I SA/Gd 726/10

PostanowienieWSA w Gdańsku2010-11-22

Skład orzekający: Monika Hennig

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca może zostać zwolniony od kosztów sądowych w postępowaniu przed sądem administracyjnym na podstawie prawa pomocy z uwagi na trudną sytuację materialną?
Ratio decidendi
Sąd przyznał prawo pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych, ponieważ wnioskodawca wykazał, że jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, iż poniesienie pełnych kosztów postępowania spowodowałoby uszczerbek w utrzymaniu koniecznym dla siebie i rodziny, co jest przesłanką przyznania prawa pomocy na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.
Stan faktyczny
Wnioskodawca A. C. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu dotyczącym podatku od towarów i usług. Wykazał, że mieszka z rodzicami, na których utrzymaniu pozostaje, osiąga niskie dochody z pracy (984,15 zł netto miesięcznie), nie posiada majątku ani środków pieniężnych, a jego rachunki bankowe są obciążone zajęciami i zadłużeniem podatkowym oraz wobec ZUS i banku. Rodzice wnioskodawcy również znajdują się w trudnej sytuacji finansowej.
Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącemu prawo pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Monika Hennig po rozpoznaniu w dniu 22 listopada 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. C. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług postanawia przyznać skarżącemu prawo pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych. Pełnomocnik A. C. wnioskiem z dnia 9 sierpnia 2010 r. (którego braki formalne uzupełniono w dniu 30 sierpnia 2010 r.) zwrócił się o zwolnienie skarżącego od kosztów sądowych, w tym wpisu od skargi określonego w kwocie 3.095 zł. Zgodnie z brzmieniem art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.), prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wskazane przepisy stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 p.p.s.a. Zatem to rzeczą wnioskodawcy jako zainteresowanego jest wykazanie, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przytoczonych przepisach. Tym samym to na nim spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. Na podstawie złożonego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, a także dokumentów dołączonych do wniosku oraz przedłożonych na zarządzenie referendarza sądowego z dnia 7 września 2010 r. (zaświadczenia z dnia 4 sierpnia 2010 r. o zarobkach osiągniętych w okresie od stycznia do lipca 2010 r., zeznania podatkowego złożonego za rok 2009 – PIT-36 z załącznikiem PIT-B, podatkowej księgi przychodów i rozchodów, wyciągów z dwóch rachunków bankowych za okres od 25 maja do 4 września 2010 r. i od 31 lipca do 31 sierpnia 2010 r., wyciągu z rachunku karty kredytowej za okres rozliczeniowy od 8 czerwca do 1 września 2010 r., pism z dnia 13 i 16 sierpnia oraz 3 września 2010 r. o wysokości zadłużenia wobec banku, zawiadomień naczelnika urzędu skarbowego z dnia 25 lipca i 4 sierpnia 2008 r. oraz 23 czerwca 2010 r. o zajęciu rachunku bankowego, upomnień ZUS z dnia 15 września 2010 r. o nieuregulowanych należnościach, zawiadomień naczelnika urzędu skarbowego z dnia 2 września 2009 r. o zajęciu emerytur wypłacanych każdemu z rodziców wnioskodawcy i rachunku bankowego matki, zawiadomienia naczelnika urzędu skarbowego z dnia 8 września 2010 r. o częściowym zwolnieniu spod zajęcia kwoty 30.000 zł z tytułu wypłaconego przez ubezpieczyciela odszkodowania, dodatkowego oświadczenia), ustalono, że zamieszkuje on wspólnie z rodzicami, na których utrzymaniu pozostaje, aktualnie uzyskuje dochody wyłącznie ze stosunku pracy w wysokości 984,15 zł netto miesięcznie, z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej nie osiąga bowiem dochodów (w roku 2009 dochód z tego tytułu wyniósł 300.867,33 zł, przychód – 310.150 a koszty jego uzyskania – 9.282,67 zł, obecnie poniósł stratę w wysokości 1.630,14 zł, wykazując przychód w kwocie 500 zł), nie posiada jakiegokolwiek majątku, w tym nieruchomości i przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro, pojazdów mechanicznych, salda rachunków bankowych (osobistego i prowadzonego dla potrzeb wykonywanej działalności gospodarczej) – które podlegają zajęciu – dzień 31 sierpnia i 4 września 2010 r. były ujemne i wynosiły 84,29 zł oraz 50.246,76 zł (skarżący korzysta z limitu kredytowego przyznanego w wysokości 50.000 zł, w ramach którego na dzień 1 września 2010 r. dysponował środkami w kwocie 673,16 zł). Zaległości podatkowe wnioskodawcy na dzień 23 czerwca 2010 r. wynosiły 418.892,57 zł (wraz z odsetkami i kosztami egzekucyjnymi), nadto z przedłożonych zawiadomień o zajęciu wynika, że zaległości podatkowe na dzień 25 lipca i 4 sierpnia 2008 r. wynosiły łącznie 468.614,53 zł. Skarżący posiada także zadłużenie wobec ZUS na dzień 15 września 2010 r. – 321,18 zł, zaś wobec banku – 3.376,93 zł. Natomiast źródłem utrzymania rodziców wnioskodawcy są świadczenia z ubezpieczenia społecznego, które podlegają zajęciu do kwoty 330.738,44 zł. Egzekucja prowadzona jest również z posiadanego przez matkę skarżącego rachunku bankowego. Mając na uwadze powyższe, uznano, iż wnioskodawca wykazał, że na dzień wydania niniejszego postanowienia poniesienie przez niego pełnych kosztów sądowych spowoduje skutki, o których mowa w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Za taką oceną przemawia nie tylko wysokość miesięcznych dochodów, brak majątku i środków pieniężnych oraz konieczność korzystania z pomocy rodziców. Dokonując analizy możliwości płatniczych skarżącego wzięto także pod uwagę trudną sytuację finansową rodziców skarżącego, z którymi faktycznie prowadzi wspólne gospodarstwo domowe. Nie można było pominąć również kwoty wpisów sądowych, do których uiszczenia wezwany został skarżący w sprawach ze skarg wniesionych na decyzje organu podatkowego w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za lata 2003-2004, a która łącznie z kwotą wpisu określonego w niniejszej sprawie wynosi 7.095 zł. Nie bez znaczenia jest także wysokość zobowiązań podatkowych zarówno skarżącego, jak i jego rodziców. Z tych wszystkich względów uznano, że wnioskodawca spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy i na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło