ustawy, w okresie, o którym mowa w ust. 1, organ lub podmiot może wydać odpowiednio decyzję w całości uwzględniającą żądanie strony lub uczestnika postępowania, zaświadczenie o braku podstaw do wniesienia sprzeciwu, wyrazić stanowisko albo wydać interpretację indywidualną lub decyzję w sprawach, o których mowa w ust. 3a.
Z treści art. 17 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wynika, że o ile przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej, rozstrzygnięcie i zajmowane przez organ egzekucyjny lub wierzyciela stanowisko w sprawach dotyczących postępowania egzekucyjnego następuje w formie postanowienia. Na postanowienie to służy zażalenie, jeżeli niniejsza ustawa lub Kodeks postępowania administracyjnego tak stanowi. Zażalenie wnosi się do organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał zaskarżone postanowienie, w terminie 7 dni od dnia doręczenia lub ogłoszenia postanowienia.
Powyższe wskazuje, że przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, co do zasady, jako formę rozstrzygnięcia przewidują orzeczenie w formie postanowienia, a nie decyzji. Ustawodawca w art. 15zzs ust. 9 ustawy o COVID-19 zawarł uprawnienie do wydawania decyzji korzystnych dla stron, w celu ochrony ich interesów. Przepis ten należy odczytywać literalne, a więc w odniesieniu do decyzji, a co za tym idzie nie ma on zastosowania w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym. Żaden przepis ustawy o COVID-19 nie rozszerza stosowania art. 15zzs ust. 9 do postanowień. Tym samym przepis ten nie ma zastosowania do postępowań egzekucyjnych. Niezależnie od powyższego należy zauważyć, że ustawą z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-21 (Dz. U. z 2020 r., poz. 875) na mocy art. 46 pkt 20 uchylony został art. 15zzs ustawy o COYID-19.
W tej sytuacji Sąd uznał, że wydanie zaskarżonego postanowienia było dopuszczalne, co więcej - postanowienie to odpowiada obowiązującym w tym zakresie przepisom prawa, w tym ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz Kodeksu postępowania administracyjnego. Postanowienie to zawiera ponadto wszystkie składniki struktury postanowienia administracyjnego wymienione w art. 124 § 1 i § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym zarówno uzasadnienie prawne jak i faktyczne.
Z akt sprawy wynika, że Naczelnik Urzędu Skarbowego postanowieniem nr [...] z dnia 2 kwietnia 2020 r. - wydanym na podstawie art. 56 § 3 w zw. z art. 56 § 1 pkt 5 i art. 35 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - zawiesił prowadzone do majątku l.G. - w oparciu o tytuł wykonawczy nr [...] z dnia 31 stycznia 2020 r. - postępowanie egzekucyjne. Zgodnie z przepisem art. 35 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zgłoszenie przez zobowiązanego zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10 zawiesza postępowanie egzekucyjne do czasu wydania ostatecznego postanowienia w przedmiocie zgłoszonego zarzutu, o ile wierzyciel po otrzymaniu zarzutu nie wystąpi z uzasadnionym wnioskiem o podjęcie zawieszonego postępowania egzekucyjnego. Nie ulega zatem wątpliwości, że zawieszenie postępowania egzekucyjnego na podstawie wyżej wskazanego przepisu następuje z mocy prawa z chwilą wniesienia przez zobowiązanego zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, w konsekwencji czego organ egzekucyjny nie ma obowiązku wydawać postanowienia o zawieszeniu postępowania. Ponadto, analiza przepisów ogólnych postępowania administracyjnego, jak też ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji jednoznacznie wskazuje, że żaden z tych aktów nie przewiduje możliwości orzekania o zawieszeniu postępowania w związku z wniesionymi zarzutami, skoro zawieszenie postępowania następuje z mocy prawa i stan taki powstaje niezależnie od tego, czy organ wydał, czy nie wydał postanowienia w tym przedmiocie.
Wydane zatem postanowienie nie ma żadnego wpływu na toczące się postępowanie egzekucyjne. Ustawodawca bowiem wyraźnie przesądził, że postępowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu (przepis art. 35 § 1 zamieszczony został w Rozdziale 3 Zasady prowadzenia egzekucji) i jest to zupełnie odmienna sytuacja od tej, gdy zawieszenie postępowania egzekucyjnego ma miejsce na skutek wydania przez organ postanowienia kreującego stan zawieszenia tego postępowania w trybie art. 56 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (przepis ten zamieszczony jest w Rozdziale 4 Zawieszenie i umorzenie postępowania egzekucyjnego). Zgodnie natomiast z art. 56 § 1 pkt 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji postępowanie ulega zawieszeniu tylko wtedy, gdy istnieje szczegółowy przepis zamieszczony w innych ustawach, który przewiduje możliwość "wstrzymania" czynności egzekucyjnych.
Skoro zatem ani Kodeks postępowania administracyjnego ani ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie przewidują orzekania o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego na skutek wniesienia zarzutów przez zobowiązanego, bowiem z mocy art. 35 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji następuje ono z mocy prawa, to także nie można przyznać prawa do złożenia zażalenia na postanowienie, które jest wyłącznie powieleniem zaistniałego z mocy prawa stanu prawnego.
Wydane przez organ egzekucyjny postanowienie z dnia 2 kwietnia 2020 r. zawierało pouczenie o prawie wniesienia zażalenia, nie oznaczało to jednak, że taki środek zaskarżenia od niego przysługiwał, bowiem o dopuszczalności i trybie wnoszenia środków zaskarżenia nie decydują organy administracji, lecz przepisy prawa, które organy winny prawidłowo stosować.
Stanowiło to przyczynę niedopuszczalności zażalenia, skutkującej brakiem możliwości dokonania przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej merytorycznej oceny wydanego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego postanowienia.
W konsekwencji powyższego Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w ocenie Sądu, orzekł w niniejszej sprawie zgodnie z prawem. Z tego powodu Sąd działając zgodnie z art. 151 p.p.s.a., w zw. z art. 119 pkt 3 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło