I SA/Gd 75/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Elżbieta Rischka po rozpoznaniu w dniu 11 kwietnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu od zarządzenia referendarza sądowego z 10 marca 2016 r. o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi W. P. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 30 października 2015 r., nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne postanawia: utrzymać w mocy zaskarżone zarządzenie. Skarżący w złożonej skardze zawarł wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Zarządzeniem z dnia 3 lutego 2016 r. referendarz sądowy wezwał skarżącego do złożenia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy (PPF) w terminie 7 dni, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Do wezwania załączony został stosowny druk PPF. W zakreślonym terminie wnioskodawca nie złożył wniosku o przyznanie prawa pomocy na wymaganym formularzu. W związku z powyższym referendarz sądowy zarządzeniem z dnia 10 marca 2016 r. pozostawił wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. Skarżący złożył sprzeciw od zarządzenia z dnia 10 marca 2016 r., w którym wskazał, że zapoznał się z treścią zarządzenia oraz załączonego do niego wniosku o przyznanie prawa pomocy, jednakże nie zwrócił uwagi na pkt 4 ww. wniosku, a formularz PPF potraktował tak jak wypełnianie w przeszłości wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu z organami ZUS. Ponadto wskazano, że obecna sytuacja skarżącego uniemożliwia mu uiszczenie stosownych opłat od wniesionej skargi, zagrażając negatywnym skutkom, mających istotny wpływ na sytuację bytową skarżącego i jego rodziny, a ponadto skarżący z uwagi na uzyskiwanie wynagrodzenia w miesięcznej kwocie 1.813 zł netto – która to jest w całości przeznaczana na bieżące potrzeby życiowe – nie jest w stanie zgromadzić żadnych dodatkowych środków finansowych na opłacenie wniesionej skargi oraz kosztów sądowych niniejszego postępowania. Do sprzeciwu dołączono wypełniony formularz PPF. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Na wstępie wskazać należy, że w dniu 15 sierpnia 2015 r. weszła w życie ustawa z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2015 r. poz. 658, dalej: ustawa zmieniająca). Zgodnie z art. 2 tej ustawy przepisy w nowym brzmieniu stosuje się do spraw wszczętych po 15 sierpnia 2015 r. W myśl zaś art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2012 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej: P.p.s.a. w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 73 ustawy zmieniającej, rozpoznając sprzeciw od zarządzenia o pozostawieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (art. 260 § 2 P.p.s.a.). Rozpoznając sprawę sąd wypowiada się zatem o zasadności zaskarżonego sprzeciwem zarządzenia i dokonuje merytorycznego rozpoznania sprzeciwu, a nie jak dotychczas rozpoznaje sprawę na nowo. Zgodnie z art. 252 § 2 P.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy składa się do sądu na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru. W przypadku osoby fizycznej, ubiegającej się o przyznanie przywileju procesowego w postaci prawa pomocy, zastosowanie znajduje tzw. druk PPF, co wynika z § 1 pkt 1 obowiązującego obecnie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 sierpnia 2015 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępniania urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz.U. z 2015 r., poz. 1257 ze zm.). Stosowny druk PPF stanowi załącznik nr 1 do wskazanego rozporządzenia. Należy podkreślić, że niezachowanie wymogu złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na odpowiednim formularzu stanowi brak formalny wniosku w rozumieniu art. 49 § 1 P.p.s.a. (por. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 kwietnia 2008 r., sygn. akt O OPS 1/08, publ. ONSAiWSA 2008, nr 5, poz. 74). Skoro zaś tak, to na podstawie art. 49 § 1 P.p.s.a. należy wezwać do uzupełnienia tego braku w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. W konsekwencji niezłożenie w wyznaczonym terminie wniosku o przyznanie prawa pomocy na wymaganym formularzu musi pociągnąć za sobą realizację wskazanego rygoru, czyli pozostawienie wniosku bez rozpoznania, o czym stanowi art. 257 P.p.s.a. W myśl bowiem tego przepisu wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu lub którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie, pozostawia się bez rozpoznania. Taka sytuacja wystąpiła w rozpatrywanej sprawie, co wynika wprost z treści uzasadnienia zaskarżonego zarządzenia. Zarządzeniem z dnia 3 lutego 2016 r. (doręczonym stronie w dniu 10 lutego 2016 r.) referendarz sądowy wezwał skarżącego do złożenia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy (PPF) w terminie 7 dni, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Do wezwania załączony został stosowny druk PPF. W zakreślonym terminie wnioskodawca nie złożył wniosku o przyznanie prawa pomocy na wymaganym formularzu. Wobec powyższego Sąd stwierdził, że referendarz sądowy prawidłowo uznał, iż wniosek o przyznanie prawa pomocy należało pozostawić bez rozpoznania. Na marginesie Sąd wskazuje, że pozostawienie wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania nie stoi na przeszkodzie złożeniu przez niego obecnie nowego wniosku w tym przedmiocie. Mając na uwadze powyższe, na mocy art. 260 § 1 i § 3 w zw. z art. 257 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.