I SA/Gd 734/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Referendarz Sądowy WSA Aleksandra Rynduch po rozpoznaniu w dniu 25 października 2007 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. K. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej postanawia: odmówić wnioskodawcy przyznania prawa pomocy. Wnioskiem z dnia 28 września 2007 r., złożonym na formularzu PPF, M. K. zwróciła się do Sądu o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego. Zgodnie z oświadczeniem o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawczyni nie jest właścicielem nieruchomości, nie posiada oszczędności, papierów wartościowych ani przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro, nie uzyskuje żadnych dochodów, pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z rodzicami oraz małoletnią córką. Rodzice wnioskodawczyni otrzymują emerytury w wysokości 1700 zł brutto (ojciec) i 800 zł brutto (matka), które są jedynym źródłem dochodu czteroosobowej rodziny. W myśl art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a. – przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje: 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Stosownie do przepisu art. 246 § 3 p.p.s.a., adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego można ustanowić dla strony, która nie zatrudnia lub nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. Nie dotyczy to adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ustanowionego na podstawie przepisów o prawie pomocy. Wskazane przepisy stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 p.p.s.a. Zatem rzeczą wnioskodawcy jako zainteresowanego jest wykazanie, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przytoczonych przepisach. Tym samym to na nim spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie sądu w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. Uwzględnienie wniosku w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika jest dodatkowo uwarunkowane niepozostawaniem przez stronę w stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym lub doradcą podatkowym, z wyjątkiem ustanowionego na podstawie przepisów o prawie pomocy. Na podstawie art. 255 p.p.s.a., jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, Sąd ma prawo zażądać od strony złożenia dodatkowego oświadczenia lub przedłożenia dokumentów źródłowych dotyczących jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. W niniejszej sprawie Sąd z tej możliwości skorzystał, wzywając wnioskodawczynię pismem z dnia 8 października 2007 r. (doręczonym w dniu 9 października 2007 r.) do przedłożenia w terminie 7 dni: odpisów wszystkich złożonych przez nią i jej rodziców zeznań podatkowych za rok 2006 (w przypadku rozliczenia za pośrednictwem płatnika – odpisów rocznego obliczenia podatku), a w przypadku nieskładania za ww. rok zeznań podatkowych stosownych zaświadczeń w tym przedmiocie z właściwego urzędu skarbowego, dokumentów potwierdzających aktualną wysokość dochodów uzyskiwanych przez jej rodziców z emerytur, tj. ostatnich odcinków emerytur, odpisów dokumentów księgowych potwierdzających wysokość przychodu/dochodu (poniesionej straty) za okres ostatnich trzech miesięcy z tytułu prowadzonej przez wnioskodawczynię działalności gospodarczej albo dokumentu potwierdzającego fakt zakończenia tej działalności wraz z zaświadczeniem właściwego organu potwierdzającego, że wnioskodawczyni posiada obecnie status osoby bezrobotnej bez prawa do zasiłku, wyciągów i wykazów ze wszystkich posiadanych przez wnioskodawczynię i jej rodziców rachunków bankowych (w tym kont i lokat dewizowych), obrazujących historię i salda tych rachunków w okresie ostatnich trzech miesięcy, a w przypadku ich nieposiadania złożenia stosownych oświadczeń w tym przedmiocie, oświadczenia w przedmiocie pobierania przez wnioskodawczynię lub osoby pozostające z nią we wspólnym gospodarstwie domowym świadczeń rodzinnych (zasiłku rodzinnego, dodatków do zasiłku rodzinnego, świadczeń opiekuńczych) wraz z odpisami decyzji przyznających te świadczenia lub zaświadczeniem właściwego organu potwierdzającego ich aktualną wysokość, oświadczenia w przedmiocie korzystania przez wnioskodawczynię lub osoby pozostające z nią we wspólnym gospodarstwie domowym z pomocy społecznej (podania form i wysokości tej pomocy) wraz z odpisami decyzji przyznających te świadczenia, oświadczenia w przedmiocie zarejestrowanych na wnioskodawczynię, jej ojca lub matkę pojazdów mechanicznych (podania ich marki, modelu, roku produkcji oraz aktualnej wartości), dowodów dotyczących egzekucji prowadzonej obecnie na majątku wnioskodawczyni, dokumentów obrazujących aktualną wysokość zobowiązań wnioskodawczyni (wobec ZUS, urzędu skarbowego, banków, kontrahentów, dostawców mediów i innych podmiotów), dokumentów obrazujących wysokość ponoszonych w okresie ostatnich trzech miesięcy przez wnioskodawczynię lub osoby pozostające z nią we wspólnym gospodarstwie domowym kosztów utrzymania (opłat za czynsz, energię elektryczną, gaz, ogrzewanie, innych), oświadczenia wnioskodawczyni, czy otrzymuje alimenty na córkę i jaka jest ich aktualna wysokość, oświadczeń rodziców wnioskodawczyni w przedmiocie posiadanego przez nich majątku, w szczególności posiadanych przez nich nieruchomości, oszczędności oraz przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro. Pomimo upływu zakreślonego terminu wnioskodawczyni nie nadesłała żadnego ze wskazanych w wezwaniu dokumentów, co skutkuje niewyjaśnieniem istotnych wątpliwości dotyczących jej rzeczywistych możliwości płatniczych. Podkreślenia wymaga, iż to sama skarżąca uniemożliwiła Sądowi pełną ich ocenę. W związku z powyższym Sąd uznał, że skarżąca nie udowodniła, że spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy. Sąd zaś nie jest zobowiązany do prowadzenia dochodzeń w sytuacji, gdy dokładne dane umożliwiające pełną ocenę stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych wnioskodawcy nie są znane, gdyż uchyla się on od złożenia stosownych dokumentów czy oświadczeń w tym przedmiocie. Jak już bowiem wskazano sprawą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. Z tych względów Sąd na podstawie przepisu art. 246 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.