I SA/Gd 759/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Romała, Sędziowie Sędzia WSA Irena Wesołowska, Sędzia WSA Ewa Wojtynowska (spr.), Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Monika Szymańska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 10 listopada 2010 r. sprawy ze skargi Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 7 czerwca 2010 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia zażalenia 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. określa, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 7 czerwca 2010 roku Dyrektor Izby Skarbowej działając na podstawie art. 134 w związku z art. 141, art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 98. poz. 1071; z późn. zm. - dalej: Kpa) oraz art. 64c § 7 w związku z art. 17 § 1 i art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity: Dz. U. z 2005 r. Nr 229. po/. 1954; z późn. zm.- dalej: u.p.e.a.),po zbadaniu akt sprawy w związku z zażaleniem wniesionym w dniu 27 kwietnia 2010 roku przez "A" na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. z dnia 19 kwietnia 2010 roku w przedmiocie obciążenia wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego, stwierdził uchybienie terminu do wniesienia zażalenia. Podstawą wydania powyższego postanowienia były następujące ustalenia i rozważania. Postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. z dnia 19 kwietnia 2010 roku w przedmiocie obciążenia wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego prowadzonego do majątku zobowiązanego – M.L. na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych przez "A" doręczono wierzycielowi w dniu 20 kwietnia 2010 roku. Dowodem powyższego jest kserokopia zwrotnego potwierdzenia odbioru tego postanowienia. Dyrektor Izby Skarbowej, powołując się na treść art. 17 § 1 u.p.e.a. oraz zawartym w zaskarżonym postanowieniu pouczeniu wskazał, że termin do wniesienia zażalenia wynosi 7 dni od dnia doręczenia postanowienia stronie. W przedmiotowej sprawie termin ten upłynął w dniu 27 kwietnia 2010 roku. Wierzyciel – "A" pismem datowanym na dzień 27 kwietnia 2010 roku, złożył w kancelarii podawczej Urzędu Skarbowego w K. zażalenie na powyższe postanowienie w dniu 28 kwietnia 2010 roku, a zatem po upływie 7-dniowego terminu, czym uchybił zawitemu terminowi przewidzianemu dla tej czynności. Nadto strona nie skorzystała z unormowań art. 58 § 2 K.p.a. (mającym odpowiednie zastosowanie w postępowaniu egzekucyjnym, stosownie do dyspozycji art. 18 u.p.e.a.) nie występując z wnioskiem o przywrócenie niedotrzymanego terminu do wniesienia zażalenia. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Gdańsku wierzyciel "A" wniósł o uchylenie powyższego postanowienia w całości. Skarżący, jak wskazał w uzasadnieniu skargi, nie zgadza się z argumentacją powoływaną w zaskarżonym postanowieniu co do faktu, że zażalenie na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. doręczone zostało wierzycielowi w dniu 20 kwietnia 2010r. Z rejestrów prowadzonych dla korespondencji wpływającej do "A" wynika jednoznacznie, że przedmiotowe postanowienie wpłynęło do strony w dniu 21 kwietnia 2010r,, a nie jak twierdzi Dyrektor Izby Skarbowej - w dniu 20 kwietnia 2010r. Świadczy o tym również fakt, że na zwrotnymi potwierdzeniu odbioru przesyłki, w której znajdowało się m.in. przedmiotowe postanowienie widnieje imienny podpis doręczającego i data 21 kwietnia 2010r. Pieczątka "A" stwierdzająca przyjęcie przesyłki w dniu 20 kwietnia 2010r. przystawiona została pomyłkowo (nie przestawiono daty z dnia poprzedniego). W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie, wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę administracji publicznej przez badanie zgodności zaskarżonych decyzji i postanowień z prawem. W wyniku takiej kontroli decyzja lub postanowienie mogą zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm., określanej dalej jako p.p.s.a.). Ponieważ prawo wspólnotowe począwszy od dnia 1 maja 2004 r. stało się częścią polskiego porządku prawnego, dokonywana przez Sąd ocena legalności decyzji dotyczy jej zgodności z prawem stanowionym, tak przez polskiego ustawodawcę, jak i ustawodawcę wspólnotowego. Z przepisu art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a. wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą skargi. Jego wykładnia wskazuje, że Sąd ma nie tylko prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Z drugiej jednak strony granicą praw i obowiązków Sądu wyznaczoną w art. 134 § 1 p.p.s.a. jest zakaz wkraczania w sprawę nową. Granice te zaś wyznaczone są dwoma aspektami mianowicie: legalnością działań organu podatkowego oraz całokształtem aspektów prawnych tego stosunku prawnego, który był objęty treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia. Powyższe oznacza, że Sąd naruszyłby ten przepis jedynie wówczas, gdyby przekroczył określone wyżej granice danej sprawy albo gdyby ograniczył się w ocenie legalności tylko do zarzutów i wniosków skargi. Tak rozumiejąc swoją rolę Sąd uznał, że w ustalonym stanie faktycznym skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone postanowienie narusza przepisy postępowania w stopniu uzasadniającym jego uchylenie. Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z treścią art. 64c § 7 u.p.e.a. organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie kosztów egzekucyjnych na żądanie zobowiązanego lub z urzędu, jeżeli koszty obciążają wierzyciela. Na takie postanowienie przysługuje zażalenie, które wnosi się w terminie 7 dni od dnia doręczenia lub ogłoszenia postanowienia, o czym stanowi art. 17 K.p.a. Stosownie natomiast do treści art. 57 § 1 K.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a.- jeżeli początkiem terminu określonego w dniach jest pewne zdarzenie, przy obliczaniu tego terminu nie uwzględnia się dnia, w którym zdarzenie nastąpiło. Upływ ostatniego z wyznaczonej liczby dni uważa się za koniec terminu. W przedmiotowej sprawie kontroli Sądu poddane zostało postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia zażalenia. Zgodnie z art. 134 K.p.a., który na mocy art. 144 K.p.a. znajduje odpowiednie zastosowanie do zażaleń, właściwy organ zobowiązany jest wydać postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia zażalenia, jeżeli w wyniku czynności wstępnych podejmowanych w postępowaniu zażaleniowym stwierdzi, że ten środek zaskarżenia wniesiony został z uchybieniem terminu. W orzecznictwie utrwalił się pogląd, że uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie ma innej możliwości niż wydanie postanowienia o uchybieniu terminu przewidzianego w art. 134 K.p.a. (wyrok NSA z dnia 21 marca 1997 r., SA/Łd 2990/95, Lex nr 29079). W związku z tym stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania nie zależy od uznania organu odwoławczego (wyrok NSA z dnia 29 stycznia 1997 r., SA/Gd 1482/96, Lex nr 29004). Stwierdzenie przez organ odwoławczy uchybienia terminu do wniesienia odwołania ( zażalenia ) na podstawie art. 134 K.p.a. winno być jednak poprzedzone dokładnym wyjaśnieniem stanu faktycznego co do tego, czy odwołujący się przekroczył termin określony w art. 129 § 2 K.p.a., w przeciwnym wypadku postanowienie takie narusza art. 7 i 77 K.p.a. Naruszenie tych przepisów prowadzi do uchylenia postanowienia (por. wyrok NSA z dnia 11 maja 1994 r., SA/Gd 2813/93, Wspólnota 1994, nr 39, poz. 14). Istota sporu pomiędzy stronami sprowadza się do prawidłowego ustalenia daty doręczenia stronie skarżącej odpisu postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. z dnia 19 kwietnia 2010 roku, a w rzeczy samej do oceny, czy rzeczywiście strona skarżąca wniosła zażalenie z uchybieniem ustawowego terminu 7 dni. Odnosząc się do powyższego, w pierwszej kolejności należy podkreślić, że organ odwoławczy stoi na stanowisku, że doręczenie stronie skarżącej przedmiotowego postanowienia nastąpiło w dniu 20 kwietnia 2010 r., o czym świadczy formularz potwierdzenia odbioru tej przesyłki, doręczonej przez poborcę skarbowego, tj. pieczęć stanowiska obsługi poczty wraz z podpisem osoby uprawnionej do tej czynności. Zgoła odmienne jest stanowisko "A", który twierdzi, że przedmiotowe postanowienie wpłynęło do niego w dniu 21 kwietnia 2010r. Zdaniem strony skarżącej potwierdzeniem powyższej okoliczności jest to, że na zwrotnymi potwierdzeniu odbioru przesyłki, w której znajdowało się m.in. sporne postanowienie widnieje imienny podpis doręczającego i data 21 kwietnia 2010r. Strona uważa, że pieczątka "A" stwierdzająca przyjęcie przesyłki w dniu 20 kwietnia 2010r. przystawiona została pomyłkowo (nie przestawiono daty z dnia poprzedniego). Dodatkowo, na poparcie swoich twierdzeń dowodzi, że z rejestrów korespondencji wpływającej do Zakładu jednoznacznie wynika, że dzień 21 kwietnia 2010 r. jest datą wpływu spornego postanowienia. Odnosząc się do kwestii spornej, należy stwierdzić, że organ II instancji nie dokonał dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, gdyż analiza zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki zawierającej m.in. postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. z dnia 19 kwietnia 2010 r. nasuwa poważne wątpliwości. Jakkolwiek przy złożonym podpisie na zwrotnym potwierdzeniu odbioru widnieje data 20 kwietnia 2010 r. - pieczęć stanowiska obsługi poczty "A", to na tym samym zwrotnym potwierdzeniu odbioru w miejscu daty zwrotu przesyłki figuruje data 21 kwietnia 2010r., co nasuwa wątpliwości co do daty odbioru przesyłki przez stronę skarżącą, tym bardziej, że w aktach sprawy znajduje się oryginał postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. z dnia 19 kwietnia 2010 r., z prezentatą "A" i datą wpływu w dniu 21 kwietnia 2010r. Powyższe okoliczności winny skłonić organ do zastanowienia na tym, jaka była rzeczywista data odbioru przesyłki, skoro data wpływu przesyłki do placówki odbiorczej jest wcześniejsza niż wpisana ręcznie data jej zwrotu, a co najważniejsze, że data ta różni się od tej, która widnieje na oryginale postanowienia będącego przedmiotem zaskarżenia "A". Przyjmując myślenie organu za poprawne należałoby stwierdzić, że odbiorca odebrał przesyłkę wcześniej niż rzeczywiście wpłynęła ona do placówki odbiorczej, co jest trudne do wytłumaczenia. Ze znajdującej się w aktach sprawy notatki służbowej z dnia 16 lipca 2010 r., a zatem sporządzonej po wydaniu zaskarżonego postanowienia, wynika jedynie tyle, że doręczający przesyłkę poborca skarbowy nie jest w stanie sobie przypomnieć faktycznej daty doręczenia "A" przesyłki. Z kolei system komputerowy "Biblioteka akt" Urzędu Skarbowego w K., z którego wynika zarówno data wysłania i odbioru przesyłki, tj. 20 kwietnia 2010 r., na który powołuje się organ odwoławczy dopiero w odpowiedzi na skargę, stanowi wyłącznie wewnętrzny dokument Urzędu Skarbowego, co w kontekście dowodów przedstawionych przez stronę stoi w oczywistej sprzeczności z ustaleniami organu odwoławczego i dowodzi, że skarżący "A" nie uchybił 7- dniowemu terminowi do wniesienia zażalenia. Reasumując, potwierdzenie odbioru pieczęcią "A" wpływu do strony zaskarżonego aktu, wraz z datą jego odbioru, co do zasady powinno stanowić dowód na otrzymanie przesyłki w tej dacie. Możliwe są jednak takie sytuacje, w których owa pieczęć odbioru nie będzie się pokrywała z rzeczywistym stanem rzeczy, toteż rolą organu stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia środka zaskarżenia będzie prawidłowe, tj. odpowiadające stanowi faktycznemu sprawy, ustalenie prawdziwej daty odbioru adresowanej do strony przesyłki od niego pochodzącej. Wobec tak daleko idących rozbieżności nie jest możliwe potwierdzenie stanowiska organu odwoławczego, że istotnie doszło do doręczenia postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w dacie wskazanej przez ten organ. A to w ocenie Sądu skutkuje stwierdzeniem naruszenia przez Dyrektora Izby Skarbowej przepisów art. 7, art. 8, art. 77 K.p.a., które mogło mieć wpływ na poprawność rozstrzygnięcia oraz naruszenia art. 134 K.p.a. i dlatego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit.c p.p.s.a. orzekł jak w punkcie pierwszym wyroku, natomiast w punkcie drugim określił na podstawie art. 152 p.p.s.a., że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane.