I SA/Gd 759/11

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Monika Hennig po rozpoznaniu w dniu 28 września 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. R.-J. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych z tytułu przychodów nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych za 2003 postanawia odmówić skarżącej przyznania prawa pomocy. K. R.-J. w skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] zwróciła się o przyznanie prawa pomocy. Skarżąca braki formalne wniosku poprzez złożenie go na urzędowym formularzu PPF uzupełniła 17 sierpnia 2011 r. We wniosku wskazała, że wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych. W złożonym oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżąca podała, że na jej całkowitym utrzymaniu pozostaje dwoje małoletnich dzieci, źródłem utrzymania rodziny jest prowadzona przez nią działalność gospodarcza (wynajem nieruchomości), z której nie osiąga dochodów deklarując stratę podatkową w wysokości około 4.000 zł miesięcznie, posiada dom o powierzchni około 350 m2, nieruchomość rolną o powierzchni około 2,4 ha oraz dwa budynki [...]. Do wniosku dołączyła dokumenty księgowe – Zbiorcze podsumowanie księgi. Komputerowa księga przychodów i rozchodów za 2010 i 2011 r. firmy "A". Wynika z nich, że w roku 2010 poniosła ona stratę w wysokości 20.229,16 zł (wykazując przychód w kwocie 116.404,90 zł oraz koszty jego uzyskania w wysokości 136.634,06 zł), zaś w okresie od stycznia do lipca br. strata wyniosła 23.016,89 zł (przychód – 43.917,38 zł a koszty jego uzyskania – 66.934,27 zł). Zgodnie z brzmieniem art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako p.p.s.a.), prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z przywołanych przepisów wynika, że sprawą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. Tym samym to na nim spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. Stosownie do art. 255 p.p.s.a., jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. W odpowiedzi na zarządzenie referendarza sądowego z dnia 13 sierpnia 2011 r. skarżąca nadesłała: - odpis zeznania podatkowego za rok 2010 (PIT-36 wraz z załącznikiem PIT-B), w którym wykazała dochód z tytułu wynajmu pokoi w budynku położonym [...] i dzierżawy w kwocie 11.790,84 zł (deklarując przychód z tego tytułu w wysokości 148.424,90 zł i koszty jego uzyskania w wysokości 136.634,06 zł) oraz stratę w wysokości 16.010 zł z działalności spółki "B", w której posiada 20% udziałów, - zestawienia operacji dokonanych na rachunkach bankowych za okres od 1 czerwca do 31 sierpnia 2011 r. (konto prowadzone dla potrzeb działalności gospodarczej) i od 1 czerwca do 5 września 2011 r.; na jeden z nich wpływa każdego miesiąca kwota 1.400 zł z tytułu wynajmu lokalu nr 2 położonego [...], zaś drugi w dniu 10 czerwca i 5 sierpnia br. został zasilony kwotami 10.000 i 20.000 zł, przekazanymi z rachunku bankowego córki wnioskodawczyni, - zestawienie operacji dokonanych na rachunku walutowym (USD) za okres od 1 czerwca do 31 sierpnia 2011 r., którego saldo końcowe wynosiło 288,85 USD, - oświadczenia z 14 września 2011 r. o niepobieraniu świadczeń rodzinnych oraz nieprzekazywaniu przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa płatności do posiadanych nieruchomości rolnych, - oświadczenie, iż posiada samochód [...] o wartości około 35.000 zł, - fakturę VAT za energię elektryczną za okres od 28 października 2010 r. do 19 kwietnia 2011 r. wraz z prognozą na okres od czerwca do listopada 2011 r. Nadto wyjaśniła, że w okresie od października do kwietnia ponosi dodatkowo koszty ogrzewania domu, które średnio wynoszą 1.000 zł miesięcznie. Po analizie przedłożonego materiału dowodowego stwierdzono, że nie potwierdza on okoliczności wskazanych przez wnioskodawczynię we wniosku o przyznanie prawa pomocy. W pierwszej kolejności odnieść należało się do podnoszonej przez wnioskodawczynię okoliczności ponoszenia straty podatkowej z wykonywanej działalności gospodarczej – wynajmu nieruchomości zarówno w roku ubiegłym, jak i bieżącym wyjaśnić należy, że strata w zakresie prowadzonej działalności jest jedynie wynikiem bilansowym nadwyżki kosztów nad przychodami, mającym wpływ na rozliczenia podatkowe, nie oznacza natomiast realnego braku środków finansowych. Natomiast koszty uzyskania przychodu stanowią pojęcie prawa podatkowego i nie są zawsze tożsame z faktycznymi nakładami finansowymi ponoszonymi przez przedsiębiorcę, wynikać mogą bowiem na przykład z dokonywanych przez przedsiębiorcę odliczeń z tytułu amortyzacji środków trwałych. Wątpliwości budzi fakt posiadania przez wnioskodawczynię tylko jednego rachunku bankowego prowadzonego dla potrzeb wykonywanej przez nią działalności gospodarczej, z którego w całym trzymiesięcznym okresie, za który przedłożono wyciąg składki do ZUS przekazała jedynie w lipcu 2011 r. – przy comiesięcznym obowiązku ich opłacania za pośrednictwem rachunku bankowego. Kolejną okolicznością, która przemawia za stanowiskiem, że wnioskodawczyni nie wykazała, że spełnia przesłanki warunkujące przyznanie jej prawa pomocy jest fakt, że w dniu 10 czerwca 2011 r. na jej rachunek bankowy wpłynęła kwota 10.000 zł, zaś w dniu 5 sierpnia 2011 r. – 20.000 zł. Jak wynika z zestawienia transakcji przedmiotowe środki zostały przekazane z rachunku bankowego jej córki, a następnie wnioskodawczyni kwotami 3.881,20 zł (20.06.2011 r.) i 3.545,44 zł (5.08.2011 r.) dokonała wcześniejszych spłat karty kredytowej, zaś pozostałą ich część w kwotach 2.000 zł, 4.200 zł i 16.000 zł wypłaciła w gotówce. Przy czym nie wyjaśniła, czy środki te nadal są w jej posiadaniu, czy też zostały wydatkowane; a jeśli tak to na jaki cel zostały przeznaczone. Trudno przy tym przyjąć, że w całości zostały one przeznaczone na konieczne utrzymanie trzyosobowej rodziny. Przy takim bowiem założeniu wydatki z tego tytułu wynosiłyby około 15.000 zł miesięcznie. Skarżąca zaś nie wskazała, że ponosi nadzwyczajne koszty, jak chociażby dokonuje spłat kredytów bankowych. Zauważyć przy tym należy, że wnioskodawczyni zobowiązana była wykazać w rubryce 7.2.1. również majątek swoich dzieci, w tym posiadane przez nich oszczędności, którym swobodnie dysponuje. Wskazuje na to wyraźnie konstrukcja formularza PPF. W tak ustalonym stanie faktycznym stwierdzić należy, że sytuacja finansowa wnioskodawczyni nadal budzi wątpliwości, w szczególności w odniesieniu do uzyskiwanych przez nią faktycznych dochodów i posiadanych środków pieniężnych, co wyklucza przyznanie wnioskodawczyni prawa pomocy; dla jego przyznania koniecznym jest bowiem dysponowanie pełnym obrazem sytuacji finansowej i materialnej strony, która o pomoc państwa się ubiega i osób pozostających z nią we wspólnym gospodarstwie domowym. W konsekwencji uznano, iż wnioskodawczyni nie wykazała, że spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy i na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.