I SA/Gd 756/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bogusław Szumacher, Sędziowie Sędzia NSA Alicja Stępień, Sędzia NSA Joanna Zdzienicka-Wiśniewska (spr.), Protokolant Sekretarz Sądowy Monika Szymańska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 19 lutego 2008 r. sprawy ze skargi B. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Sygn. akt [...] w przedmiocie zaliczenia wpłaty na poczet zaległości podatkowej 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Wójta Gminy z dnia [...] sygn. [...] 2. określa, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Postanowieniem z dnia [...] Wójt Gminy zaliczył B. K. i B. P. wpłatę z dnia 17 marca 2003 r. w wysokości 5000 zł. na poczet zaległości podatkowej - I raty podatku rolnego za 1999r. (na należność główną - 2100,49 zł. na odsetki za zwłokę kwotę w wysokości 2899,51 zł). W odwołaniu z dnia 22 grudnia 2006r. B. K. zarzucił błędne przyjęcie, że pierwsza czynność egzekucyjna podatku za 1999r. miała miejsce 30.07.2004r., w sytuacji, gdy nastąpiło to dopiero w roku następnym. Strona wskazała, że wpłata była już zarachowana na poczet 2003 r. potem 1998 r., a obecnie na poczet zaległości za 1999r., co uchybia złożonym oświadczeniom, które nie mogą być zmienione. Podatnik zakwestionował, że prowadził działalność w formie spółki cywilnej, zarzucił naruszenie zasad postępowania, brak wystarczającej podstawy prawnej w sentencji postanowienia. Postanowieniem z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało zaskarżone postanowienie w mocy. W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił, iż zgodnie z przepisem art.51 § 1 Ordynacji podatkowej zaległością podatkową jest podatek niezapłacony w terminie płatności. Za zaległość podatkową uważa się także niezapłaconą w terminie płatności zaliczkę na podatek, w tym również zaliczkę, o której mowa w art. 23a, lub ratę podatku. Zgodnie z art.62 § 1 ordynacji podatkowej stanowi, że jeżeli na podatniku ciążą zobowiązania z różnych tytułów, dokonaną wpłatę zalicza się na poczet podatku, począwszy od zobowiązania o najwcześniejszym terminie płatności, chyba że podatnik wskaże, na poczet którego zobowiązania dokonuje wpłaty. Jeżeli na podatniku ciążą zobowiązania z tytułu zaliczek na podatek, dokonaną wpłatę zalicza się na poczet zaliczki, począwszy od zobowiązania o najwcześniejszym terminie płatności (§2). Przepis § 1 stosuje się odpowiednio w razie dokonywania wpłat na poczet rat, na jakie rozłożono podatek lub zaległość podatkową wraz z odsetkami za zwłokę oraz rat podatku (§3). Przepis art.62 § 4 ordynacji podatkowej stanowi, że do wpłat zaliczonych na poczet zaległości podatkowej stosuje się art.55 § 2. Z przepisu art.55 § 2 ustawy wynika, że jeżeli dokonana wpłata nie pokrywa kwoty zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, wpłatę tę zalicza się proporcjonalnie na poczet zaległości podatkowej oraz kwoty odsetek za zwłokę w stosunku, w jakim, w dniu wpłaty, pozostaje kwota zaległości podatkowej do kwoty odsetek za zwłokę. Powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego organ podkreślił, iż wpłata na poczet zaległości podatkowej, jeżeli nie pokrywa należnej kwoty i odsetek od tej zaległości, zaliczana jest po części na samą należność, a po części na odpowiadającą kwocie spłaconej należności głównej część odsetek. Zaliczenie odbywa się proporcjonalnie do kwoty zaległości oraz narosłych do dnia zapłaty odsetek. Nie może powstać sytuacja, w której zapłacona byłaby należność główna, a pozostawały jeszcze do zapłacenia odsetki. Organ ustalił, iż w dowodzie wpłaty podatnik wskazał, że jest to I rata zobowiązania podatkowego, przy czym nie określił za jaki rok, jak również w 2003r. nie był już podatnikiem podatku rolnego. Mając na uwadze powyższe ustalenia, organ I instancji wpłatę zaliczył na poczet zobowiązania o najwcześniejszym terminie płatności. Z deklaracji podatnika z dnia 26 kwietnia 1999r. na podatek rolny od gruntów od jednostki uspołecznionej wynika, że kwota należnego podatku wynosiła 21900,00 zł. Zgodnie z przepisami ustawy o podatku rolnym obowiązującymi w dniu składania deklaracji, podatnik obowiązany był uiszczać podatek w czterech ratach (art.6a ust.8 pkt 3). Każda z rat wynosiła 5475,00 zł. Na poczet należnego podatku podatnik nie dokonał żadnych wpłat, kwota stała się zaległością podatkową na podstawie art.51 § 2 ordynacji podatkowej. W dniu 30.07.2004r. Komornik Urzędu Skarbowego zajął rachunek bankowy na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia 3.09 .1999r., który obejmował I ratę podatku rolnego za 1999r. Łączna kwota zaległości I raty podatku rolnego za 1999r. wraz z odsetkami na dzień 17 marca 2003r. wynosiła 8374,50 zł. Zgodnie z przepisem art.55 § 2 ordynacji podatkowej kwota wpłacona w wysokości 5000,00 zł. została zaliczona proporcjonalnie na należność główną w kwocie 2100,49 zł. i odsetki w kwocie 2899,50 zł. W ocenie organu, zgodnie z utrwalonym orzecznictwem postanowienie o zaliczeniu wpłaty na poczet zaległości podatkowej jest aktem formalnym, nie przesądzającym o istnieniu zaległości podatkowej, lecz informującym o sposobie zaliczenia wpłaty stosownie do unormowania art.62 § 1 i 3 ordynacji podatkowej (wyrok z dnia 5.04.2000r. NSA w Lublinie. ISA/Lu 1772/98, Lex nr 44327). W ocenie samorządowego Kolegium Odwoławczego kwestie podniesione w zażaleniu nie mają znaczenia dla przedmiotowej sprawy. Podważenie przez podatnika prowadzenia działalności w formie spółki cywilnej i zarzut błędnego naliczania podatków mogły być kwestionowane w postępowaniu dotyczącym wymiaru podatku, zaś kwestie związane z zajęciem rachunku bankowego mogły być kwestionowane w postępowaniu egzekucyjnym. Zaliczenie kwoty w wysokości 5000,00 zł. przez organ I instancji na poczet zaległości podatkowej na należność za 1998r. zostało uchylone w dniu 23.11.2006r. przez SKO, zaś decyzja wymiarowa za rok 2003 została uchylona przez organ I instancji. W tej sytuacji nie występuje kilkakrotne zaliczenie tej samej kwoty na poczet różnych zobowiązań podatkowych. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący podkreślił, iż wskazał na jaką należność uiszczona wpłata winna być zaliczona. W ocenie skarżącego organ podatkowy zaliczając nadpłatę w poczet należności za 1999 r. pominął wolę podatnika, przez co naruszył zasady postępowania. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Sąd administracyjny w granicach swojej właściwości bada zgodność zaskarżonych decyzji z prawem. W niniejszej sprawie postanowienie o zaliczeniu nadpłaty na poczet zaległości podatkowej zostało wydane z naruszeniem art. 76 Ordynacji podatkowej. Z treści tego przepisu wynika, że zaliczeniu z urzędu na poczet zaległości podatkowych podlegają nadpłaty wraz z ich oprocentowaniem. W niniejszej sprawie kwota 5000 złotych została wpłacona w dniu 17 marca 2003 r. Z treści decyzji Wójta Gminy z dnia [...] wynika, że uwzględniony został wniosek B.P. i B. K. o rozłożeniu na raty zaległości w podatku rolnym za okres od 1998 r. do 2002 r. Nie jest okolicznością sporną, że warunki rozłożenia na raty nie zostały przez podatników dotrzymane. W dowodzie wpłaty wskazano, że jest to I rata zobowiązania podatkowego. Treść dowodu wpłaty nie została poddana analizie, czy wpis w rubryce "rok 2003" odnosi się do daty wpłaty, czy okresu podatkowego. W złożonym w dniu 22 grudnia 2006 r. zażaleniu podatnik podkreśla, że wpłatę tę zarachowano początkowo na poczet zobowiązania podatkowego za 2003 r., potem na poczet zaległości za 1998 r., a zaskarżonym postanowieniem na poczet zaległości z tytułu podatku rolnego za 1999 r. W aktach sprawy przedstawionych przez organ II instancji brak dokumentów dotyczących kolejnych czynności organu I i II instancji, okoliczności podane przez skarżącego są potwierdzone przez organ I instancji w piśmie z dnia 4 stycznia 2007 r. oraz w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Organy zasadnie wskazały, że zaliczenie nadpłaty musi być dokonane na poczet zobowiązania o najwcześniejszym terminie płatności. W dacie wpłaty była w obrocie decyzja Wójta Gminy z dnia 25 lutego 2003 r. w przedmiocie podatku rolnego. Decyzja ta została uchylona decyzją z dnia 10 maja 2005 r., co skutkowało uchyleniem postanowienia o zaliczeniu wpłaty na poczet zobowiązania podatkowego za 2003 r. Organ dokonując z urzędu zaliczenia wpłaty dokonanej przez podatnika na poczet zaległości podatkowej nie może poprzestać na dokonaniu zarachowania jedynie w odniesieniu do nominalnej kwoty, skoro z art. 76 Ordynacji podatkowej wynika, że zaliczeniu podlegają nadpłaty wraz z ich oprocentowaniem. Wobec powyższego, ponownie rozpatrując sprawę, ograny uwzględnią treść art. 77 i 78 Ordynacji podatkowej i dokonają wyliczenia pełnej kwoty – nadpłaty z oprocentowaniem – podlegającej zaliczeniu. Przepis art. 76 Ordynacji podatkowej stanowi gwarancję, że ewentualne uchybienia organu polegające na dokonaniu zarachowania błędnie lub opieszale nie wywołują skutku negatywnego w majątku uprawnionego. Z tych względów uznając skargę za zasadną Sąd na mocy 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w punkcie I wyroku. Na podstawie art. 152 powołanej ustawy Sąd określił, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane. O kosztach postępowania orzeczono na mocy art. 200 ppsa.