I SA/Gd 760/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Zdzienicka-Wiśniewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Tomasz Kolanowski Sędzia NSA Alicja Stępień Protokolant Starszy Referent Beata Jarecka po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 05 września 2006 r. sprawy ze skargi A. B. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia zażalenia 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. określa, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane; 3. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącego kwotę 100 (sto) złotych tytułem kosztów postępowania. I SA/Gd 760/05 U z a s a d n i e n i e Organ egzekucyjny - Naczelnik Urzędu Skarbowego prowadzi na podstawie tytułów wykonawczych nr [...] z dnia 29 kwietnia 2002 r. obejmujących zaległość w podatku od towarów i usług postępowanie egzekucyjne do majątku zobowiązanego pana A. B. Pismem z dnia 26 kwietnia 2005 r. pan A. B. zgłosił, w oparciu o art. 33 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zarzut dotyczący przedawnienia obowiązku oraz wniósł o umorzenie postępowania egzekucyjnego. Naczelnik Urzędu Skarbowego postanowieniem z dnia [...] uznał zarzut za nie podlegający rozpatrzeniu z uwagi na wniesienie go z uchybieniem terminu. W uzasadnieniu organ egzekucyjny wskazał, iż stosownie do treści art. 27 § 1 pkt 9 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji tytuł wykonawczy zawiera pouczenie zobowiązanego o przysługującym mu w terminie 7 dni prawie zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Pomimo takiego pouczenia, zawartego w doręczonych w dniu 16.V.2002 r. zobowiązanemu odpisach tytułów wykonawczych z dnia 29 kwietnia 2002 r., zarzut został zgłoszony po upływie zawitego 7 dniowego terminu, który upłynął w dniu 23 maja 2002 r. Powyższe spowodowało bezskuteczność dokonanej przez zobowiązanego czynności. Pan A. B., pismem z dnia 26 czerwca 2005 r. złożył zażalenie na powyższe postanowienie organu egzekucyjnego wnosząc o zmianę zaskarżonego postanowienia i umorzenie postępowania egzekucyjnego, lub ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu strona wskazała, iż odpisy powyższych tytułów wykonawczych zostały jej doręczone w dniu 20 kwietnia 2005 r. W uzasadnieniu wnioskodawca podkreślił, iż wnioski o wszczęcie egzekucji zostały wystawione w dniu 27 stycznia 2003 r. i wpłynęły do organu egzekucyjnego w dniu 31 stycznia 2003 r. W tej sytuacji tytuł wykonawczy nie mógł być doręczony, w dacie wskazanej w decyzji - w dniu 16.V.2004 r., albowiem postępowanie egzekucyjne jeszcze się nie toczyło. Ponadto z treści wniosków o egzekucję zaskarżonych tytułów wykonawczych wynika, iż upomnienie zostało doręczone w dniu 30 sierpnia 2002 r. Dodatkowo podatnik podniósł, iż z treści postanowienia z dnia 7 czerwca 2005 r. wynika, iż Naczelnik Urzędu Skarbowego przyjął, że tytuły wykonawcze zostały doręczone w dniu 20 kwietnia 2005 r. Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia [...] stwierdził niedopuszczalność wniesionego środka zaskarżenia. W uzasadnieniu organ podatkowy II instancji wskazał, iż zgodnie z dyspozycją art. 17 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, rozstrzygnięcie i zajmowane przez organ egzekucyjny lub wierzyciela stanowisko w sprawach dotyczących postępowania egzekucyjnego następuje w formie postanowienia, na postanowienie to służy zażalenie, jeśli niniejsza ustawa lub Kodeks postępowania administracyjnego tak stanowi. Organ egzekucyjny, wydając postanowienie z dnia 7 czerwca 2005 r., oparł się na przepisach art. 33 pkt 1 oraz art. 34 § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wskazując w uzasadnieniu również art. 34 § 5 powyższej ustawy. Z ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz ustawy Kodeks postępowania administracyjnego nie wynika, iż zobowiązanemu służy prawo do wniesienia zażalenia na wydane postanowienie organu egzekucyjnego dotyczące pozostawienia bez rozpoznania (odrzucenia) zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej z uwagi na wniesienie ich z uchybieniem zawitego terminu. Wyżej wymienione postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] (nie rozpoznające merytorycznie zgłoszonego zarzutu) zostało zatem wydane w toku jednoinstancyjnego postępowania administracyjnego i postanowienie to nie podlega zaskarżeniu w toku instancji (wbrew zawartemu w nim pouczeniu). Powyższe stanowi przyczynę niedopuszczalności zażalenia. Organ podatkowy II instancji wyjaśnił, iż zobowiązanemu przysługuje, stosownie do dyspozycji art. 59 § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji możliwość wystąpienia do organu egzekucyjnego z odrębnym środkiem prawnym tj. z żądaniem umorzenia prowadzonego postępowania egzekucyjnego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skarżący A. B. wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i umorzenie postępowania egzekucyjnego lub ewentualnie o uchylenie postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu skarżący zarzucił, iż Dyrektor Izby Skarbowej nie wyjaśnił dokładnie stanu faktycznego, będącego podstawą wydania zaskarżonego postanowienia. W ocenie skarżącego błędnie ustalono dzień doręczenia mu odpisów tytułów wykonawczych jako 16 maja 2002 r. podczas gdy otrzymał je dopiero w dniu 20 kwietnia 2005 r. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd administracyjny w granicach swojej właściwości bada zgodność zaskarżonych orzeczeń z prawem. W niniejszej sprawie nie jest trafne stanowisko organu II instancji o braku prawnej podstawy w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji do skutecznego złożenia przez stronę zażalenia na postanowienie wydane na podstawie art. 34 § 4 w zw. z art. 33 pkt 1 ustawy, którym organ I instancji uznał zarzuty za niepodlegające rozpatrzeniu z uwagi na wniesienie ich po terminie. Organ I instancji prawidłowo pouczył stronę o prawie do złożenia zażalenia na podstawie art. 34 § 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zgodnie z tym przepisem na postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów służy zobowiązanemu oraz wierzycielowi niebędącemu jednocześnie organem egzekucyjnym zażalenie. Postanowieniem w sprawie zgłoszonych zarzutów jest również rozstrzygnięcie, którego podstawą jest ocena, że zarzuty zostały wniesione z uchybieniem terminu. Ustawodawca posłużył się szerokim pojęciem zakresu sprawy podlegającej rozstrzygnięciu. W ocenie Sądu nie byłoby zgodne z zasadą pracodawcy racjonalnego wyłączanie z definicji zakresu postanowienia i w konsekwencji wykluczenie możności zaskarżenia dokonywanej przez organy oceny w sprawie zgłoszonych zarzutów kwestii spełnienia wymogów formalnych również w zakresie terminu do ich wniesienia. Powyższe stanowisko znajduje potwierdzenie w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24.X.2000 r. (sygn. I SA/Ka 712/99), w którym wyrażono pogląd, że organ wyższego stopnia rozpoznając zażalenie na postanowienie o rozpatrzeniu zarzutów bada również kwestię spełnienia warunku wniesienia zarzutów w terminie. Proponowane w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia rozwiązanie polegające na wskazaniu stronie możności wystąpienia z wnioskiem na podstawie art. 59 § 4 ustawy nie może wpływać na instancyjną kontrolę postanowienia w sprawie zgłoszonych zarzutów. Z tych względów uznając skargę za uzasadnioną Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w punkcie I wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 209 powołanej ustawy. Sąd na mocy art. 152 ustawy orzekł jak w punkcie II wyroku.