I SA/Gd 732/16

PostanowienieWSA w Gdańsku2016-09-23

Skład orzekający: Sławomir Kozik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sąd administracyjny powinien umorzyć postępowanie, gdy organ administracji uwzględnił skargę w trybie autokontroli?
Ratio decidendi
Postępowanie sądowoadministracyjne staje się bezprzedmiotowe, gdy w jego toku, a przed wydaniem wyroku, przestaje istnieć przedmiot zaskarżenia. Uwzględnienie skargi przez organ w trybie autokontroli (art. 54 § 3 p.p.s.a.) powoduje wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonego aktu, co czyni zbędnym dalsze procedowanie w sprawie i uzasadnia umorzenie postępowania na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a.
Stan faktyczny
Skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej stwierdzające uchybienie terminu do złożenia odwołania. Organ odwoławczy, w ramach autokontroli, uwzględnił skargę w całości i uchylił swoje poprzednie postanowienie. Pełnomocnik skarżącego wniósł o umorzenie postępowania sądowego oraz o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej. Sąd umorzył postępowanie i przyznał wynagrodzenie pełnomocnikowi.
Rozstrzygnięcie
Umorzono postępowanie sądowe i przyznano radcy prawnemu wynagrodzenie tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Sławomir Kozik po rozpoznaniu w dniu 23 września 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M.M. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania postanawia: 1. umorzyć postępowanie sądowe; 2. przyznać radcy prawnemu E.D. od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wynagrodzenie wraz z należnym podatkiem od towarów i usług w łącznej kwocie 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu. M. M. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. stwierdzające uchybienie terminu do złożenia odwołania. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o umorzenie postępowania. Wraz z aktami administracyjnymi sprawy organ odwoławczy przekazał wydane przez siebie na podstawie art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2016 r., poz. 718, dalej jako "p.p.s.a.") w trybie autokontroli postanowienie z dnia 22 czerwca 2016, którym uwzględnił skargę w całości i uchylił postanowienie z dnia [...] r. Postanowieniem z dnia 29 sierpnia 2016 r. przyznano skarżącemu prawo pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. Okręgowa Izba Radców Prawnych wyznaczyła do reprezentowania skarżącego w niniejszej sprawie radcę prawnego E.D. W piśmie procesowym z dnia 14 września 2016 r. pełnomocnik skarżącego wniósł o umorzenie postępowania w sprawie oraz o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej wg norm przepisanych. Wskazano również, że opłata nie została zapłacona ani w całości ani w części. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 54 § 3 p.p.s.a. organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. Uwzględniając skargę, organ stwierdza jednocześnie, czy działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce bez podstawy prawnej albo z rażącym naruszeniem prawa. W niniejszej sprawie organ odwoławczy uwzględnił w całości skargę strony na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. przedkładając wydane postanowienie z dnia 22 czerwca 2016 r. Zgodnie z art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy stało się ono bezprzedmiotowe z przyczyn innych, niż te wskazane w § 1 pkt 1 i 2. Należy zauważyć, że postępowanie w sądowoadministracyjne staje się bezprzedmiotowe "z innych przyczyn", gdy w toku tego postępowania, a przed wydaniem wyroku przestanie istnieć przedmiot zaskarżenia. Tym samym do okoliczności uzasadniających umorzenie postępowania na podstawie powyższego przepisu należy bez wątpienia uwzględnienie skargi przez organ w trybie art. 54 § 3 p.p.s.a. (w ramach tzw. autokontroli). Powoduje ono bowiem wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonego aktu, co czyni zbędnym dalsze procedowanie w sprawie. Natomiast w razie wydania nowego rozstrzygnięcia służy na nie skarga do sądu administracyjnego, co należycie chroni prawa skarżącej. Z tych też względów, Sąd na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 i § 2 w zw. z art. 54 § 3 p.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 sentencji postanowienia. Odnosząc się do wniosku pełnomocnika w przedmiocie przyznania kosztów nieopłaconej pomocy prawnej wskazać należy, że zgodnie z art. 250 § 1 p.p.s.a. - wyznaczony w ramach przyznanego stronie prawa pomocy pełnomocnik otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Szczegółowe zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu określa w niniejszej sprawie rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. z 2015 r., poz. 1805). Stosownie do treści § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c ww. rozporządzenia, w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji opłata maksymalna w sprawie, w której przedmiotem zaskarżenia nie jest należność pieniężna bądź decyzja lub postanowienie Urzędu Patentowego, wynosi 480 zł. Zgodnie z § 4 ust. 3 powołanego rozporządzenia opłatę, o której mowa w ust. 1, podwyższa się o kwotę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności (23 %). W myśl natomiast § 4 ust. 1 rozporządzenia opłatę ustala się w wysokości co najmniej ½ opłaty maksymalnej określonej w rozdziałach 2 – 4, przy czym nie może ona przekraczać wartości przedmiotu sprawy. Mając na uwadze niezbędny nakład pracy pełnomocnika, a także charakter przedmiotowej sprawy i wkład pełnomocnika w przyczynienie się do jej wyjaśnienia oraz rozstrzygnięcia uznać należy, że w sprawie nie zaistniały przesłanki do ustalenia opłaty wyższej niż ½ opłaty maksymalnej określonej w § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c powołanego rozporządzenia. W rozpoznawanej sprawie, należało zatem ustalić opłatę w wysokości 240 zł (tj. ½ z kwoty 480 zł), powiększoną o stosowną stawkę podatku od towarów i usług obowiązującą dla tego rodzaju czynności (tj. kwotę 55,20 zł). W tej sytuacji na podstawie art. 250 § 1, art. 258 § 2 pkt 8 i § 4 p.p.s.a. oraz § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c w związku z § 4 ust. 1 i 3 cytowanego rozporządzenia, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowił jak w pkt 2 sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło