I SA/Gd 736/24

Dnia 25 października 2024 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Alicja Stępień po rozpoznaniu w dniu 25 października 2024 roku na posiedzeniu niejawnym skargi S.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku z dnia 1 lutego 2024 r. nr SKO.410.150.2023 w przedmiocie odmowy uchylenia ostatecznej decyzji p o s t a n a w i a: odrzucić skargę Postanowieniem z dnia 24 sierpnia 2023 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Słupsku (dalej w skrócie zwane Kolegium) w oparciu o wniosek złożony przez S.S., wznowiło postępowanie w sprawie podatku od nieruchomości za 2013 rok. Decyzją z dnia 1 lutego 2024 r. Kolegium, po rozpatrzeniu wniosku o wznowienie postępowania, odmówiło uchylenia decyzji Prezydenta Miasta Słupska w sprawie podatku od nieruchomości za 2013 rok. W treści pouczenia Kolegium wskazało, że od wydanej decyzji przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Pismem z dnia 27 lipca 2024 r. reprezentowana przez pełnomocnika S.S., wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Kolegium z 1 lutego 2024 r. W odpowiedzi na skargę Kolegium wskazało, że decyzją z dnia 29 sierpnia 2024 r. sprostowano z urzędu błędne pouczenie co do przysługującego stronie środka zaskarżenia od decyzji z 1 lutego 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Z przepisu art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935) - zwanej dalej p.p.s.a., wynika bezsprzecznie, że zakresem kontroli sądów administracyjnych objęte są zarówno działania organów administracji publicznej skutkujące wydawaniem władczych rozstrzygnięć (np. decyzji) lub podejmowaniem określonych czynności wywołujących skutki prawne w sferze uprawnień lub obowiązków podmiotu administrowanego oraz akty zaniechania, których dopuścił się organ przy rozpatrywaniu sprawy (bezczynność, przewlekłe prowadzenie postępowania). Podkreślenia wymaga, że działania kontrolne sądu administracyjnego uruchamiane są poprzez wniesienie skargi przez uprawniony do tego podmiot, przy zachowaniu określonego przepisami terminu i trybu wnoszenia skargi. Jak stanowi bowiem art. 52 § 1 p.p.s.a., skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia, w myśl art. 52 § 2 p.p.s.a., należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie. Termin wnoszenia skargi został z kolei określony w art. 53 p.p.s.a. Z powyższych uregulowań wynika generalna zasada subsydiarności skargi sądowej. Jej wniesienie do sądu administracyjnego wymaga bowiem uprzedniego uruchomienia środków prawnych dostępnych w administracyjnym toku instancji. Przepis art. 220 § 1 Ordynacji podatkowej stanowi, że od decyzji organu podatkowego wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie tylko do jednej instancji. Z kolei jak wynika z art. 221 § 1 tej ustawy, w przypadku wydania decyzji w pierwszej instancji przez Szefa Krajowej Administracji Skarbowej, dyrektora izby administracji skarbowej lub przez samorządowe kolegium odwoławcze odwołanie od decyzji rozpatruje ten sam organ podatkowy, stosując odpowiednio przepisy o postępowaniu odwoławczym. Z powyższego uregulowania wynika w sposób niebudzący wątpliwości, że w przypadku wydania decyzji przez Kolegium w następstwie wznowienia postępowania, stronie od wydanego rozstrzygnięcia przysługuje środek zaskarżenia w postaci odwołania, a nie skarga do sądu administracyjnego. Skoro strona skarżąca w rozpatrywanej sprawie podważa legalność wydanej przez Kolegium decyzji, to przed wniesieniem skargi do sądu administracyjnego winna była skorzystać z wewnątrzadministracyjnego trybu kontroli polegającego na złożeniu odwołania na wydaną przez ten organ decyzję. Wniesienie skargi na decyzję organu bezpośrednio do sądu administracyjnego, bez uprzedniego złożenia odwołania i rozpatrzenia go przez właściwy organ administracyjny, na obecnym etapie czyni wniesioną skargę niedopuszczalną. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Sąd odrzuca skargę postanowieniem. Odrzucenie skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym (art. 58 § 3 p.p.s.a.) Z sytuacją niedopuszczalności skargi mamy do czynienia m.in. wówczas, gdy strona wniesie skargę do sądu bez wyczerpania środków zaskarżenia. W ocenie Sądu, w przedmiotowej sprawie strona skarżąca nie złożyła takiego środka, a zatem nie wyczerpała przedsądowego trybu kontroli działalności organów administracji publicznej, wymaganego przez przepisy prawa. Takie postępowanie nie stanowi o dopełnieniu przez stronę wymogu wskazanego w treści art. 52 § 1 p.p.s.a., istotnego dla skutecznego wniesienia skargi do sądu administracyjnego, co uzasadnia jej odrzucenie. Sąd odrzucając skargę miał oczywiście na względzie, że strona skarżąca w nieprawidłowy sposób została pouczona przez organ o przysługującym jej środku zaskarżenia i stosując się do tego pouczenia wniosła skargę do sądu administracyjnego. Mimo, że zgodnie z art. 214 Ordynacji podatkowej błędne pouczenie w decyzji co do prawa odwołania lub skargi do sądu administracyjnego albo brak takiego pouczenia nie może szkodzić stronie, to przepis ten nie ma zastosowania w postępowaniu sądowoadministracyjnym i nie może spowodować, że dojdzie do merytorycznego rozpoznania przez sąd skargi wniesionej bez wyczerpania przysługujących stronie środków prawnych (por. postanowienie NSA z 6 maja 2024 r. I OSK 698/23). Ubocznie należy dodać, że odrzucenie skargi w niniejszej sprawie nie skutkuje automatycznie zamknięciem stronie prawa do rozpoznania sprawy. Należy mieć na względzie, że Kolegium wydało decyzję, w której sprostowało zawarte w decyzji błędne pouczenie wskazując, jaki jest właściwy środek zaskarżenia. Tym samym od dnia doręczenia decyzji o sprostowaniu, stronie przysługuje prawo do złożenia odwołania od decyzji Kolegium, a następnie prawo do ewentualnego wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Fakt błędnego pouczenia może również stanowić przesłankę do przywrócenia uchybionego terminu do wniesienia odwołania, a w przypadku gdy skarżąca złoży taki wniosek, organ winien ocenić go w sposób maksymalnie gwarantujący realizację ochrony, jaka wynika z art. 214 Ordynacji podatkowej. Mając powyższe na uwadze Sąd, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.