I SA/Gd 734/11
WyrokWSA w Gdańsku2012-02-29
Skład orzekający: Zbigniew Romała, Irena Wesołowska, Ewa Wojtynowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy podatniczka, prowadząca działalność gospodarczą, ponosi odpowiedzialność za podatek akcyzowy z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodów osobowych, jeśli transakcje te były dokonywane przez jej pracownika na podstawie udzielonych pełnomocnictw, a ona sama twierdzi, że nie miała wiedzy o tych transakcjach lub że pełnomocnictwa były nieważne?Ratio decidendi
Sąd uznał, że całokształt okoliczności przemawia za tym, że podatniczka była podmiotem dokonującym nabycia wewnątrzwspólnotowego. Stwierdzono, że mechanizm zaniżenia opodatkowania opierał się na fikcyjnych umowach, a umieszczanie skarżącej jako kupującej na dokumentach obrazujących rzeczywiste transakcje było nieracjonalne, gdyby działała ona wbrew swojej woli. Podkreślono, że skarżąca nie wykazała działań zmierzających do uchylenia się od skutków oświadczenia woli, a pełnomocnictwa z jej potwierdzonym podpisem, zawierające szczegółowe dane identyfikujące przedmiot zakupu, przesądzają o akceptacji jej strony. Sąd uznał również, że nawet w sytuacjach braku pełnomocnictwa z oryginalnym podpisem, pracownik nadal działał jako pełnomocnik na podstawie kompetencji wynikających z zatrudnienia, czynności konkludentnych i ogólnej akceptacji jego działań.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła podatku akcyzowego od nabycia wewnątrzwspólnotowego 11 samochodów osobowych przez M. D. w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Organ pierwszej instancji określił zobowiązanie podatkowe, uznając, że nabycia dokonał syn podatniczki, M. D., działając w jej imieniu na podstawie pełnomocnictw. Dyrektor Izby Celnej uchylił częściowo decyzję organu pierwszej instancji, podtrzymując jednak zasadniczo stanowisko o odpowiedzialności podatniczki. Podatniczka wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów prawa procesowego i materialnego, kwestionując ustalenia faktyczne dotyczące nabycia samochodów i ważności pełnomocnictw.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Romała (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Irena Wesołowska, Sędzia WSA Ewa Wojtynowska, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Monika Szymańska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 29 lutego 2012 r. sprawy ze skargi M. D. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 8 czerwca 2011 r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodów osobowych oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z dnia 8 czerwca 2011 r. Dyrektor Izby Celnej, po rozpatrzeniu odwołania M. D., uchylił w części decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia 16 lutego 2011 r. określającą zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodów osobowych.
Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco:
Decyzją z dnia 16 lutego 2011 r. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej określił M. D. zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego 11 samochodów osobowych w łącznej kwocie 123.997 zł.
W uzasadnieniu organ pierwszej instancji podał, że w 2008 r. podatniczka,
w ramach prowadzonej pod nazwą P.P.H.U. "A" [...] działalności gospodarczej, dokonała nabycia wewnątrzwspólnotowego 11 samochodów osobowych, nie wykonując obowiązków wynikających z ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym
(Dz. U. Nr 29, poz. 257 ze zm.) – dalej jako "ustawa o podatku akcyzowym", tj. nie składając wymaganych deklaracji i nie uiszczając należnego podatku akcyzowego. Dyrektor podał, że nabyciem samochodów zajmował się syn podatniczki – M. D., zatrudniony w jej przedsiębiorstwie jako specjalista ds. handlu (od 1 czerwca 2007 r. do 31 maja 2009 r.), a następnie (od 1 października 2007 r.) jako specjalista ds. sprzedaży. Jako pracownik przedsiębiorstwa podatniczki miał dostęp do urządzeń firmowych, druków, pieczęci, ponadto M. D. umocowała go do działań w imieniu swojego przedsiębiorstwa, wystawiając stosowne pełnomocnictwa.
W złożonym od powyższej decyzji odwołaniu M. D., reprezentowana przez pełnomocnika – radcę prawnego [...], zarzuciła jej:
1. błąd w ustaleniach faktycznych stanowiących podstawę wydanej decyzji, tj. błędne przyjęcie, że podatniczka w ramach prowadzonej działalności gospodarczej pod firmą P.P.H.U. "A" [...] dokonała nabycia ww. samochodów osobowych, udzielała upoważnień do zakupu ww. pojazdów oraz współdziałała z M. D. w ich zakupie.
2. naruszenie prawa procesowego mające istotny wpływ na wynik postępowania, tj.:
- art. 122 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) – dalej jako "Ordynacja podatkowa", poprzez niepodejmowanie niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego w sprawie,
- art. 180, art. 187 § 1 oraz art. 188 Ordynacji podatkowej poprzez niezebranie pełnego materiału dowodowego w sprawie oraz bezzasadne nieprzeprowadzenie szeregu istotnych dowodów w sprawie, w tym wnioskowanych przez stronę zgodnie z pismami z dnia 10 lutego 2010 r. oraz 17 lutego 2011 r.,
- art. 192 Ordynacji podatkowej poprzez błędną i dowolną ocenę zebranego
w sprawie materiału dowodowego w postaci zgromadzonych w sprawie dowodów
z dokumentów, ksiąg podatkowych, zeznań świadków oraz dowodu z przesłuchania strony,
- art. 193 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez niezastosowanie oraz art. 194 § 4 i 6 tej ustawy poprzez bezzasadne zastosowanie w odniesieniu do ksiąg podatkowych podatniczki za 2008 r.,
- art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej poprzez błędne i niepełne uzasadnienie faktyczne i prawne skarżonej decyzji,
3. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 14 ust. 1 oraz art. 81 ust. 1 ustawy o podatku akcyzowym poprzez bezzasadne zastosowanie.
Stawiając powyższe zarzuty strona odwołująca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania, ewentualnie o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.
Dyrektor Izby Celnej podzielił częściowo argumentację strony odwołującej, uchylając w części decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu decyzji z dnia 8 czerwca 2011 r. organ odwoławczy przytoczył treść mających w sprawie zastosowanie przepisów ustawy o podatku akcyzowym, wskazując następnie, że ujawnione transakcje dotyczące nabycia wewnątrzwspólnotowego zostały bardzo szczegółowo omówione w uzasadnieniu decyzji organu pierwszej instancji.
Dyrektor nie podzielił zarzutu, że ustalenia faktyczne są wynikiem błędnej interpretacji zgromadzonych w sprawie dowodów oraz nieprzeprowadzenia szeregu istotnych dowodów, których przeprowadzenie było konieczne. W ocenie organu odwoławczego zasadnie odmówiono przeprowadzenia dowodów z zapisów w księgach podatkowych oraz ewidencjach podatku VAT u kontrahentów niemieckich oraz przesłuchania w charakterze świadków właścicieli niemieckich przedsiębiorstw, skoro niemieckie organy podatkowe potwierdziły dokonanie dostaw wewnątrzwspólnotowych ww. samochodów. Odnosząc się do wniosku o przesłuchanie M. D. Dyrektor wskazał, że organ pierwszej instancji podjął liczne, aczkolwiek bezskuteczne działania mające na celu ustalenie miejsca pobytu oraz przesłuchanie ww. Ponadto, w ocenie organu odwoławczego, powołanie biegłego grafologa na okoliczności wskazane przez odwołującą się nie było uzasadnione, gdyż okoliczności te nie miały znaczenia dla rozstrzygnięcia lub zostały stwierdzone wystarczająco innymi dowodami.
Dyrektor Izby Celnej uznał, że upoważnienia podpisane przez odwołującą są skuteczne i stanowią wyrażenie woli, aby osoba w nich wskazana – tj. pracownik odwołującej M. D. – dokonywała w jej imieniu czynności prawnych – zakupu wskazanych w nich samochodów na rzecz P.P.H.U. "A" [...] M. D. Natomiast w odniesieniu do upoważnień, co do których strona zakwestionowała w trakcie postępowania swój podpis lub wskazywała na jego brak, organ odwoławczy podniósł, że wszystkie dokumenty przesłane przez niemieckie władze podatkowe wskazują jako nabywcę firmę P.P.H.U. "A" [...].
Organ odwoławczy podtrzymał stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji, że w niniejszej sprawie na podstawie zebranych dowodów należało uznać księgi odwołującej za nierzetelne, bowiem nie ujęto w nich faktu zakupu samochodów osobowych w związku z dokonanymi nabyciami wewnątrzwspólnotowymi.
Za nietrafne organ odwoławczy uznał także zarzuty odwołania natury procesowej. Podkreślił m.in., że nie dopatrzył się takiego działania organu pierwszej instancji, które mogłoby naruszać zasadę wyrażoną w art. 122 Ordynacji podatkowej, bowiem charakter
i zakres czynności podjętych w trakcie postępowania wskazują, iż stan faktyczny został wyjaśniony w sposób należyty, jak również spełniony został wymóg podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu wyjaśnienia sprawy. Dyrektor wskazał również, że organ pierwszej instancji nie naruszył zasady prawdy obiektywnej ani innych przepisów Ordynacji podatkowej wskazanych w odwołaniu, które to uchybienia mogły mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, bowiem organ ten wydał decyzję na podstawie całego materiału dowodowego, zebranego po wyczerpaniu możliwie wszystkich źródeł dotarcia do prawdy obiektywnej, ustalając w toku postępowania fakty istotne z punktu widzenia przedmiotu rozstrzygnięcia i dokonując subsumcji tych faktów pod prawidłowo zastosowane przepisy prawa materialnego.
Dokonując analizy poszczególnych transakcji nabycia wewnątrzwspólnotowego, Dyrektor Izby Celnej stwierdził, że zebrany materiał dowodowy pozwala uznać za udowodniony fakt, iż strona w ramach prowadzonej działalności, działając przez umocowanego pracownika M. D., dokonała nabyć wewnątrzwspólnotowych samochodów wymienionych w decyzji.
Organ odwoławczy zwrócił uwagę na pominięcie przez organ kontroli skarbowej treści art. 90 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską (Dz. U. z 2004 r. Nr 90, poz. 864/2 ze zm.) – dalej jako "TWE" oraz wskazał na wyrok Trybunału Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich – dalej jako "ETS", z dnia 18 stycznia 2008 r. (C–313/05), uznając, że podatek akcyzowy nie powinien obciążać produktów pochodzących z innych państw członkowskich bardziej niż obciąża on podobne produkty krajowe. Dyrektor wskazał, że należy zatem porównać kwotę podatku nałożonego na pojazd sprowadzony z innego państwa członkowskiego UE i kwotę podatku akcyzowego zawartego w cenie podobnego pojazdu zarejestrowanego w RP. Mając powyższe na uwadze organ odwoławczy, w celu określenia kwoty rezydualnej akcyzy zawartej w wartości rynkowej podobnych pojazdów, ustalił wartość na podstawie danych uzyskanych z systemu "EUROTAX" z uwzględnieniem specyfikacji samochodów będących przedmiotem nabycia w niniejszym postępowaniu. Dyrektor stwierdził, że w przypadku pięciu samochodów wartość wskazana na fakturach zakupu była wartością realną nabywanych samochodów ze względu na ich np. wyposażenie, podkreślając jednocześnie, że ze względu na brak szczegółowych danych technicznych samochodów oraz ich wyposażenia należało obniżyć wysokość należnego podatku akcyzowego i określić zobowiązanie podatkowe w przypadku samochodów:
- VW Touareg 3,0 V6 TDI, nr VIN [...], w wysokości 13.189 zł,
- VW Multivan Highline, nr VIN [...], w wysokości 13.110 zł,
- Mercedes Benz ML320 CDI, nr VIN [...], w wysokości 15.789 zł,
- BMW 335d Coupe, nr VIN [...], w wysokości 16.594 zł,
- AUDI Q7 TDI 3,0 TIPTRONIC, nr VIN [...], w wysokości 15.141 zł.
Zdaniem organu odwoławczego w pozostałych przypadkach transakcji nabycia wewnątrzwspólnotowego wysokość podatku akcyzowego została określona przez organ pierwszej instancji w prawidłowy sposób.
W skardze na powyższą decyzję organu odwoławczego M. D., reprezentowana przez pełnomocnika – radcę prawnego [...], wnosząc o jej uchylenie, zarzuciła zaskarżonemu rozstrzygnięciu naruszenie:
1. przepisów prawa procesowego:
- art. 122 Ordynacji podatkowej poprzez niepodejmowanie niezbędnych działań
w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego w sprawie,
- art. 180, art. 187 § 1 oraz art. 188 Ordynacji podatkowej poprzez niezebranie całego materiału dowodowego w sprawie oraz bezzasadne nieprzeprowadzenie szeregu istotnych dowodów w sprawie, w tym wnioskowanych przez stronę zgodnie
z pismami z dnia 10 lutego 2010 r. oraz 17 lutego 2011 r.,
- art. 192 Ordynacji podatkowej poprzez błędną i dowolną ocenę zebranego
w sprawie materiału dowodowego w postaci zgromadzonych w sprawie dowodów
z dokumentów, ksiąg podatkowych, zeznań świadków oraz dowodu z przesłuchania strony,
- art. 193 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez niezastosowanie oraz art. 194 § 4 i 6 tej ustawy poprzez bezzasadne zastosowanie w odniesieniu do ksiąg podatkowych skarżącej za 2008 r.,
- art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej poprzez błędne i niepełne uzasadnienie faktyczne i prawne skarżonej decyzji,
2. przepisów prawa materialnego, tj. art. 3 ust. 2, art. 4 ust. 1 pkt 5, art. 10 ust. 1 pkt 2,
art. 14, art. 75 ust. 1, art. 80 ust. 1 i 2 pkt 2 oraz ust. 3 pkt 3, art. 81 ust. 1, art. 82 ust. 3 ustawy o podatku akcyzowym poprzez bezzasadne zastosowanie.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że organ odwoławczy, w ślad za organem pierwszej instancji, bezzasadnie przyjął, iż skarżąca w ramach prowadzonej działalności gospodarczej dokonała nabycia samochodów osobowych będących przedmiotem sporu. Ustalenia te, zdaniem skarżącej, są wynikiem błędnej interpretacji zgromadzonych
w sprawie dowodów oraz braku przeprowadzenia szeregu istotnych dowodów, a ustalenie faktów na podstawie domniemań faktycznych w istocie może prowadzić do ustalenia stanu faktycznego, ale jedynie wówczas, gdy fakty, na podstawie których są ustalane inne fakty, mają charakter bezsporny i można z nich w sposób nie budzący wątpliwości i bezpośredni ustalać inne właściwe fakty – co jednak w niniejszym postępowaniu nie miało miejsca. Strona skarżąca zaakcentowała istnienie kopii niejednoznacznych upoważnień, których treść i okoliczności wystawienia budzą wątpliwości oraz że nie wykazano przy tym, by skarżąca rzeczone upoważnienia udzielała celem zawierania spornych transakcji. Ponadto skarżąca zarzuciła pominięcie okoliczności, że część upoważnień nie obejmowała umocowania do zawierania transakcji w imieniu skarżącej oraz błędną ocenę, iż sporne upoważnienia zostały udzielone M. D. jako pracownikowi przedsiębiorstwa. Jej zdaniem jakiekolwiek oświadczenie pisemne mające stanowić dokument prywatny nie jest dokumentem obejmującym oświadczenie woli, jeżeli nie został w ogóle opatrzony podpisem lub został opatrzony podpisem osoby trzeciej.
Ponadto strona skarżąca wskazała na brak związku pomiędzy wpisaniem do ewidencji działalności gospodarczej w profil działalności przedsiębiorstwa sprzedaży detalicznej samochodów osobowych a rzekomym dokonaniem nabycia w 2008 r. spornych pojazdów.
Odnosząc się do poszczególnych transakcji nabycia wewnątrzwspólnotowego strona skarżąca wskazała:
1. odnośnie nabycia pojazdu VW Touareg 3,0 V6 TDI z dnia 28 stycznia 2008 r. strona podkreśliła, że z materiału dowodowego nie wynika, iż zamówienie w niniejszym przypadku złożyła skarżąca – również poprzez Internet – a także nieprawdziwe jest twierdzenie, że zapłaciła i odebrała pojazd osobiście w Niemczech. W jej ocenie dane
z dokumentu SCAC nie są prawdziwe i nie zostały zweryfikowane. Faktura VAT została natomiast podpisana przez skarżącą jedynie w celu rezerwacji i w związku
z rozważeniem zakupu pojazdu dla celów firmowych, do czego nie doszło.
2. odnośnie nabycia pojazdu VW Multivan Highline z dnia 26 lutego 2008 r., strona zarzuciła organowi odwoławczemu brak wykazania związku skarżącej i M. D. z niniejszą transakcją, bowiem upoważnienie nie zostało podpisane przez skarżącą, wskazując jednocześnie na możliwość podrobienia. W ocenie skarżącej nie wyjaśniono również okoliczności transakcji, kwestii wpłaty podatku akcyzowego oraz rozliczenia za transakcję.
3. odnośnie nabycia pojazdu VW Touran 2,0 TDI z dnia 27 marca 2008 r. skarżąca zarzuciła błędne ustalenia, że złożyła zamówienie na ten pojazd oraz nabyła go osobiście w Niemczech, gdzie zaliczkowo rozliczyła transakcję. W ocenie skarżącej nie wyjaśniono również okoliczności transakcji, kwestii wpłaty podatku akcyzowego
i kwestii rozliczenia za transakcję. Podważono również pełnomocnictwo M. K. do odbioru pojazdu.
4. odnośnie nabycia pojazdów: AUDI A4 2,0 TDI z dnia 26 marca 2008 r. i VW JETTA 1,9 TDI z dnia 26 marca 2008 r. strona podniosła, że pomimo rozpoznania przez skarżącą podpisu na pełnomocnictwie z dnia 11 marca 2008 r. nie zleciła ona dokonania tej transakcji i nie miała o niej wiedzy. Znamienne w ocenie skarżącej są zeznania świadka M. U., który zlecił nabycie pojazdu M. D., a nie P.P.H.U. "A" [...]. Nie wyjaśniono ponadto okoliczności transakcji dokonanej przez E. Z.
5. odnośnie nabycia pojazdu DAIMLER CHRYSLER S 320 CDI z dnia 8 kwietnia 2008 r. strona wskazała, że w niniejszym przypadku brak było zlecenia oraz jakiegokolwiek upoważnienia do nabycia udzielonego przez skarżącą. Zarzuciła również, że nie przesłuchano świadka A. D. i nie wyjaśniono transakcji dokonanej przez E. Z.
6. odnośnie nabycia pojazdu Mercedes Benz ML320 CDI z dnia 9 kwietnia 2008 r. strona zrzuciła, że brak jest w omawianej transakcji upoważnienia podpisanego przez skarżącą, ani też przez M. D. Ponadto nie wyjaśniono również okoliczności transakcji, kwestii zamówienia, rozliczenia za transakcję dokonaną przez E. Z., a zeznania świadka M. K. potwierdzają brak związku przedsiębiorstwa skarżącej z omawianą transakcją.
7. odnośnie nabycia pojazdów: AUDI A8 4,2 TDI z dnia 22 kwietnia 2008 r. i VW Passat
z dnia 30 maja 2008 r. strona podniosła, iż pomimo rozpoznania przez skarżącą podpisu na pełnomocnictwie z dnia 17 kwietnia 2008 r., to jednak nie zleciła dokonania tej transakcji i nie miała o niej wiedzy. Znamienne w ocenie skarżącej są zeznania świadka K. D., który zlecił nabycie pojazdu M. D., a nie P.P.H.U. "A" [...]. Nie wyjaśniono również okoliczności transakcji dokonanej przez E. Z.
8. odnośnie nabycia pojazdu BMW 335d Coupe z dnia 11 lipca 2008 r. strona zarzuciła, że niniejsza transakcja nie została dokonana z jej udziałem, nie przesłuchano świadka A. D., nie wyjaśniono również okoliczności transakcji dokonanej przez E. Z., a zeznania A. K. potwierdzają te zarzuty.
9. odnośnie nabycia pojazdu AUDI Q7 TDI 3,0 TIPTRONIC z dnia 19 września 2008 r. strona postawiła takie same zarzuty jak w przypadku nabycia pojazdu AUDI A8 4,2 TDI z dnia 22 kwietnia 2008 r. Potwierdzają to zeznania świadków, a ustalenia organu odwoławczego, że transakcji dokonywała skarżąca poprzez M. D. jako swojego pracownika, są bezzasadne.
W dalszej części uzasadnienia strona zarzuciła organowi odwoławczemu m.in. niepodjęcie czynności zmierzających do pozyskania oryginałów upoważnień pomimo istniejących wątpliwości co do ich treści, zakresu, formy oraz autentyczności. W ocenie skarżącej pełnomocnictwa w ogóle nie upoważniały M. D. jako pracownika przedsiębiorstwa skarżącej. Podniosła również, że nie wyjaśniono kwestii oznaczeń firmy skarżącej i pieczęci na upoważnieniach, bezzasadnie nie podjęto działań zmierzających do przesłuchania E. Z., a brak przesłuchania M. D. miał istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy i okoliczność ta nie może działać na niekorzyść skarżącej. Podobny zarzut strona podniosła do nieprzesłuchania innych świadków, o których wezwanie wnioskowała oraz do nieprzeprowadzenia dowodów, których organ bezzasadnie odmówił w toku postępowania.
Uzasadniając zarzuty naruszenia przepisów postępowania skarżąca zaakcentowała błędną ocenę tzw. upoważnień do dokonywania transakcji, błędną interpretację przywołanych zeznań świadków, które nie wskazują w żaden sposób na udział skarżącej
w spornych transakcjach. Odnosząc się do dowodu z przesłuchania strony skarżąca podniosła, że w ogóle nie wzięto pod uwagę tych fragmentów jej zeznań, które dotyczą braków jej podpisów na upoważnieniach. Nie wzięto również pod uwagę wyjaśnień odnośnie transakcji pojazdu VW Caddy.
Uzasadniając zarzut naruszenia art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej skarżąca wskazała, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji zawiera sprzeczne ustalenia faktyczne wynikające z braku nie tylko rzetelnej oceny materiału dowodowego, ale także z braku tej oceny w ogóle, bowiem zeznania poszczególnych świadków oraz strony nie zostały poddane ocenie. Zdaniem skarżącej te same zarzuty należy odnieść do dokumentów, na podstawie których ustalono stan faktyczny, a których organ odwoławczy nie ocenił
w znacznej części ani negatywnie, ani też pozytywnie, zasłaniając się obszernością materiału dowodowego.
Dyrektor Izby Celnej w odpowiedzi na skargę, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku ustalił i zważył, co następuje:
Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia
25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269
ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej jako "P.p.s.a", stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne.
W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) P.p.s.a.).
Z przepisu art. 134 § 1 P.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Wykładnia powołanego wyżej przepisu wskazuje, że Sąd ma prawo ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.
Oceniając zaskarżoną decyzję organu odwoławczego z punktu widzenia wskazanych powyżej kryteriów stwierdzić należy, że została ona wydana bez naruszenia prawa.
Bezsprzecznie okoliczności zakupów poszczególnych samochodów były odmienne odnośnie dokumentowania transakcji, natomiast mechanizm transakcji był identyczny.
Działania pracownika skarżącej nakierowane były na sprowadzenie do Polski samochodów z terytorium Niemiec w taki sposób, aby zminimalizować obowiązki podatkowe (uiścić akcyzę od zaniżonej wobec rzeczywistej kwoty nabycia tych pojazdów). W tym celu podmiot dokonujący nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodów zawierał fikcyjne umowy z "B" na kwoty (poza jednym przypadkiem) znacznie (niekiedy ok. 10 krotnie) niższe od rzeczywistych.
Spór sprowadza się do przesądzenia, czy M. D. wykonywał ten proceder bez wiedzy skarżącej, czy też dokonywał zakupów samochodów w imieniu i na jej rzecz.
W ocenie tutejszego Sądu całokształt okoliczności przemawia za uznaniem, że podmiotem dokonującym nabycia wewnątrzwspólnotowego była skarżąca, która musiała wiedzieć i akceptować dokonywanie zakupów przez swojego syna w imieniu i na rzecz P.P.H.U. "A" [...] M. D.
Na wstępie należy zauważyć, że nie znajduje racjonalnego wytłumaczenia działanie M. D. wbrew wiedzy i woli własnej matki i pracodawcy. Skoro mechanizm zaniżenia opodatkowania opierał się na fikcyjnych umowach zawartych pomiędzy E. Z. a osobami trzecimi, to nieracjonalne było umieszczanie skarżącej jako kupującej na dokumentach obrazujących rzeczywiste transakcje. Jako kupujący mógł bowiem występować sam M. D. lub jako pełnomocnik rzeczywistych czy fikcyjnych nabywców.
Zauważyć też należy, że skarżąca nie wykazała, aby podjęła działania w kierunku uchylenia się od skutków oświadczenia woli, szczególnie w sytuacjach, gdzie
z wystawionych przez nią pełnomocnictw wynikała wola zakupu samochodów.
Bezsprzecznie z dokumentów przedłożonych przez stronę niemiecką wynika, że tamtejsi przedsiębiorcy dokonywali sprzedaży samochodów na rzecz M. D. Gdyby skarżąca konsekwentnie uważała, że nie była nabywcą tych pojazdów, powinna podjąć działania wynikające z nieważności umów zawartych przez osobę rzekomo podszywającą się pod skarżącą. Tymczasem jednak nie wykazała, że nie akceptując działań swojego pracownika rozwiązała z nim umowę o pracę lub zatrudniła na stanowisku niezwiązanym z dokonywaniem zakupów.
Należy wskazać, że skarżąca w 2005 r. dokonała zmiany treści wpisu do ewidencji działalności gospodarczej poprzez wpisanie m.in. sprzedaży detalicznej samochodów osobowych. Potwierdziła też, że dokonała zakupu samochodu VW Caddy, zatem co do zasady handel samochodami znajdował się, czy też był w planach działalności gospodarczej skarżącej. Potwierdzają to także jej zeznania, w których podała, że M. D. planował sprowadzanie samochodów w ramach działalności prowadzonej przez skarżącą (P.P.H.U. "A" [...]) i w tym celu wystawiała pełnomocnictwa (na wypadek, gdyby trafiła się okazja do transakcji).
Decydującym dla uznania skarżącej za podmiot dokonujący nabycia wewnątrzwspólnotowego są pełnomocnictwa, na których potwierdziła autentyczność swojego podpisu i co do których – wprawdzie ogólnikowo – odniosła się w zeznaniach, podając o ich udzieleniu w dwóch lub trzech przypadkach. W pełnomocnictwach (dotyczą one samochodów Audi A4, Audi A8, VW Jetta, VW Passat, Audi Q7) o potwierdzonym podpisie skarżącej zawarto szereg uszczegółowień identyfikujących przedmiot zakupu, co przesądza o akceptacji skarżącej, aby w jej imieniu i na jej rzecz dokonać stosownych zakupów.
Podobnie jednoznacznie prezentuje się kwestia nabycia samochodu VW Multivan, odnośnie którego skarżąca przyznała, że podpisała fakturę VAT. Twierdzenie, że podpis pod fakturą VAT miał służyć jedynie rezerwacji samochodu, nie znajduje uzasadnienia
w przebiegu zdarzeń faktycznych i jest sprzeczne z zasadami obrotu gospodarczego (skarżąca nie wystąpiła o anulowanie faktury).
Podobnie sprzecznie z zebranym materiałem brzmią twierdzenia – podtrzymane
w skardze – że transakcje przedmiotowych samochodów miały miejsce pomiędzy E. Z. a osobami trzecimi. Zarówno zeznania fikcyjnych lub rzeczywistych nabywców przedmiotowych samochodów, jak i całkowite oderwanie poziomu cen z tych fikcyjnych umów od cen, za które samochody były nabywane w kraju, świadczą jedynie
o poświadczeniach nieprawdy przez osoby sporządzające takie umowy.
Powyższe okoliczności świadczą, że skarżąca akceptowała działania swojego pracownika (specjalisty ds. handlu), którego zadaniem, opisanym w uzasadnieniu zmiany czasu pracy na pełen etat (od 3 marca 2008 r.), było m.in. nawiązywanie nowych kontaktów handlowych i pozyskiwanie dostawców. Udostępniła jemu dokumenty firmowe
i kserokopię dowodu osobistego, umożliwiła korzystanie z firmowych urządzeń i druków dla dokonywania zakupów, tym samym ponosi odpowiedzialność za działania swojego pracownika, wykonywane w ramach obowiązków pracowniczych. Co oczywiste, odpowiada też za skutki działań M. D. wynikające z udzielonych pełnomocnictw. Okoliczności sprawy wskazują, że w sytuacjach, w których M. D. nie dysponował pełnomocnictwem z oryginalnym podpisem skarżącej, nie przestał być jej pełnomocnikiem (pełnomocnictwo dorozumiane wynika z kompetencji wynikających z zatrudnienia na stanowisku specjalisty ds. handlu, czynności konkludentnych oraz ogólnej akceptacji jego działań przez skarżącą).
Powyższe okoliczności przesądzają o niezasadności zarzutów strony dotyczących naruszenia przepisów postępowania. Na organie nie spoczywa bowiem nieograniczony obowiązek przeprowadzenia wnioskowanych przez stronę dowodów, szczególnie
w sytuacji, gdy dowody takie aktualnie nie mogą być dopuszczone (brak wiedzy
o miejscach pobytu M. D. i E. Z.).
Mając na względzie wszystkie przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 P.p.s.a., oddalił skargę uznając ją za bezzasadną.[pic]
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło