I SA/Gd 756/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Sławomir Kozik po rozpoznaniu w dniu 1 sierpnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D.S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 30 maja 2022 r., nr 2201-IOD-4.604.1.2022 w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej dotyczącej podatku od spadków i darowizn postanawia: odrzucić skargę. Decyzją z dnia 30 maja 2022 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku (dalej: Dyrektor IAS) odmówił uchylenia decyzji ostatecznej Dyrektora IAS z dnia 14 lipca 2021 r. W ww. decyzji pouczono Stronę o prawie wniesienia w terminie 14 dni od daty doręczenia decyzji odwołania do Dyrektora IAS. D.S. nie zgadzając się z treścią ww. rozstrzygnięcia złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku. W odpowiedzi na skargę Dyrektor IAS wniósł o jej odrzucenie, wskazując, że Skarżący nie wyczerpał toku instancyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skargę należało odrzucić. Stosownie do art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.: Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.), dalej "p.p.s.a.", sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Niedopuszczalność skargi z innych przyczyn dotyczy w szczególności sytuacji, gdy skarżący złożył skargę pomimo niewyczerpania środków zaskarżenia, jakie służyły mu w administracyjnym toku instancji. Stosownie do art. 52 § 1 p.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Zgodnie z art. 52 § 2 p.p.s.a. przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie. Wyczerpanie toku instancji oznacza konieczność wydania przez organ drugiej instancji rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie. Dopiero rozstrzygnięcie organu odwoławczego może być przedmiotem zaskarżenia do sądu administracyjnego. Wykluczone jest natomiast skuteczne wniesienie skargi na akt wydany przez organ pierwszej instancji z pominięciem trybu instancyjnego. Strona musi zatem w pełni wykorzystać drogę postępowania administracyjnego, aby następnie móc zainicjować postępowanie sądowe, którego przedmiotem będzie wówczas rozstrzygnięcie organu drugiej instancji - akt administracyjny ostateczny w administracyjnym toku instancji. W niniejszej sprawie Dyrektor IAS po wznowieniu na wniosek Strony postępowania podatkowego zakończonego decyzją ostateczną z dnia 14 lipca 2021 r. - decyzją z dnia 30 maja 2022 r. odmówił uchylenia ww. decyzji ostatecznej. Decyzja z dnia 30 maja 2022 r. została wydana na podstawie art. 245 § 1 pkt 2 w związku z art. 240 § 1 pkt 7 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j.: Dz. U. z 2021 r. poz. 1540 ze zm.), dalej jako "O.p." Zgodnie z art. 243 § 1 O.p. w razie dopuszczalności wznowienia postępowania organ podatkowy wydaje postanowienie o wznowieniu postępowania. Stosownie do art. 244 § 1 O.p. organem właściwym w sprawach wymienionych w art. 243 jest organ, który wydał w sprawie decyzję w ostatniej instancji. W myśl art. 221 § 1 O.p. w przypadku wydania decyzji w pierwszej instancji m.in. przez dyrektora izby administracji skarbowej odwołanie od decyzji rozpatruje ten sam organ podatkowy, stosując odpowiednio przepisy o postępowaniu odwoławczym. Zgodnie z art. 223 § 1 O.p. odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu podatkowego, który wydał decyzję. Stosownie do art. 223 § 2 pkt 1 O.p. odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Z akt sprawy wynika, że w sprawie podatkowej, której Skarżący domagał się wznowienia postępowania, organem orzekającym w ostatniej instancji był Dyrektor IAS. Z tego względu organ ten wydając decyzję w trybie wznowieniowym z dnia 30 maja 2022 r. działał jako organ I instancji. W tym przypadku Stronie przysługiwało również odwołanie do tego samego organu, czyli do II instancji. Z tego względu, w celu uruchomienia kontroli sądowej, Strona była zobligowana do wyczerpania przewidzianych w ustawie środków zaskarżenia. Należy zauważyć, że Dyrektor IAS prawidłowo pouczył Skarżącego, że od ww. decyzji służy prawo do wniesienia odwołania do Dyrektora IAS. Skarżący nie mógł zatem skutecznie złożyć skargi do tut. Sądu. Wniesienie bowiem do sądu administracyjnego skargi na rozstrzygnięcie wydane przez organ podatkowy, bez wyczerpania przysługującego środka zaskarżenia, jest niedopuszczalne i skutkuje odrzuceniem skargi, stosownie do art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Zasygnalizowania wymaga, że działania Sądu nie mogą naruszać zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Z tego względu na obecnym etapie postępowania Sąd nie może rozpoznać niniejszej sprawy merytorycznie, albowiem nie może zastąpić orzekającego w toku postępowania administracyjnego organu drugiej instancji. Z powyższych przyczyn Sąd uznał, że wniesiona w tej sprawie skarga jest przedwczesna, bowiem Skarżący nie złożył – wbrew regulacji art. 52 § 2 p.p.s.a. – przewidzianego w art. 223 § 2 O.p. odwołania od decyzji organu I instancji w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej. Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. odrzucił skargę