I SA/Gd 725/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń po rozpoznaniu w dniu 23 października 2024 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. N. o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 2 lipca 2024 r. nr 2201-IOV-1[1].4002.3.2004 w przedmiocie przywrócenia zarejestrowania jako podatnika podatku od towarów i usług postanawia: 1. odmówić przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi; 2. zwrócić stronie skarżącej kwotę 500 zł (słownie: pięćset złotych) tytułem uiszczonego wpisu sądowego. B. N. (dalej jako: "Skarżąca"), reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 2 lipca 2024 r. w przedmiocie odmowy przywrócenia zarejestrowania jako podatnika podatku od towarów i usług. W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 4 września 2024 r., pełnomocnik Skarżącej został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od ww. skargi w kwocie 500 zł, w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia odpisu zarządzenia, pod rygorem odrzucenia skargi. Przesyłkę zawierającą ww. wezwanie doręczono w dniu 23 września 2024 r. Jak wynika z akt przedmiotowej sprawy, pełnomocnik Skarżącej dokonał dnia 24 września 2024 r. dwóch wpłat w wysokości 200 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z dnia 7 października 2024 r. odrzucił skargę B. N. oraz zwrócił Skarżącej kwotę 200 zł uiszczoną tytułem wpisu od skargi. Postanowienie to zostało doręczone Skarżącej dnia 11 października 2024 r. Pismem nadanym w urzędzie pocztowym w dniu 16 października 2024 r. pełnomocnik Skarżącej złożył wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi. Uzasadniając złożony wniosek pełnomocnik strony podał, że nie odebrał osobiście przesyłki z Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, ponieważ w wyniku choroby nowotworowej od trzech lat przebywa za zwolnieniu lekarskim. Ponadto pełnomocnik Skarżącej do wniosku dołączył potwierdzenie uiszczenia przelewu z dnia 16 października 2024 r., zaświadczenia lekarskie o niezdolności do pracy oraz kopię oświadczenia o niepełnosprawności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935, dalej jako: "p.p.s.a."), czynność podjęta w postępowaniu sądowym przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Jednakże sąd, na wniosek strony, która nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, postanowi o przywróceniu terminu (art. 86 § 1 p.p.s.a.). Przepisy art. 87 § 1 i 2 p.p.s.a. stanowią, że pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Przy czym w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym uzależnione jest od spełnienia określonych przesłanek pozytywnych, których istnienie pozwala na przywrócenie terminu, i negatywnych, których istnienie czyni przywrócenie terminu niedopuszczalnym. Warunkiem skuteczności wniosku o przywrócenie uchybionego terminu jest zatem łączne spełnienie przesłanek ustanowionych w przepisach art. 86 i art. 87 p.p.s.a., tj. uprawdopodobnienie przez stronę braku winy w uchybieniu terminu (art. 86 § 1 i art. 87 § 2 p.p.s.a.), spowodowanie przez uchybienie terminu ujemnych skutków dla strony (art. 86 § 2 p.p.s.a.), dochowanie terminu do wniesienia wniosku (art. 87 § 1 p.p.s.a.), dopełnienie uchybionej czynności (art. 87 § 4 p.p.s.a.). Intencją ustawodawcy przy tworzeniu przepisów regulujących instytucję przywrócenia terminu było umożliwienie stronie obrony swoich praw czy interesów w sytuacji, gdy upływ terminów procesowych wywołał dla niej negatywne skutki prawne, przy jednoczesnym założeniu, że strona dołożyła wszelkich możliwych starań, aby takich negatywnych konsekwencji uniknąć. Pierwszorzędne znaczenie dla rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym ma zatem ustalenie, że fakt uchybienia przez stronę terminowi nie nastąpił z jej winy. Wskazać należy, że zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie przyjmuje się bardzo rygorystyczne kryteria oceny postawy osoby, która dokonała czynności procesowej po terminie. W orzecznictwie utrwalił się pogląd, że od strony dokonującej czynności procesowej wymagać należy zachowania szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Oceny w tym zakresie dokonuje się poprzez przyjęcie kryteriów idealnego wzorca osoby należycie dbającej o swoje interesy. W związku z powyższym "przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa". W literaturze i orzecznictwie podkreśla się, iż "o braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia. (...) W konsekwencji więc brak winy w uchybieniu terminu możemy przyjąć tylko wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku" (E. Iserzon, J. Starościak, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, teksty, wzory i formularze, wydanie IV, Warszawa 1970, s. 136, postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 października 2002 r., sygn. akt V SA 793/02). W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie strona nie uprawdopodobniła okoliczności, które miałyby przemawiać za stwierdzeniem, że uchybienie terminowi do uiszczenia wpisu miało charakter niezawiniony. Z treści złożonego wniosku wynika, że pełnomocnik Skarżącej braku swojej winy upatruje w złym stanie zdrowia z uwagi na chorobę nowotworową i przebywaniu na zwolnieniu lekarskim od trzech lat. Na okoliczność wskazywaną we wniosku pełnomocnik Skarżącej przedstawił zaświadczenia lekarskie o niezdolności do pracy oraz kserokopię zaświadczenia o niepełnosprawności. Sąd rozpoznając złożony wniosek stanął na stanowisku, że w okolicznościach rozpatrywanej sprawy, choroba pełnomocnika Skarżącej nie stanowiła niemożliwej do przezwyciężenia przeszkody w dokonaniu czynności postępowania. W ocenie Sądu, Skarżący mógł uczynić zadość czynności postępowania w wymaganym ustawowo terminie, albowiem sam fakt, iż choruje na chorobę nowotworową nie stał na przeszkodzie wykonaniu zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu. Co więcej, zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 4 września 2024 r., pełnomocnik Skarżącej został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od ww. skargi w kwocie 500 zł, w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia odpisu zarządzenia, pod rygorem odrzucenia skargi. Przesyłkę zawierającą ww. wezwanie doręczono w dniu 23 września 2024 r. Jak wynika z akt przedmiotowej sprawy, pełnomocnik Skarżącej dokonał dnia 24 września 2024 r. dwóch wpłat w wysokości 200 zł. Mając powyższe na uwadze, pełnomocnik Skarżącej błędnie wykonał zarządzenie z dnia 4 września 2024 r., przekazując na konto tutejszego Sądu niewłaściwą kwotę. Jeszcze raz należy podkreślić, że do uprawdopodobnienia braku winy w dochowaniu terminu nie wystarczy samo udowodnienie choroby, lecz udowodnienie, że mimo dochowania wszelkiej staranności, nie było się w stanie wypełnić znamion przewidzianych w art. 87 § 2 p.p.s.a. Intencją ustawodawcy przy tworzeniu przepisów regulujących instytucję przywrócenia terminu było umożliwienie stronie obrony swoich praw w sytuacji, gdy upływ terminów procesowych wywołał dla niej negatywne skutki prawne, przy jednoczesnym założeniu, że strona dołożyła wszelkich możliwych starań, aby takich negatywnych konsekwencji uniknąć. W niniejszej sprawie nie można stwierdzić, aby strona uczyniła zadość wszystkim przesłankom koniecznym do uznania za zasadne przywrócenie terminu. W ocenie Sądu, Skarżący, mimo obciążenia chorobą nowotworową, mógł podjąć działania zmierzające do zachowania przewidzianego terminu, tym bardziej, że z dokumentów przedstawionych przez stronę wynika, że choruje od trzech lat. Skoro tego nie uczynił, nie można przyjąć, że uprawdopodobnione zostało, iż niedochowanie terminu do dokonania czynności postępowania nastąpiło bez winy strony. Mając na uwadze powyższe, Sąd uznał, że nie wystąpiły okoliczności uzasadniające przywrócenie uchybionego terminu i w konsekwencji, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.