I SA/Gd 740/24
PostanowienieWSA w Gdańsku2024-12-17
Skład orzekający: Sędzia NSA Sławomir Kozik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wpis sądowy od skargi w postępowaniu administracyjnosądowym może być skutecznie uiszczony przez podmiot trzeci, a jeśli tak, czy w przypadku odrzucenia skargi z powodu błędnego uznania, że wpis nie został uiszczony, wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu jest dopuszczalny?Ratio decidendi
Sąd administracyjny uchylił swoje własne postanowienie o odrzuceniu skargi, uznając, że wpis sądowy mógł być skutecznie uiszczony przez podmiot trzeci, co było zgodne z orzecznictwem NSA. W konsekwencji, skoro nie doszło do uchybienia terminowi do uiszczenia wpisu, wniosek o przywrócenie terminu do jego uiszczenia został odrzucony jako niedopuszczalny. Sąd nakazał również zwrot nadpłaconego wpisu.Stan faktyczny
Strona złożyła skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, dołączając potwierdzenie uiszczenia wpisu sądowego (100 zł) z rachunku innego podmiotu. Sąd wezwał stronę do uiszczenia wpisu, a następnie odrzucił skargę, uznając wpis za nieuiszczony. Strona wniosła zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi oraz wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu. Sąd, rozpoznając zażalenie, uchylił swoje wcześniejsze postanowienie, uznał wpis za skutecznie wniesiony, odrzucił wniosek o przywrócenie terminu jako niedopuszczalny i nakazał zwrot nadpłaconego wpisu.Rozstrzygnięcie
1) uchylono w całości postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 9 października 2024 r., sygn. akt I SA/Gd 740/24; 2) odrzucono wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, 3) zwrócono Skarżącej z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku kwotę 100,- zł tytułem nadpłaconego wpisu sądowego od skargi.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Sławomir Kozik po rozpoznaniu w dniu 17 grudnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym zażalenia B. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 9 października 2024 r. r. o odrzuceniu skargi oraz jej wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w sprawie ze skargi B. S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 8 lipca 2024 r., nr 2201-IEW.7192.37.2024/KP w przedmiocie zarzutów dotyczących prowadzonego postępowania egzekucyjnego postanawia: 1) uchylić w całości postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 9 października 2024 r., sygn. akt I SA/Gd 740/24; 2) odrzucić wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, 3) zwrócić Skarżącej z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku kwotę 100,- zł (słownie: sto złotych) tytułem nadpłaconego wpisu sądowego od skargi.
B. S. złożyła skargę do Sądu na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku. Do skargi załączono potwierdzenie uiszczenia wpisu w wysokości 100 zł z rachunku innego podmiotu dokonane 5 sierpnia 2024 r..
Zarządzeniem z dnia 19 września 2024 r. Z-ca Przewodniczącego Wydziału wezwał Skarżącą do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100,- zł w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi.
Skarżąca w odpowiedzi na wezwanie poinformowała, że wpis został już przez nią uiszczony.
Postanowieniem z dnia 9 października 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił wniesioną przez Skarżącą skargę z uwagi na nieuiszczenie wpisu sądowego. Sąd uznał, że uiszczenie wpisu przez inny podmiot niż zobowiązany do opłaty nie zwalnia z tej opłaty wnoszącego skargę.
Pismem z dnia 21 października 2024 r. Skarżąca, z zachowaniem ustawowego terminu wniosła zażalenie na powyższe postanowienie oraz wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu. W zażaleniu zarzucono błędne przyjęcie, że wpis został uiszczony przez osobę nieuprawnioną, co skutkowało niewłaściwym zastosowaniem art. 220 § 1 zd. 1 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) - dalej jako "p.p.s.a.". W konsekwencji wniesiono o uchylenie postanowienia a trybie art. 195 § 2 p.p.s.a. Do zażalenia załączono potwierdzenie uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 100 zł.
Zarządzeniem z dnia 17 grudnia 2024 r., Z-ca Przewodniczącego Wydziału uchylił swoje zarządzenie z dnia 19 września 2024 r. wzywające Skarżącą do uiszczenia wpisu sądowego od skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi zasługuje na uwzględnienie, zaś wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi podlega odrzuceniu.
W pierwszej kolejności należy odnieść się do zasadności zażalenia.
Zgodnie art. 195 § 2 p.p.s.a. jeżeli zażalenie zarzuca nieważność postępowania lub jest oczywiście uzasadnione, wojewódzki sąd administracyjny, który wydał zaskarżone postanowienie, może na posiedzeniu niejawnym, nie przesyłając akt Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu, uchylić zaskarżone postanowienie i w miarę potrzeby sprawę rozpoznać na nowo. Od ponownie wydanego postanowienia przysługują środki odwoławcze na zasadach ogólnych.
Według wskazanego powyżej przepisu, uchylenie zaskarżonego postanowienia przez sąd, który je wydał, jest możliwe wtedy, gdy zażalenie jest "oczywiście uzasadnione". Tak określona podstawa uchylenia wskazuje, że mogą być nią objęte zarówno przyczyny formalne, które zadecydowały o wydaniu zaskarżonego postanowienia, jak i względy merytoryczne. W każdym jednak wypadku istotne jest to, by zasadność zażalenia była "oczywista", to znaczy niewzbudzająca wątpliwości i zauważalna bez potrzeby dokonywania głębszej analizy zaskarżonego postanowienia.
Taki charakter miało zażalenie Skarżącej na postanowienie tut. Sądu z dnia 9 października 2024 r. odrzucające skargę. W zaskarżonym postanowieniu Sąd błędnie przyjął, że za Skarżącą wpisu nie może uiścić inny podmiot.
Sąd zauważa, że w sprawie III FZ 486/24 Naczelny Sąd Administracyjny odniósł się do tożsamej sytuacji stwierdzając, że ani treść art. 214 § 1 p.p.s.a, jak również przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2021 r. poz. 535 ze zm.) nie ograniczają kręgu podmiotów, które mogłyby skutecznie dokonać wpisu. Irrelewantną jest zatem okoliczność, czy opłata zostaje wnoszona przez stronę osobiście, czy też przez działającą w jej imieniu osobę trzecią.
W niniejszej sprawie w dniu 5 sierpnia 2024 r. wpis za Skarżącą uiściła osoba trzecia. Należało zatem przyjąć, że opłata ta została prawidłowo wniesiona. Okoliczność, że wpis został uiszczony z rachunku bankowego innego podmiotu, nie mogła zatem prowadzić do odrzucenia skargi, gdyż poza zakresem oceny Sądu pozostaje rodzaj relacji łączącej stronę z wpłacającym podmiotem trzecim.
W tych okolicznościach Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uznał, że zażalenie Skarżącej jest oczywiście uzasadnione i w trybie autokontroli, na podstawie art. 195 § 2 p.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie w całości.
Przechodząc do kwestii przywrócenia terminu należy wskazać, że zgodnie z art. 85 p.p.s.a., czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna.
Stosownie do art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym.
Z kolei art. 88 p.p.s.a. stanowi, że spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym.
Niedopuszczalność wniosku o przywrócenie terminu wystąpi w sytuacji, gdy wnioskodawca złoży wniosek w przypadku, gdy nie uchybił terminowi - a contrario z art. 86 § 1 ab initio (por. postanowienia: NSA z dnia 21 października 2014 r. I OZ 773/14, LEX nr 1524641, WSA w Poznaniu z dnia 18 stycznia 2021 r. II SA/Po 855/20, LEX nr 3179485). Z treści art. 88 p.p.s.a. wynika, że warunkiem dopuszczalności wniesienia wniosku o przywrócenie terminu jest fakt uchybienia terminowi do dokonania określonej czynności. Jeżeli w sprawie nie doszło do przekroczenia terminu to wniosek o jego przywrócenie należy odrzucić jako niedopuszczalny.
Nie można przyjąć, że Skarżąca uchybiła terminowi do uiszczenia wpisu sądowego, gdyż zarządzenie wzywające ją do dokonania tej czynności zostało uchylone. Ponadto w sprawie przyjęto, że wpis został skutecznie wniesiony w momencie złożenia przez nią skargi. Nie było zatem podstaw do wzywania jej do uiszczenia tej samej opłaty. W konsekwencji nie mogła ona uchybić terminowi do dokonania tej czynności. Nie doszło zatem w niniejszej sprawie do uchybienia terminu do uiszczenia wpisu od skargi. W konsekwencji wniosek Skarżącej o przywrócenie terminu jest niedopuszczalny.
Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 88 p.p.s.a. orzekł o odrzuceniu ww. wniosku.
Jednocześnie z akt sprawy wynika, że Skarżąca nadpłaciła wpis sądowy w kwocie 100 zł. Uiściła opłatę w kwocie 100 zł - 5 sierpnia 2024 r. i 100 zł - 17 października 2024 r..
Zgodnie z art. 225 p.p.s.a. opłatę prawomocnie uchyloną w całości lub w części postanowieniem sądu oraz różnicę między kosztami pobranymi a kosztami należnymi, a także pozostałość zaliczki wpłaconej na pokrycie wydatków zwraca się stronie z urzędu na jej koszt.
Mając na uwadze, że wpis od ww. skargi wynosi 100 zł Sąd na podstawie art. 225 p.p.s.a. postanowił o zwrocie nadpłaconego w dniu 17 października 2024 r. wpisu w wysokości 100 zł.
Końcowo Sąd sygnalizuje, że wydanie niniejszego postanowienia będzie skutkowało nadaniem skardze dalszego biegu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło