I SA/Gd 747/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Rischka (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń, Sędzia WSA Irena Wesołowska, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Claudia Kozłowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 10 czerwca 2010 r. sprawy ze skargi J. K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 13 sierpnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego 1. oddala skargę; 2. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku adw. P. Z. tytułem nieopłaconej pomocy prawnej wynagrodzenie wraz z podatkiem VAT w kwocie 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa złote 80/100). Zaskarżonym do sądu postanowieniem Dyrektor Izby Skarbowej, działając na podstawie: art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 2 i art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071; z późn. zm.), art. 56 § 4 w trybie art. 17 § 1 i art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity: Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954; z późn. zm.), po rozpatrzeniu zażalenia Pana J. K. na postanowienie organu egzekucyjnego - Naczelnika Urzędu Skarbowego nr [...] z dnia 10 lipca 2009 r., odmawiające zawieszenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego do majątku Pana J. K., na podstawie tytułów wykonawczych nr od [...] do [...], od [...] do [...], od [...] do [...], utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Podstawą powyższego rozstrzygnięcia, był następujący stan faktyczny: Organ egzekucyjny - Naczelnik Urzędu Skarbowego (będący jednocześnie wierzycielem) prowadzi postępowanie egzekucyjne do majątku zobowiązanego - Pana J. K. na podstawie tytułów wykonawczych z dnia 16 lipca 2007 r. o numerach: od [...] do [...] (obejmujących należności z tytułu podatku od towarów i usług za okres od listopada 2002 r. do stycznia 2004 r.), [...], [...], [...] (obejmujących należności z tytułu zryczałtowanego podatku dochodowego od przychodów ewidencjonowanych za miesiące styczeń i luty oraz od kwietnia do grudnia 2001 r., oraz miesiąc luty 2002r.), oraz z dnia 17 lipca 2007 r. o numerach: [...], [...], [...] (obejmujących należności z tytułu zryczałtowanego podatku dochodowego od przychodów ewidencjonowanych za okres od marca do grudnia 2002 r.), [...], [...], [...] (obejmujących zryczałtowany podatek dochodowy od przychodów ewidencjonowanych za rok 2003) i [...] (obejmujących należność z tytułu zryczałtowanego podatku dochodowego od przychodów ewidencjonowanych za miesiąc luty 2004 r.). W dniu 9 sierpnia 2007 r. sporządzono protokół o stanie majątkowym Pana J. K. W tym też dniu doręczono zobowiązanemu odpisy w/w tytułów wykonawczych. Wezwaniem z dnia 1 lutego 2008 r. organ egzekucyjny - Naczelnik Urzędu Skarbowego dokonał zajęcia nieruchomości położonej w K., gmina C., dla której to nieruchomości Sąd Rejonowy - V Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą nr KW [...]. Skargę p. J. K. na wyżej opisaną czynność egzekucyjną organu egzekucyjnego Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem nr [...] z dnia 23 czerwca 2008 r. oddalił jako nieuzasadnioną. Pismem z dnia 12 lutego 2008 r. Pan J. K. złożył w Urzędzie Skarbowym wniosek o wstrzymanie czynności związanych z egzekucją z nieruchomości Zobowiązanego. Strona wskazała, iż przed Sądem Rejonowym toczy się postępowanie karne skarbowe (sygn. akt [...]), w związku z czym wszelkie czynności związane z egzekucją z nieruchomości są przedwczesne. Postanowieniem nr [...] z dnia 17 grudnia 2008 r. Dyrektor Izby Skarbowej odmówił wstrzymania czynności egzekucyjnych. Pismem z dnia 26 czerwca 2009 r. Pan J. K. wniósł zażalenie na w/w postanowienie w sprawie wstrzymania czynności egzekucyjnych. Jednocześnie z przedmiotowego pisma wynikało, iż w ocenie zobowiązanego przystąpienie do opisu i oszacowania wartości nieruchomości zajętej wezwaniem nr [...] z dnia 1 lutego 2008 r., było przedwczesne i niesłuszne. Postanowieniem nr [...] z dnia 6 sierpnia 2009 r. Dyrektor Izby Skarbowej oddalił jako nieuzasadnioną skargę na czynności egzekucyjne poprzedzające opis i oszacowanie wartości nieruchomości. Kolejnym pismem z dnia 7 lipca 2009 r. Pan J. K. wniósł do Naczelnika Urzędu Skarbowego wniosek o zawieszenie postępowania egzekucyjnego, wskazując, iż "w chwili obecnej toczy się postępowanie podatkowe w którym wnosił o nie prowadzenie postępowania egzekucyjnego, a w tej sprawie nie uzyskała żadnego stanowiska urzędu". Zobowiązany wskazał, iż istnieją przesłanki do zawieszenia egzekucji. Postanowieniem nr [...] z dnia 10 lipca 2009 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego odmówił zawieszenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego w oparciu o tytuły wykonawcze nr od [...] do [...], od [...] do [...] oraz od [...] do [...]. Organ egzekucyjny stwierdził, iż w sprawie nie występuje żadna z przesłanek warunkujących zawieszenie postępowania egzekucyjnego. W zażaleniu na powyższe postanowienie zobowiązany wskazał, iż złożył wniosek o umorzenie należności podatkowych objętych przedmiotową egzekucją. W ocenie skarżącego kontynuowanie egzekucji jest sprzeczne ze słusznym interesem strony. Dyrektor Izby Skarbowej - po rozpoznaniu sprawy w postępowaniu zażaleniowym - utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu organ odwoławczy przywołując treść art. 56 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji stwierdza, iż przepis ten jednoznacznie określa, w jakich przypadkach organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Instytucja zawieszenia postępowania egzekucyjnego polega na przerwaniu - na czas określony - biegu tego postępowania w związku z wystąpieniem przeszkód w jego dalszym prowadzeniu, na czas niezbędny do usunięcia tych przeszkód. Z analizy treści art. 56 § 1 powołanej ustawy, zdaniem organu wyraźnie wynika, iż w razie ziszczenia się którejkolwiek z wymienionych w nim enumeratywnie przesłanek, organ egzekucyjny zobligowany jest zawiesić postępowanie egzekucyjne. Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie przewiduje natomiast instytucji obligatoryjnego zawieszenia postępowania egzekucyjnego na wniosek zobowiązanego. Zatem zdaniem organu odwoławczego jak słusznie wskazał Naczelnik Urzędu Skarbowego, art. 56 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wymienia przyczyny obligatoryjnego zawieszenia postępowania; nie pozostawia do uznania organu egzekucyjnego, czy w danym przypadku zawiesić postępowanie. W konsekwencji w niniejszej sprawie nie było podstaw do zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem Pan J. K. pismem z dnia 24 września 2009 roku złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, wnosząc o "jego uchylenie i wstrzymanie prowadzenia egzekucji do czasu zakończenia niniejszego postępowania". W uzasadnieniu przedmiotowej skargi, Pan J. K. stwierdził, iż "nawet biorąc pod uwagę treść art. 56 § 1 ustawy egzekucyjnej, zachodzą podstawy do zawieszenia postępowania albowiem w sprawie toczy się postępowanie o umorzeniu obowiązku zapłaty". Ponadto Pan J. K. wspomina, iż "wystąpiono także o uwzględnienie faktu, że część przypisanych do zwrotu kwot powinna obciążać inną osobę a wynika to wprost z wyroku nieprawomocnego Sądu". W ocenie skarżącego "te wszystkie okoliczności winne skutkować zawieszeniem postępowania egzekucyjnego albowiem w innym wypadku prowadzenie tego postępowania narazi skarżącego na niepowetowane straty". Dyrektor Izby Skarbowej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko zajęte w przedmiotowej sprawie. W piśmie procesowym z dnia 10 czerwca 2010 r., pełnomocnik skarżącego ustanowiony z urzędu podtrzymując dotychczasowe wnioski dodatkowo wniósł o przeprowadzenie dowodu z postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 20 kwietnia 2010 r., którym to postanowieniem organ egzekucyjny odmówił wszczęcia postępowania w sprawie nie egzekwowania zaległości w zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne za 2003 r. stwierdzając, iż zgodnie z art. 239a Ordynacji podatkowej nieostateczna decyzja z dnia 15 stycznia 2010 r. (Nr [...]) określająca zobowiązanie podatkowe w/w podatku nie podlega wykonaniu (nie nadano jej rygoru natychmiastowej wykonalności). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Podstawy do zawieszenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie wskazanych wyżej tytułów wykonawczych skarżący upatrywał w tym, iż toczy się postępowanie o umorzenie obowiązku zapłaty a ponadto część przypisanych do zwrotu kwot, powinna obciążać inną osobę, co wynika wprost z nieprawomocnego wyroku sądu. Tymczasem jak trafnie podkreślił Dyrektor Izby Skarbowej w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, przepis art. 56 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jednoznacznie określa, w jakich przypadkach organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Zgodnie z tym przepisem postępowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu: 1) w razie wstrzymania wykonania, odroczenia terminu wykonania obowiązku albo rozłożenia na raty spłat należności pieniężnej, 2) w razie śmierci zobowiązanego, jeżeli obowiązek nie jest ściśle związany z osoba zmarłego, 3) w razie utraty przez zobowiązanego zdolności do czynności prawnych i braku jego przedstawiciela ustawowego, 4) na żądanie wierzyciela, 5) w innych przypadkach przewidzianych w ustawach. Instytucja zawieszenia postępowania egzekucyjnego polega na przerwaniu - na czas określony - biegu tego postępowania w związku z wystąpieniem przeszkód w jego dalszym prowadzeniu, na czas niezbędny do usunięcia tych przeszkód. Z analizy treści art. 56 § 1 powołanej ustawy, wyraźnie wynika, iż w razie ziszczenia się którejkolwiek z wymienionych w nim enumeratywnie przesłanek, organ egzekucyjny zobligowany jest zawiesić postępowanie egzekucyjne. Zobowiązany - wnosząc o zawieszenie postępowania egzekucyjnego - jest zobligowany do wskazania jednej z okoliczności, o których mowa w art. 56 § 1 pkt 1-3 i 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Oświadczenie to stanowi podstawę do podjęcia przez organ egzekucyjny działań z urzędu. W mniejszej sprawie Naczelnik Urzędu Skarbowego przeprowadził postępowanie w celu wyjaśnienia, czy zaszła któraś z przesłanek, o których mowa w cytowanym powyżej art. 56 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W wyniku podjętych czynności organ egzekucyjny zasadnie stwierdził, że nie wystąpiła żadna z w/w okoliczności, w szczególności nie doszło do wstrzymania wykonania odroczenia terminu wykonania obowiązku albo rozłożenia na raty spłat należności pieniężnej. Bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy jest również przywołane przy piśmie procesowym z dnia 10 czerwca 2010 r., postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 20 kwietnia 2010 r., skoro decyzja nieostateczna z dnia 15 stycznia 2010 r. Nr [...] nie była objęta jednym z tytułów wykonawczych wskazanych na wstępie. Jak słusznie wskazały organy egzekucyjne art. 56 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wymienia przyczyny obligatoryjnego zawieszenia postępowania. Nie pozostawia zatem do uznania organu egzekucyjnego, czy w danym przypadku zawiesić postępowanie. Wobec powyższego, w zaskarżonym postanowieniu Dyrektor Izby Skarbowej zasadnie stwierdził, iż w niniejszej sprawie nie ma podstaw (brak przesłanek) do zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Z tych przyczyn skargę jako niezasadną sąd oddalił na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej ustanowionej z urzędu, sąd orzekł na mocy § 19 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r., w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej (Dz. U. 163, poz. 1348 z późn. zm.).