I SA/Gd 736/18

PostanowienieWSA w Gdańsku2019-04-08

Skład orzekający: Sędzia NSA Zbigniew Romała

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zarządzenie referendarza sądowego o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy, złożonego na urzędowym formularzu, ale z brakami formalnymi, które nie zostały uzupełnione w wyznaczonym terminie, jest zasadne?
Ratio decidendi
Zarządzenie referendarza sądowego o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy jest zasadne, gdy wniosek złożony na urzędowym formularzu, mimo wezwania do uzupełnienia braków formalnych, nadal zawiera braki uniemożliwiające jego prawidłowy bieg, a strona nie uzupełniła ich w wyznaczonym terminie. W takiej sytuacji przepis art. 257 P.p.s.a. został prawidłowo zastosowany, a zarzut naruszenia art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. jest bezzasadny, ponieważ nie doszło do merytorycznego rozpatrzenia wniosku.
Stan faktyczny
K. K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych. Wniosek został złożony na formularzu PPF, jednak zawierał braki formalne, w tym niewypełnione rubryki dotyczące stanu majątkowego i dochodów. Referendarz sądowy wezwał skarżącego do uzupełnienia braków w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Po bezskutecznym upływie terminu, referendarz sądowy pozostawił wniosek bez rozpoznania. Skarżący złożył sprzeciw, zarzucając naruszenie art. 257 P.p.s.a. i art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.
Rozstrzygnięcie
Utrzymano w mocy zaskarżone zarządzenie referendarza sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Zbigniew Romała po rozpoznaniu w dniu 8 kwietnia 2019 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu K. K. od zarządzenia starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 23 października 2018 r. sygn. akt I SA/Gd 736/18 o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 28 maja 2018 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej postanawia utrzymać w mocy zaskarżone zarządzenie. Wnioskiem z dnia 17 sierpnia 2018 r., złożonym na formularzu PPF w dniu 17 września 2018 r., K. K. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w całości. Z uwagi na wypełnienie wniosku w nieprawidłowy sposób, uniemożliwiający nadanie mu dalszego biegu, referendarz sądowy zarządzeniem z dnia 24 września 2018 r. wezwał skarżącego do usunięcia braków formalnych wniosku poprzez wypełnienie, zgodnie z pouczeniem, rubryk od 5 do 11, w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Powyższe wezwanie doręczono skarżącemu w dniu 8 października 2018 r. Ponieważ skarżący nie uczynił zadość ww. wezwaniu w zakreślonym terminie, który upłynął bezskutecznie w dniu 15 października 2018 r., referendarz sądowy zarządzeniem z dnia 23 października 2018 r. sygn. akt I SA/Gd 736/18 pozostawił bez rozpoznania wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy. W złożonym od powyższego zarządzenia sprzeciwie K. K. zarzucił mu naruszenie: 1) art. 257 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.) - dalej: "P.p.s.a.", poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na bezzasadnym pozostawieniu wniosku skarżącego bez rozpoznania, ponieważ skarżący nie został prawidłowo wezwany do uzupełnienia formularza PPF; 2) art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na bezzasadnej odmowie przyznania skarżącemu prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 P.p.s.a. rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy (§ 1). W sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (§ 2). Sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym (§ 3). Należy dodać, że konsekwencją wynikającą z przytoczonej powyżej regulacji jest to, iż orzeczenie Sądu wydane w następstwie rozpoznania sprzeciwu od orzeczenia wydanego przez referendarza sądowego jest prawomocne z chwilą jego wydania i nie przysługuje od niego środek zaskarżenia. Z treści art. 252 § 2 P.p.s.a. wynika, że wniosek o przyznanie prawa pomocy składa się na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru. Z kolei przepis art. 257 P.p.s.a. stanowi, że wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu lub którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie, pozostawia się bez rozpoznania. Sankcja w postaci pozostawienia złożonego na urzędowym formularzu wniosku bez rozpoznania ma miejsce, gdy pomimo wezwania strony do uzupełnienia tego formularza w dalszym ciągu posiada on takie braki formalne, które uniemożliwiają nadanie mu prawidłowego biegu, tj. uniemożliwiają ocenę możliwości płatniczych lub zakresu wniosku. Złożony przez skarżącego formularz nie został wypełniony w sposób prawidłowy, bowiem pozostawiono niewypełnioną (pustą) rubrykę 5 oraz oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, obejmujące rubryki od 6 do 11. Takie wypełnienie wniosku uniemożliwiało rozpoznanie go przez referendarza sądowego, wobec czego skarżący został wezwany do uzupełnienia jego braków formalnych. W zarządzeniu referendarza sądowego z dnia 24 września 2018 r. zostało wskazane, w jaki sposób wniosek winien zostać uzupełniony - poprzez wypełnienie, zgodnie z pouczeniem, rubryk od 5 do 11. Przesyłkę zawierającą ww. zarządzenie referendarza sądowego z dnia 24 września 2018 r. doręczono skarżącemu w dniu 8 października 2018 r., co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru znajdującego się w aktach sprawy sądowej (k. 6). Siedmiodniowy termin na uzupełnienie braków formalnych wniosku o przyznanie prawa pomocy upływał w dniu 15 października 2018 r. W tak zakreślonym terminie skarżący nie uzupełnił wskazanych braków formalnych wniosku o przyznanie prawa pomocy. Złożony przez K. K. wniosek o przedłużenie terminu do uzupełnienia tego wniosku nie mógł zostać uwzględniony, albowiem siedmiodniowy termin jest terminem ustawowym, który nie może być skracany ani przedłużany (tak: B. Dauter [w:] B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka - Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wydanie VII, WKP 2018). Termin ten upłynął zatem bezskutecznie. W związku z powyższym, zasadnie - w ocenie Sądu - referendarz sądowy orzekł w zarządzeniu z dnia 23 października 2018 r. o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy na podstawie art. 257 P.p.s.a., z uwagi na niemożność jego merytorycznego rozpatrzenia z powodu nieuzupełnienia we wskazanym zakresie braków formalnych w zakreślonym terminie. Jako bezzasadny należało ocenić sformułowany w sprzeciwie zarzut naruszenia art. 257 P.p.s.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie. Przede wszystkim K. K. w żaden sposób nie uzasadnił, na czym miały polegać nieprawidłowości w wezwaniu go do uzupełnienia braków formularza PPF. Z akt sprawy wynika zaś, że w zarządzeniu z dnia 24 września 2018 r. referendarz sądowy precyzyjnie wskazał, w jaki sposób należy usunąć braki formalne wniosku (wypełnienie, zgodnie z pouczeniem, rubryk od 5 do 11). Zarządzenie to zostało wysłane na adres skarżącego, w dniu 8 października 2018 r. zostało mu ono doręczone osobiście, a zakreślony termin upłynął bezskutecznie. Tym samym, wbrew twierdzeniom skarżącego, pozostawienie wniosku o przyznanie prawa pomocy było zasadne, a przepis art. 257 P.p.s.a. został prawidłowo zastosowany w sprawie. Natomiast odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na bezzasadnej odmowie przyznania skarżącemu prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych, Sąd wskazuje, iż nie doszło do merytorycznego rozpatrzenia wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy, w związku z czym nie miała miejsca odmowa przyznania prawa pomocy, co skutkuje niemożnością uwzględnienia podniesionego zarzutu. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie 260 § 1 i 3 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.[pic]

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło