I SA/Gd 753/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Monika Hennig po rozpoznaniu w dniu 3 października 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. G. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji postanawia odmówić skarżącemu przyznania prawa pomocy. R. G. wnioskiem z dnia 22 sierpnia 2012 r. zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych, w tym wpisu od skargi w kwocie 200 zł oraz o ustanowienie adwokata bądź doradcy podatkowego. W złożonym oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach podał, że nie uzyskuje żadnych dochodów, nie posiada jakiegokolwiek majątku, w tym nieruchomości, oszczędności oraz przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro. Zgodnie z brzmieniem art. 245 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. Poz. 270, dalej: p.p.s.a.), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W myśl art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje: 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Stosownie do art. 246 § 3 p.p.s.a., adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego można ustanowić dla strony, która nie zatrudnia lub nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. Nie dotyczy to adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ustanowionego na podstawie przepisów o prawie pomocy. Z przywołanych przepisów wynika, że sprawą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. Tym samym to na nim spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. Na podstawie art. 255 p.p.s.a. – zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 27 sierpnia 2012 r. (doręczonym w dniu 14 września 2012 r.) – skarżący zobowiązany został do przedłożenia w terminie 7 dni następujących dokumentów: (1) odpisu zeznania podatkowego za 2011 r., bądź też zaświadczenia z właściwego urzędu skarbowego o wysokości wszystkich dochodów osiągniętych w tym roku, (2) wyciągów ze wszystkich posiadanych rachunków bankowych i innych, na których gromadzone są środki pieniężne, w tym kont i lokat dewizowych, obrazujących historię (przelewy, wpłaty, wypłaty) i salda tych rachunków w okresie ostatnich trzech miesięcy, bądź też oświadczenia o ich nieposiadaniu, (3) w związku z deklarowanym brakiem dochodów oświadczenia, czy skarżący korzysta z pomocy finansowej udzielanej przez instytucje państwowe, w szczególności czy zostały mu przyznane zasiłki (jeśli tak, to w jakiej formie lub wysokości) lub też z pomocy od członków rodziny, (4) jeżeli skarżący zawiesił, bądź też wyrejestrował działalność gospodarczą – dokumentów okoliczność tę potwierdzających; jeżeli zaś nadal prowadzi działalność gospodarczą – dokumentów księgowych, z których wynikałaby wysokość osiągniętego z tego tytułu dochodu (przychodu) lub poniesionej straty, kosztów uzyskania przychodów w okresie ostatnich trzech miesięcy, a także kopii zgłoszenia NIP-1 z załącznikiem B wraz z ich aktualizacjami oraz ewidencji środków trwałych, (5) dokumentów potwierdzających wysokość ponoszonych w okresie ostatnich trzech miesięcy kosztów utrzymania (opłat za energię elektryczną, gaz, ogrzewanie, czynsz, telefon i inne), (6) oświadczenia w przedmiocie zarejestrowanych na wnioskodawcę pojazdów mechanicznych (podania ich marki, modelu, roku produkcji oraz aktualnej wartości), (7) dokumentów obrazujących aktualny stan zadłużenia wobec Skarbu Państwa. Poinformowano przy tym skarżącego, że niezastosowanie się do treści wezwania będzie skutkować rozpoznaniem wniosku w oparciu o posiadane dokumenty. W odpowiedzi na powyższe skarżący poinformował, że ze względu na sytuację finansową nie jest w stanie ponieść kosztów związanych z wykonaniem odpisów i kopii żądanych dokumentów. Jednocześnie oświadczył, że w 2011 r. osiągnął dochód w wysokości 23.040,84 zł, zawiesił wykonywanie działalności gospodarczej (zgodnie z wpisem w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej prowadzona przez skarżącego działalność gospodarcza została zawieszona na okres od 1 kwietnia 2011 r. do 1 kwietnia 2013 r.) nie posiada rachunków bankowych i innych, na których gromadzone są środki pieniężne, oszczędności oraz zadłużenia wobec Skarbu Państwa, nie korzysta z pomocy finansowej udzielanej przez instytucje państwowe, samorządowe, pozarządowe, jak również przez członków rodziny. Wskazał, że aktualnie, w związku z trudną sytuacją majątkową i koniecznością czynienia oszczędności, średnia wysokość miesięcznych kosztów związanych z jego utrzymaniem wynosi około 750 zł (bez wyżywienia). Podał także, że jest właścicielem samochodu marki [...], rok produkcji 2001 o wartości około 7.500 zł. Mając na uwadze opisane okoliczności faktyczne przyjąć należało, że sytuacja majątkowa skarżącego pozostaje nadal niejasna. Otóż skarżący, utrzymując, że prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe, nie wskazał żadnych źródeł swojego utrzymania. Co więcej, wprost podał, że zawiesił wykonywanie działalności gospodarczej i nie osiąga dochodów, nie posiada oszczędności, nie korzysta z pomocy finansowej ani od członków rodziny, ani też od instytucji tego rodzaju pomoc świadczących, a mimo to utrzymuje się sam. Z jakich środków więc skarżący finansuje zakup żywności, gdy nie dostarcza mu jej rodzina, z czego opłaca rachunki za media i choćby zakup środków czystości, skarżący już nie wyjaśnił. Podał natomiast, że ponosi wydatki na opłaty za energię elektryczną, gaz, ogrzewanie, czynsz i telefon w kwocie około 750 zł miesięcznie. W związku z powyższym uznano, że skarżący nie wykazał, że spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy zarówno w zakresie całkowitym, jak i częściowym. Pomimo złożenia przez niego dodatkowych oświadczeń, w szczególności w kwestii braku dochodów przy jednoczesnym ponoszeniu wydatków, uznać należało istotne wątpliwości dotyczące jego rzeczywistych możliwości płatniczych wciąż nie zostały wyjaśnione. Wyjaśnić przy tym należy skarżącemu, że mógł on nadesłać oryginały wymaganych dokumentów, które na jego wniosek, a za zgodą Przewodniczącego Wydziału, zostałyby mu zwrócone po rozpoznaniu sprawy o przyznanie prawa pomocy. Z tych względów na podstawie przepisu art. 246 § 1 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.