I SA/Gd 744/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krzysztof Przasnyski po rozpoznaniu w dniu 21 lipca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. w likwidacji z siedzibą w G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 27 lutego 2015 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od czerwca 2009 roku do września 2011 roku postanawia uchylić postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 12 maja 2016 r. sygn. akt I SA/Gd 744/15 w przedmiocie odrzucenia skargi kasacyjnej. Wyrokiem z dnia 15 grudnia 2015 r. sygn. akt I SA/Gd 744/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę "A" Sp. z o.o. w likwidacji z siedzibą w G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 27 lutego 2015 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od czerwca 2009 r. do września 2011 r. Postanowieniem z dnia 12 maja 2016 r. Sąd odrzucił skargę kasacyjną spółki od ww. wyroku z powodu nieuzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej w zakreślonym terminie. Odpis tego postanowienia wraz z uzasadnieniem został doręczony stronie skarżącej w dniu 10 czerwca 2016 r. Pismem z dnia 16 czerwca 2016 r. (data stempla pocztowego) spółka uzupełniła braki formalne skargi kasacyjnej, poprzez złożenie dwóch uwierzytelnionych odpisów skargi kasacyjnej. Jednocześnie pismem z tej samej daty strona skarżąca wniosła zażalenie na postanowienie Sądu z dnia 12 maja 2016 r., odrzucające skargę kasacyjną, domagając się uchylenia ww. postanowienia w całości i nadania biegu sprawie ze skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Gdańsku z dnia 15 grudnia 2015 r., złożonej w dniu 9 marca 2016 r., za pośrednictwem tut. Sądu do NSA. Ponadto skarżąca wniosła o zasądzenie kosztów postępowania. Postanowieniu z dnia 12 maja 2016 r. skarżąca zarzuciła: 1.naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 178 w zw. z art. 73 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 718), dalej w skrócie zwana "p.p.s.a.", które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. przyjęcie przez WSA, że pełnomocnik skarżącej nie uzupełnił braków skargi kasacyjnej w wyznaczonym terminie i jej odrzucenie przez WSA w związku z upływem wyznaczonego terminu, podczas gdy termin do usunięcia braków w ogóle nie rozpoczął swojego biegu, 2.naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 178 w zw. z art. 177a w zw. z art. 176 § 2 w zw. z art. 47 §1 p.p.s.a., które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. przyjęcie przez WSA, że mimo załączenia wymaganej liczby odpisów skargi kasacyjnej, brak ich podpisania lub uwierzytelnienia jest brakiem formalnym skargi kasacyjnej, który w sytuacji jego nieuzupełnienia uniemożliwia nadanie skardze kasacyjnej dalszego biegu. W uzasadnieniu zażalenia podniesiono, że Sąd niezasadnie odrzucił skargę kasacyjną spółki, ponieważ nie doszło do upływu wyznaczonego przez Sąd terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi kasacyjnej, albowiem termin ten w ogóle nie zaczął biec. Strona skarżąca wskazała, że przesyłka nr [...], według informacji zamieszczonych na stronie operatora "In Post", była dwukrotnie awizowana w dniach: 30 marca 2016 r. oraz 6 kwietnia 2016 r. Tymczasem ani pierwsze awizo ani drugie, dotyczące przesyłki, nie zostało doręczone pełnomocnikowi, w konsekwencji pełnomocnik nigdy nie otrzymał zarządzenia i nie był w stanie usunąć braków formalnych skargi kasacyjnej. Dalej podniesiono, że w skardze kasacyjnej wskazano adres do korespondencji: "A" Sp. z o.o. w likwidacji radca prawny M. C. ul. P. [...], [...]-[...] W.". Skarżąca wyjaśniła, że pod tym adresem znajduje się jeden biurowiec "(...)", w którym zlokalizowanych jest wiele lokali biurowych. Na parterze biurowca znajduje się recepcja, której pracownicy posiadają listę spółek, do których może być kierowana korespondencja. Na liście tej znajduje się nazwa firmy skarżącej. W sytuacji dostarczenia paczki/korespondencji kurier zwyczajowo, o ile nie wie gdzie znajduje się dany lokal biurowy, kieruje się do recepcji na parterze budynku i pozyskuje informację o lokalizacji biura od pracowników recepcji, a następnie udaje się bezpośrednio do danego lokalu biurowego na danym piętrze budynku. Pracownicy recepcji nie są upoważnieni do odbioru przesyłek ani dokumentów awizo ich dotyczących. Skarżąca podniosła, że gdyby kurier operatora dostarczył prawidłowo przesyłkę, to w pierwszej kolejności powinien udać się do pracowników recepcji, którzy po zweryfikowaniu listy wskazaliby lokal biurowy spółki na V piętrze w biurze spółki "B" S.A. Co ważne, pracownicy recepcji winni pójść z kurierem do windy i uaktywnić kartę dostępu wjazdu na V piętro, ponieważ na V piętro można wyłącznie dostać się windą. Kurier nie jest w stanie samodzielnie wjechać na V piętro bez aktywacji karty dostępu. Na V piętrze znajduje się sekretariat spółki "B", który przyjmuje wszystkie przesyłki, w tym przesyłki kierowane do skarżącej. W sekretariacie w godzinach od 8 do 18 stale pracuje od 2 do 3 osób. Wszelka korespondencja jest przez pracowników wpisywana do rejestru poczty przychodzącej i przekazywana jest dalej odpowiednim osobom, w tym przypadku pełnomocnikowi skarżącej. Skarżąca wyjaśniła, że w dniu rzekomego pierwszego oraz drugiego awizowania przesyłki w sekretariacie pracowały 2 osoby – M. K. oraz M. K. Osoby te nie pamiętają, aby w tych daniach dostarczana była przesyłka, co potwierdza również rejestr korespondencji przychodzącej - nie ma w nim żadnej wzmianki. Skarżąca podkreśliła, że pracownicy sekretariatu mają obowiązek odbierania wszelkiej korespondencji i niedopuszczania do sytuacji, aby kurier pozostawiał awizo. Zdaniem skarżącej, nie jest możliwe, aby awizo z dnia 30 marca 2016 r., na którym widnieje zapis pracownika operatora "nie zastałem", było zgodne ze stanem faktycznym. Po pierwsze, pracownicy sekretariatu przyjęliby przesyłkę, wpisali do poczty przychodzącej i niezwłocznie przekazali pełnomocnikowi, bowiem w tym dniu w godzinach od 9 do 18 byli w biurze. Ponadto gdyby hipotetycznie przyjąć, że w sekretariacie "B" na V piętrze biurowca nie było osoby upoważnionej do odbioru przesyłki, to pracownik operatora stosownie do treści art. 73 § 2 p.p.s.a. powinien umieścić awizo w oddawczej skrzynce pocztowej lub umieścić je w drzwiach biura "B", czego pracownik operatora nie uczynił, ponieważ ani w recepcji na parterze budynku ani na V piętrze nie ma skrzynek pocztowych. W drzwiach "B" na V piętrze również nie pozostawiono awiza. Na marginesie dodano, że w mediach oraz prasie opisywane są przypadki, dotyczące nierzetelnie świadczonych usług przez operatora "In Post". W związku z tym skarżąca stwierdziła, że przesyłka z zarządzeniem nigdy nie została prawidłowo doręczona pełnomocnikowi skarżącej, ani też nigdy nie pozostawiono informacji, dotyczącej tej przesyłki, a przez to pełnomocnik nie był w stanie usunąć braku formalnego skargi kasacyjnej. Zatem Sąd bezpodstawnie zastosował domniemanie doręczenia zarządzenia na zasadach wynikających z art. 73 p.p.s.a., przez co naruszył ten przepis i bezpodstawnie odrzucił skargę kasacyjną, a więc postanowienie winno być uchylone. Ponadto podniesiono, że niedołączenie do skargi kasacyjnej podpisanych lub uwierzytelnionych jej odpisów nie może stanowić podstawy odrzucenia skargi kasacyjnej. W orzecznictwie oraz w doktrynie podkreśla się, że odrzucenie skargi kasacyjnej z powodu braku poświadczenia za zgodność z oryginałem kserokopii skargi kasacyjnej jest przejawem nadmiernego rygoryzmu. Do zażalenia załączono: wydruk ze strony internetowej operatora "In Post"; kopię listy, która znajduje się w recepcji budynku przy ul. P. w W.; wydruk e- maila od zarządcy biurowca "(...)", potwierdzający, że pracownicy recepcji nie przyjmują awiza; wykaz z poczty przychodzącej skarżącej w okresie od marca do kwietnia 2016 r.; oświadczenie pracowników sekretariatu potwierdzające zasady funkcjonowania sekretariatu "B"; oświadczenie pracowników sekretariatu potwierdzające, że w okresie od marca do kwietnia 2016 r. nie dostarczono żadnej przesyłki ani awiza skierowanego do pełnomocnika skarżącej; oświadczenie prezesa "B", potwierdzające, że pełnomocnik spółki w dniu 30 marca 2016 r. wykonywał obowiązki służbowe w lokalu biurowym; wydruki ze stron internetowych dotyczące operatora "In Post". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 195 § 2 zd. 1 p.p.s.a., jeżeli zażalenie zarzuca nieważność postępowania lub jest oczywiście uzasadnione, wojewódzki sąd administracyjny, który wydał zaskarżone postanowienie, może na posiedzeniu niejawnym, nie przesyłając akt Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu, uchylić zaskarżone postanowienie i w miarę potrzeby rozpoznać sprawę na nowo. W niniejszej sprawie istnieją podstawy do zastosowania tego przepisu. Wskazać należy, że podstawą odrzucenia skargi kasacyjnej było uznanie, że skarżącej skutecznie doręczono wezwanie do usunięcia braków formalnych skargi kasacyjnej. Przyjmując zaistnienie skutku procesowego w postaci doręczenia przesyłki, Sąd oparł się na domniemaniu, że została ona awizowana, zgodnie z procedurą określoną w art. 73 p.p.s.a. Przepis art. 73 § 4 p.p.s.a. przewiduje skutek doręczenia przesyłek niepodjętych w terminie przez adresata. Jest to skutek wywołujący szereg konsekwencji w sferze procesowej, a więc warunkiem jego przyjęcia jest prawidłowe dokonanie przez doręczyciela zawiadomień o miejscu i terminie odbioru przesyłki. Co istotne, domniemanie doręczenia pisma w trybie art. 73 p.p.s.a. ma charakter wzruszalny, a ciężar obalenia domniemania doręczenia przesyłki przez awizo ciąży na stronie skarżącej. Strona skarżąca, kwestionując postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej, przedstawiła szereg dokumentów, obrazujących zasady funkcjonowania sekretariatu "B" na V piętrze biurowca "(...)", gdzie znajduje się biuro spółki. Zdaniem skarżącej, nie jest możliwe, aby awizo z dnia 30 marca 2016 r., na którym widnieje zapis pracownika operatora "nie zastałem", było zgodne ze stanem faktycznym. Po pierwsze, pracownicy sekretariatu przyjęliby przesyłkę, wpisali do poczty przychodzącej i niezwłocznie przekazali pełnomocnikowi, bowiem w tym dniu w godzinach od 9 do 18 byli w biurze. Ponadto gdyby hipotetycznie przyjąć, że w sekretariacie "B" na V piętrze biurowca nie było osoby upoważnionej do odbioru przesyłki, to pracownik operatora stosowanie do treści art. 73 § 2 p.p.s.a. powinien umieścić awizo w oddawczej skrzynce pocztowej lub umieścić je w drzwiach biura "B", czego pracownik operatora nie uczynił, ponieważ ani w recepcji na parterze budynku ani na V piętrze nie ma skrzynek pocztowych, również w drzwiach "B" na V piętrze nie pozostawiono awiza. W świetle powyższych okoliczności Sąd uznał, że skarżąca obaliła domniemanie, iż przesyłka zawierająca wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej została w sposób prawidłowy doręczona. W ocenie Sądu, są to okoliczności uzasadniające zarzut zażalenia naruszenia art. 178 w zw. z art. 73 p.p.s.a., a w konsekwencji dające Sądowi podstawę do uznania zażalenia na oczywiście uzasadnione i uchylenia postanowienia o odrzuceniu skargi kasacyjnej. Sąd stanął na stanowisku, że adresat pisma nie powinien ponosić jakichkolwiek negatywnych konsekwencji w sytuacji, gdy prawidłowość zawiadomienia o przesyłce budzi wątpliwości. Wszelkie pojawiające się w tym zakresie wątpliwości winny być interpretowane i oceniane na jego korzyść. W tym stanie rzeczy nie było podstaw do zastosowania fikcji doręczenia, o której mowa w art. 73 § 4 P.p.s.a. W konsekwencji uznać należało, że termin do uzupełnienia braków skargi w ogóle nie rozpoczął biegu, w związku z czym nie było podstaw do odrzucenia skargi kasacyjnej. Odnosząc się do wniosku pełnomocnika o zwrot kosztów postępowania zażaleniowego, Sąd wskazuje, że stosownie do art. 209 p.p.s.a. wniosek strony o zwrot kosztów sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, art. 203 i art. 204 p.p.s.a. Brak jest w tym przepisie podstaw do zamieszczania orzeczenia o zwrocie kosztów postępowania w innych orzeczeniach, kończących postępowanie w danej instancji, niż wymienione w tym przepisie (por. uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 lutego 2008 r., sygn. akt I OPS 4/07, ONSA i WSA 2008/2/23). Zaskarżone postanowienie nie jest żadnym z orzeczeń wymienionych w art. 209 p.p.s.a. Dlatego też Sąd nie uwzględnił wniosku strony w zakresie kosztów postępowania zażaleniowego. Ustawodawca nie przewidział bowiem możliwości zasądzenia zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego w sytuacji skorzystania przez Sąd I instancji z uprawnień wynikających z art. 195 § 2 p.p.s.a. W świetle powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 195 § 2 p.p.s.a., orzekł o uwzględnieniu zażalenia i uchyleniu zaskarżonego postanowienia.