I SA/Gd 764/05

WyrokWSA w Gdańsku2006-03-28

Skład orzekający: sędzia NSA Ewa Kwarcińska, WSA Danuta Oleś, NSA Alicja Stępień

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy własność nieruchomości szkolnej przez szkołę lub organ prowadzący szkołę, w sytuacji gdy nieruchomość nie jest oddana w trwały zarząd, użytkowanie lub użytkowanie wieczyste, wyłącza możliwość skorzystania ze zwolnienia od podatku od nieruchomości na podstawie art. 7 ust. 2 pkt 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że zwolnienie od podatku od nieruchomości dla szkół i organów prowadzących szkoły, określone w art. 7 ust. 2 pkt 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, wymaga łącznego spełnienia dwóch przesłanek: po pierwsze, nieruchomość musi być w zarządzie, użytkowaniu lub użytkowaniu wieczystym, a po drugie, nie może być zajęta na działalność gospodarczą inną niż oświatowa. Własność nieruchomości przez szkołę lub organ prowadzący, bez oddania jej w trwały zarząd, użytkowanie lub użytkowanie wieczyste, nie spełnia pierwszej przesłanki, co skutkuje brakiem prawa do zwolnienia.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującej w mocy decyzję Burmistrza Miasta w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2005 r. dla podatników prowadzących niepubliczne gimnazjum. Podatnicy, będący wspólnikami spółki cywilnej i współwłaścicielami nieruchomości, kwestionowali brak zwolnienia od podatku, argumentując, że jako prowadzący szkołę powinni być objęci zwolnieniem na podstawie art. 7 ust. 2 pkt 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Skarżący zarzucili również naruszenie przepisów postępowania poprzez uniemożliwienie wypowiedzenia się co do materiału dowodowego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Ewa Kwarcińska (spr.), Sędziowie WSA Danuta Oleś, NSA Alicja Stępień, Protokolant Zuzanna Baca, po rozpoznaniu w dniu 28 marca 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi D. K., J. S., D. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 26 lipca 2005 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2005 r. oddala skargę. I SA/Gd 764/05 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, na podstawie art. 233 § l pkt. l ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, póz. 926 ze zm.; w skrócie O.p.) oraz art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. Nr 9, poz. 31, zm. Dz. U. z 1991 r. Nr 101, póz. 444, z 1992 r. Nr 21, póz. 86 oraz z 1994 r. Nr 123, póz. 600; w skrócie u.p.o.l.) utrzymał w mocy decyzję Burmistrza Miasta z dnia [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za rok 2005 skarżącym podatnikom D. K., J. S. i D. T. Poza sporem między stronami są następujące okoliczności sprawy - podatnicy prowadzą, w formie spółki cywilnej pod firmą A działalność oświatową ( Prywatne Gimnazjum A w K. ). W aktach sprawy znajduje się zaświadczenie nr 2 z dnia 12 lipca 1999r, o wpisie do ewidencji szkół i placówek niepublicznych wystawione przez Burmistrza Miasta. Z wypisu z rejestru gruntów, wg stanu na dzień 22 lutego 2005r., przedmiotowa zabudowana nieruchomość jest własnością podatników jako wspólników spółki cywilnej, prowadzącej ww. placówkę oświatową. Zdaniem organu odwoławczego, w związku z powyższym stanem faktycznym, nie zostały wyczerpane przesłanki art. 7 ust. 2 pkt. 2 u.p.o.l. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego postawiono zarzut naruszenia art., la ust. l pkt. 3, art. 3 ust. 4, art. 6 i art. 7 ust. 2 pkt. 2 u.p.o.l. oraz zarzut naruszenia prawa procesowego - art. 123 § l, 210 § l pkt. 6 O.p. - poprzez uniemożliwienie strome wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji i uniemożliwienie ustosunkowania się do motywów decyzji organu i instancji wobec braku merytorycznego uzasadnienia wydanej przez ten organ decyzji. Przywołano treść art. 7 ust. 2 pkt. 2 u.p.o.l., na mocy którego zwalnia się od podatku od nieruchomości cyt. (...) szkoły, placówki, zakłady kształcenia i placówki doskonalenia nauczycieli -publiczne i niepubliczne, oraz organy prowadzące te szkoły, placówki i zakłady, z tytułu zarządu, użytkowania lub użytkowania wieczystego nieruchomości szkolnych; zwolnienie nie dotyczy przedmiotów opodatkowania zajętych na działalność gospodarczą inną niż działalność oświatowa (...). Zdaniem strony skarżącej, zgodnie z tym przepisem zwalnia się od podatku od nieruchomości szkoły publiczne i niepubliczne. Jest to zwolnienie podmiotowe na mocy którego każda szkoła i to bez wyjątku jest zwolniona od podatku, a rozumowanie przeciwne nie ma prawnego uzasadnienia. Druga część art. 7 ust. 2 pkt. 2 u.p.o.l. wskazuje, iż zwolnienie to obejmuje również cyt.: (...) organy prowadzące te szkoły (...) z tytułu zarządu, użytkowania lub użytkowania wieczystego nieruchomości szkolnych. Wyraz oraz oznacza, że ta część zdania dotycząca zarządu, użytkowania, użytkowania wieczystego odnosi się tylko i wyłącznie do organów prowadzących szkołę, a nie do samej szkoły. Praktyczne znaczenie ww. przepisu sprowadza się do tego, że ustawodawca zwolnił od tego podatku nie tylko szkoły ale także organy prowadzące te szkoły przy czym ograniczenie jakie znalazło się art. 7 ust, 2 pkt 2 (...) z tytułu zarządu, użytkowania lub użytkowania wieczystego nieruchomości szkolnych (...) dotyczy tylko organów prowadzących szkoły a nie szkół. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swe dotychczasowe stanowisko w sprawie. W uzasadnieniu wskazano, że strona skarżąca miała możliwość wypowiedzenia się co do zebranego w sprawie materiału dowodowego stąd bezpodstawność zarzutu naruszenia art. 123 § l i art. 210 § l pkt. 6 O.p. Rozpoznając niniejszą sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: dokonując kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem w świetle art. l § l i 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, póz. 1269) stwierdzić należy, iż decyzja ta wbrew zarzutom skargi nie narusza ani przepisów prawa materialnego, ani też przepisów postępowania w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Skargą nie zasługuje zatem na uwzględnienie. Zgodnie z dyspozycją art. 7 ust. 2 pkt. 2 u.p.o.l. zwalnia się od podatku od nieruchomości cyt. (...) szkoły, placówki, zakłady kształcenia i placówki doskonalenia nauczycieli - publiczne i niepubliczne, oraz organy prowadzące te szkoły, placówki i zakłady, z tytułu zarządu, użytkowania lub użytkowania wieczystego nieruchomości -szkolnych; zwolnienie nie dotyczy przedmiotów opodatkowania zajętych na działalność gospodarczą inną niż działalność oświatowa (...). Treść i redakcja tego przepisu pozwala na stwierdzenie, że do zastosowania tego zwolnienia podatkowego konieczne jest łączne spełnienie dwóch przesłanek: po pierwsze- przedmiot opodatkowania musi być w zarządzie, użytkowaniu lub użytkowaniu wieczystym; po drugie - przedmiot opodatkowania nie może być zajęty na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność oświatowa. Bezspornie druga przesłanka została przez skarżących wyczerpana. Spór sprowadza się do udzielenia odpowiedzi na pytanie czy zwolnienie od podatku od nieruchomości wynikające z treści art. 7 ust. 2 pkt. 2 u.p.o.l. w zakresie przesłanki pierwszej obejmuje również sytuację, w której przedmiot opodatkowania jest własnością szkoły, placówki, zakładu kształcenia i placówki doskonalenia nauczycieli - publicznych i niepublicznych oraz organów prowadzących te szkoły, placówki i zakłady. Ustawodawca konsekwentnie od dnia l stycznia 2003r., wprowadzając określone do tego czasu w ustawie z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty ( Dz. U. Nr 67/96, póz. 329 ze zm. ) unormowanie, zawęził krąg podmiotów podlegających zwolnieniu od podatku od "nieruchomości, którymi poza szkołami, placówkami (...) publicznymi i niepublicznymi są również organy prowadzące szkoły i placówki, jednocześnie wskazując, iż przedmiot opodatkowania ( nieruchomość i obiekty budowlane ) aby mógł korzystać z tego zwolnienia winien być oddany szkole, placówce (...) w zarząd, bądź w użytkowanie lub użytkowanie wieczyste. W tym przepisie ustawodawca nie wymienia prawa własności. Ratio legis art. 7 ust. 2 pkt. 2 u.p.o.l. wynika wprost z jego treści. Nie można bowiem pominąć, że w trwały zarząd mogą być oddane wyłącznie nieruchomości Skarbu Państwa i samorządu terytorialnego, zaś trwałym zarządcą może być państwowa lub samorządowa jednostka organizacyjna nie posiadająca osobowości prawnej ( art. 43 ustawy o gospodarce nieruchomościami ). Również użytkowanie wieczyste ( art. 232 Kodeksu cywilnego ) może dotyczyć tylko określonych gruntów stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego lub ich związków. Wieczysty użytkownik uiszcza-przez czas trwania swego prawa roczne opłaty. Określone granice i pakiet obowiązków ( odmiennych od wynikających z prawa własności) wynika także z instytucji użytkowania ( art. 252 Kc ), Skoro przedmiotowa szkoła, w ramach prowadzonej przez skarżących, jako wspólników spółki cywilnej i współwłaścicieli nieruchomości ) posiada tytuł do władania nieruchomością nie objęty zakresem zarządu, użytkowaniem czy użytkowaniem wieczystym, to stwierdzić należy, że dyspozycja art. 7 ust. 2 pkt. 2 u.p.o.l. nie została spełniona. Tylko łączne spełnienie obu ww. przesłanek tego przepisu umożliwia skorzystanie z tego typu zwolnienia od podatku od nieruchomości. Komentatorzy do ustawy o podatkach i opłatach lokalnych podkreślają, iż szkoły podstawowe, mające najczęściej w zarządzie nieruchomości Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego i nie prowadzące działalności gospodarczej będą korzystały z przedmiotowego zwolnienia; w przypadku szkoły niepublicznej, z uwagi na to, że zwolnieniu podlegają wyłącznie nieruchomości będące w zarządzie, użytkowaniu lub użytkowaniu wieczystym, z tego zwolnienia będą korzystały rzadko. Odnosząc się do treści skargi stwierdzić należy, iż użyte przez ustawodawcę słowo oraz spełnia funkcję spójnikową co oznacza, że wyraz oraz łączy człony szeregu składniowego", zwykle współrzędne części zdania. Skoro ustawodawca użył tego spójnika to ograniczenie zakresu zwolnienia wyrażone w wyliczeniu sposobów władania nieruchomością (zarząd, użytkowanie, użytkowanie wieczyste) nie odnosi się jedynie do organów szkoły ale obejmuje oba człony dyspozycji tego przepisu. Reasumując: W przypadku gdy szkoła / organ prowadzący szkołę jest właścicielem nieruchomości szkolnych nie zostaje spełniona przesłanka art. 7 ust. 2 pkt. 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, a to z kolei oznacza, że od nieruchomości stanowiących ich własność należy opłacać podatek od nieruchomości. Sąd nie stwierdza również naruszenia dyspozycji art. la/ ust. l, art. 3 ust. 4, 6 ust. 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych nie podzielając tym samym zarzutu zawartego w skardze. Z mocy art. 145 § l lit. c/ ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami. administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153/02, póz. 1270, w skr. u.p.s.a. ) decyzja lub postanowienie podlegają uchyleniu, jeżeli sąd stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania', jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Tak więc tylko naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny -wpływ na -wynik sprawy uzasadnia uchylenie przez sąd zaskarżonej decyzji czy postanowienia. Przez możliwość istotnego wpływania na wynik sprawy należy rozumieć prawdopodobieństwo oddziaływania naruszeń prawa procesowego na treść orzeczeń. W tej sprawie brak uzasadnienia decyzji organu I instancji wobec bezspornego stanu faktycznego i określonej podstawy prawnej przedmiotowego zwolnienia oraz wydanego orzeczenia nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy i nie ograniczało prawa strony o jakim mowa w art. 123 § l O.p. Reasumując: sąd nie stwierdza naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy ( art. 145 § l pkt. la/ u.p.s.a. ); Sąd nie stwierdza również naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania ani też innego naruszenia przepisów postępowania" w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy ( art. 145 § l pkt. l b/ i c/ u.p.s.a.). Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny, którego kognicja ustalona w art. l § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, póz. 1269 ) ogranicza się do badania zaskarżonych decyzji pod względem ich legalności, a więc zgodności z powszechnie obowiązującym prawem materialnym i procesowym, nie stwierdzając naruszenia przy wydaniu zaskarżonej decyzji prawa mającego wpływ na wynik sprawy, na mocy art. 151 u.p.s.a. skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło