I SA/Gd 742/07

WyrokWSA w Gdańsku2008-01-03

Skład orzekający: Danuta Oleś, Ewa Kwarcińska, Alicja Stępień

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy współwłaściciel gruntu, który stanowi drogę, z której korzystają okoliczni mieszkańcy, jest zwolniony z podatku od nieruchomości, jeśli droga ta nie została formalnie zaliczona do kategorii dróg publicznych?
Ratio decidendi
Obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości wynika z samego faktu bycia właścicielem lub współwłaścicielem nieruchomości. Zwolnienie z opodatkowania gruntów zajętych pod pasy drogowe dróg publicznych ma zastosowanie tylko wtedy, gdy droga została formalnie zaliczona do jednej z kategorii dróg publicznych zgodnie z przepisami ustawy o drogach publicznych. Samo korzystanie z gruntu jako drogi przez mieszkańców nie jest wystarczające do zastosowania tego zwolnienia.
Stan faktyczny
Skarżący E. K. zakwestionował decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy dotyczącą podatku od nieruchomości za 2007 r. Skarżący, będący współwłaścicielem działki stanowiącej drogę, twierdził, że działka ta ma charakter drogi publicznej i powinna korzystać ze zwolnienia z podatku. Organ odwoławczy uznał, że działka nie spełnia kryteriów drogi publicznej i podlega opodatkowaniu.
Rozstrzygnięcie
Oddalenie skargi.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Asesor WSA Danuta Oleś (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Ewa Kwarcińska, Sędzia NSA Alicja Stępień, Protokolant Referent Sylwia Górny, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 3 stycznia 2008 r. sprawy ze skargi E. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] przedmiocie podatku od nieruchomości za 2007 r. oddala skargę. I SA/Gd 742/07 UZASADNIENIE Wójt Gminy decyzją z dnia [...] określił E. K. i S. K. podatek od nieruchomości za 2007 r. w wysokości 416 zł. Organ podatkowy uznał, iż na E. K. i S. K. ciążył obowiązek w podatku od nieruchomości, gdyż każdy z nich jest w ½ części współwłaścicielem nieruchomości gruntowej o pow. 1.600 m2 położonej w S. Pismem z dnia 15 marca 2007 r. E. K. złożył w imieniu własnym odwołanie od tej decyzji, wnosząc o jej uchylenie i umorzenie postępowania lub ewentualnie o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu odwołania podatnik potwierdził, iż jest współwłaścicielem działki 303/20 położonej w S. Stwierdził następnie, iż działka w całości stanowi drogę, z której korzystają wszyscy okoliczni mieszkańcy, których działki usytuowane są przy tej drodze, a zatem droga ta ma charakter drogi publicznej i korzysta ze zwolnienia w podatku od nieruchomości na zasadzie art. 2 ust. 3 pkt 4 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jednolity: Dz.U. z 2002 r. Nr 9 poz. 84 ze zm. – zwanej dalej "ustawa o podatkach i opłatach lokalnych"). Dalej wskazał, iż droga ta została wytyczona w latach 70 przy podziale nieruchomości – pierwsza działka została zbyta pod koniec 1975 roku, dalsze w latach 1976 do 1979. Z tego względu podatnik uważa, że droga ta winna zostać przejęta przez Gminę na podstawie przepisów o reformie administracji. Od 2002 r. podatnik prowadzi rozmowy z Wójtem Gminy w sprawie uregulowania tej kwestii i potwierdzenia stanu faktycznego poprzez dokonanie stosownych wpisów w księdze wieczystej na rzecz Gminy. W jednym z pism Wójt nawet pisemnie zobowiązał się do przyjęcia drogi za odszkodowaniem. Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie uznało argumentów podniesionych w odwołaniu i decyzją z dnia [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy wskazał, iż z akt sprawy nie wynika, aby będąca współwłasnością E. K. działka 303/20 stanowiła drogę publiczną. W tym stanie faktycznym organ I instancji zasadnie dokonał opodatkowania spornej działki według stawek wynikających z Uchwały Rady Gminy S. nr II/8/2006 z dnia 6 grudnia 2006 r. w sprawie podatku od nieruchomości i zwolnień od tego podatku w Gminie S. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, E. K. nie zgodził się z utrzymaniem w mocy decyzji o podatku od nieruchomości za 2007 rok. Skarżący stwierdził, że jest współwłaścicielem działki 303/20 położonej w S. Wielokrotnie przez niego przedstawione propozycje zamiany drogi na inne działki budowlane bądź zadośćuczynienie w postaci środków finansowych były przez Wójta Gminy każdorazowo odrzucane. Skarżący twierdzi, iż płaci podatek od 1982 r. Jego zdaniem droga ta ma charakter drogi publicznej, ponieważ korzystają z niej mieszkańcy i właściciele działek położonych przy ul. [...] w tym czterech prowadzących działalność gospodarczą. W udzielonej odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi, w całości podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Grunty podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych . Przepis art. 3 ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych przewiduje, iż podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące: 1) właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych; 2) posiadaczami samoistnymi nieruchomości lub obiektów budowlanych; 3) użytkownikami wieczystymi gruntów. Jeżeli nieruchomość lub obiekt budowlany stanowi współwłasność lub znajduje się w posiadaniu dwóch lub więcej podmiotów, to stanowi odrębny przedmiot opodatkowania, a obowiązek podatkowy od nieruchomości lub obiektu budowlanego ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach lub posiadaczach (art. 3 ust. 4). Z powyższego przepisu jednoznacznie można wywieść, że obowiązek w podatku od nieruchomości wynika z samego faktu bycia właścicielem (współwłaścicielem) nieruchomości. Nie wyklucza tego obowiązku ani fakt ograniczeń w sprawowaniu władztwa nad nieruchomością ani nawet całkowite pozbawienie tego władztwa. Dopiero wyzbycie się własności gruntu zwalnia z obowiązku podatkowego, gdyż przechodzi on na nowego właściciela nieruchomości. Podkreślić należy, że w rozpoznawanej sprawie skarżący nie kwestionuje faktu, iż jest współwłaścicielem działki 303/20 położonej w S. Uważa natomiast, że ponieważ działka ta stanowi ogólnodostępną drogę, to powinna korzystać ze zwolnienia wynikającego z przepisu art. 2 ust. 3 pkt 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. W myśl tego przepisu, opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości nie podlegają grunty zajęte pod pasy drogowe dróg publicznych w rozumieniu przepisów o drogach publicznych oraz zlokalizowane w nich budowle - z wyjątkiem związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej innej niż eksploatacja autostrad płatnych. Ponieważ cytowany przepis odwołuje się do przepisów o drogach publicznych należy przeanalizować przepisy ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tekst jednolity: Dz.U.z 2007 r. Nr 19, poz. 115 ze zm.). Z art. 1 cytowanej ustawy wynika, iż drogą publiczną jest droga zaliczona na podstawie niniejszej ustawy do jednej z kategorii dróg, z której może korzystać każdy, zgodnie z jej przeznaczeniem, z ograniczeniami i wyjątkami określonymi w tej ustawie lub innych przepisach szczególnych. Dalej art. 2 ust. 1 stanowi, że drogi publiczne ze względu na funkcje w sieci drogowej dzielą się na następujące kategorie: 1) drogi krajowe; 2) drogi wojewódzkie; 3) drogi powiatowe; 4) drogi gminne. Użyte w ustawie określenia oznaczają: 1) pas drogowy - wydzielony liniami granicznymi grunt wraz z przestrzenią nad i pod jego powierzchnią, w którym są zlokalizowane droga oraz obiekty budowlane i urządzenia techniczne związane z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu, a także urządzenia związane z potrzebami zarządzania drogą (art. 4 pkt 1); 2) droga - budowlę wraz z drogowymi obiektami inżynierskimi, urządzeniami oraz instalacjami, stanowiącą całość techniczno-użytkową, przeznaczoną do prowadzenia ruchu drogowego, zlokalizowaną w pasie drogowym (art. 4 ust. 2). Drogi krajowe stanowią własność Skarbu Państwa (art. 2a ust. 1), natomiast drogi wojewódzkie, powiatowe i gminne stanowią własność właściwego samorządu województwa, powiatu lub gminy (art. 2a ust. 2). Jednak aby daną drogę można było zaliczyć do jednej ze wskazanych kategorii musi w tym zakresie zostać wydane rozporządzenie ministra właściwego do spraw transportu (w odniesieniu do ustanowienia dróg krajowych) lub stosowna uchwała sejmiku województwa, rady powiatu lub rady gminy – dotycząca odpowiednio ustanowienia drogi wojewódzkiej, powiatowej lub gminnej. Drogi niezaliczone do żadnej kategorii dróg publicznych, w szczególności drogi w osiedlach mieszkaniowych, dojazdowe do gruntów rolnych i leśnych, dojazdowe do obiektów użytkowanych przez przedsiębiorców, place przed dworcami kolejowymi, autobusowymi i portami oraz pętle autobusowe, są drogami wewnętrznymi (art. 8 ust. 1). Tak obszerne przytoczenie przepisów ustawy o drogach publicznych było niezbędne do wykazania, iż wbrew twierdzeniom skarżącego stanowiąca jego współwłasność nieruchomość w S., nie spełnia wskazanych powyżej kryteriów, umożliwiających zaliczenie jej do którejś z kategorii dróg publicznych, a w konsekwencji zastosowanie zwolnienia z opodatkowania w podatku od nieruchomości wynikającego z art. 2 ust. 3 pkt 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Przede wszystkim skarżący nie wskazał stosownej uchwały nadającej spornej nieruchomości status drogi publicznej. Powołanie się na okoliczność, iż z drogi korzystają mieszkańcy okolicznych domów nie daje podstaw do przyznania racji stronie skarżącej. Również fakt, iż Wójt Gminy uchyla się od uregulowania sprawy spornej nieruchomości pozostaje bez wpływu na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie. Na marginesie można jedynie wskazać, iż ze znajdującego się w aktach sprawy pisma Wójta Gminy z dnia 2 lutego 2006 r. skierowanego do S. K. wynika, iż przedstawione zostały dwie alternatywne możliwości załatwienia sprawy. Zaproponowano w tym piśmie nieodpłatne przejęcie gruntu lub pod rozwagę poddano wolę zakupu działki za cenę 2 zł za m2, gdyż taką cenę Gmina płaciła za grunty pod drogi przejęte od osób, od których z mocy prawa Gmina była zobowiązana je przejąć. Końcowo należy zauważyć, iż przepis art. 2 ust. 3 pkt 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych w brzmieniu obowiązującym przed 1 stycznia 2007 r. zawierał szerszy zakres zwolnienia z opodatkowania, gdyż stanowił, że zwolnione są pasy drogowe wraz z drogami oraz obiektami budowlanymi związanymi z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu. Jednak organy podatkowe wydając zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję z dnia 7 lutego 2007 r. prawidłowo kierowały się treścią przepisu art. 2 ust. 3 pkt 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2007 r. i nie mogły w odniesieniu do skarżącego zastosować wynikającej z tego przepisu ulgi podatkowej. Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, którego kognicja ogranicza się do badania zaskarżonych decyzji pod względem ich legalności, a więc zgodności z powszechnie obowiązującym prawem materialnym i procesowym, nie stwierdzając przy wydaniu zaskarżonej decyzji naruszenia prawa mającego wpływ na wynik sprawy, na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło