I SA/Gd 769/15

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Monika Hennig po rozpoznaniu w dniu 6 października 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. Z. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od czynności cywilnoprawnych postanawia: odmówić skarżącej przyznania prawa pomocy. Wnioskiem z dnia 28 maja 2015 r., skarżąca M. Z. zwróciła się o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w niniejszej sprawie, w tym wpisu od skargi określonego w kwocie 1.200 zł. Zgodnie z brzmieniem art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.), prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na podstawie danych zawartych w oświadczeniu skarżącej o jej stanie rodzinnym, majątku i dochodach oraz dokumentów przedłożonych przez nią na zarządzenie z dnia 9 czerwca 2015 r. referendarz sądowy ustalił, co następuje: skarżąca utrzymuje się z emerytury w kwocie 954,22 zł netto oraz działalności gospodarczej (najem), z której osiąga przychód w kwocie 6.150 zł miesięcznie – w okresie od marca do maja 2015 r. średni miesięczny dochód z tego tytułu, po uwzględnieniu wydatków poniesionych na składki do ZUS w łącznej kwocie 838,23 zł (tj. po 279,41 zł miesięcznie) oraz na podatek do urzędu skarbowego uiszczony w łącznej kwocie 2.638 zł, wyniósł 4.991,25 zł (skarżąca nie ponosi innych wydatków w związku z wykonywaną działalnością gospodarczą). Skarżąca jest właścicielką domu o powierzchni 130 m2, usytuowanego na działce o powierzchni 528 m2, w którym zamieszkuje. Nadto, jej majątek stanowią: dwa domy o powierzchni 70 m2 i 203 m2, nieruchomość rolna o powierzchni 4,2722 ha, las o powierzchni 2 ha oraz samochód osobowy marki [...] z 1998 r. o wartości 3.500 zł. Posiada także środki na rachunkach bankowych prowadzonych przez [...], których salda końcowe wynosiły 7.175,91 zł (na dzień 31 maja 2015 r.) oraz 3.800,44 zł (na dzień 30 kwietnia 2015 r.), przy czym z zestawienia operacji na koncie w [...] wynika, że rachunek ten ma charakter oszczędnościowy – jedyne księgowania to wpływy z emerytury skarżącej oraz opłata za jego obsługę. Skarżąca posiada zobowiązanie z tytułu kredytu bankowego, którego saldo na dzień 24 czerwca 2015 r. wynosiło 24.222,18 CHF, a jego miesięczna spłata wynosi 510,29 CHF (średnio 2.024 zł) oraz z tytułu pożyczek zaciągniętych u osoby prywatnej, których spłata wynosi 1.000 zł miesięcznie, a stan zadłużenia na dzień 12 czerwca 2015 r. wynosił 9.000 zł, Średnie miesięczne koszty utrzymania posiadanych przez skarżącą nieruchomości kształtują się na poziomie 1.514,52 zł. Do tego rodzaju wydatków zaliczono: łączne zobowiązanie pieniężne na 2015 r., podatek od nieruchomości za 2015 r., opłaty za energię elektryczną (za okres od 14 stycznia do 8 maja 2015 r.), gaz (za okres od 2 stycznia do 2 maja 2015 r.), wodę i ścieki, gospodarowanie odpadami komunalnymi, wywóz śmieci, telewizję kablową oraz ubezpieczenie jednego z domów na okres od 10 grudnia 2014 r. do 9 grudnia 2015 r. Pozostałe udokumentowane przez skarżącą wydatki to opłaty za telefon komórkowy i internet oraz zakup paliwa, których średnia miesięczna wysokość w okresie od 9 lutego do 18 maja 2015 r. wyniosła 237,08 zł. W uzasadnieniu wniosku skarżąca wskazała, że ponosi również wydatki na zakup opału (drewna) w wysokości około 2.000 zł na rok, ubezpieczenia OC samochodu, którego roczna składka wynosi 450 zł oraz zakup niezbędnych leków w kwocie do 300 zł miesięcznie, przy czym kwoty tych wydatków w żaden sposób nie udokumentowała. Z powyższego wynika, że po uwzględnieniu wszystkich ww. wydatków oraz przyjmując, że finansowane są one wyłącznie z jej bieżących dochodów, do dyspozycji skarżącej pozostaje jedynie kwota 665,71 zł miesięcznie, którą przeznacza ona na pokrycie pozostałych niezbędnych kosztów swojego utrzymania, jak chociażby wyżywienia, zakupu środków czystości, czy odzieży. W tym miejscu postawić zatem należy pytanie, w jaki sposób skarżąca była w stanie poczynić oszczędności na rachunkach bankowych, skoro około 80% swoich miesięcznych dochodów przeznacza ona na koszty związane z utrzymaniem pięciu nieruchomości, samochodu oraz spłatą zobowiązań z tytułu zaciągniętego kredytu i pożyczek. Podkreślenia raz jeszcze wymaga, że jeden z rachunków bankowych skarżącej jest przez nią wykorzystywany wyłącznie do gromadzenia oszczędności, których wysokość przekracza kwotę należnej opłaty sądowej oraz pozostałych kosztów sądowych, które mogą powstać w niniejszej sprawie, a które kształtują: 1) ewentualny wpis od skargi kasacyjnej wynoszący 600 zł (§ 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.; dalej jako rozporządzenie); 2) ewentualny wpis od zażalenia na postanowienie wydane przez sąd wynoszący 100 zł (§ 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia) oraz 3) ewentualna opłata kancelaryjna w kwocie 100 zł pobierana za doręczenie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem w sytuacji gdy orzeczenia nie uzasadnia się z urzędu (§ 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych; Dz. U. Nr 221, poz. 2192). Wpływ na dokonaną ocenę miała także okoliczność, że z przedstawionych przez skarżącą dowodów obrazujących wydatki, jakie ponosi ona w związku z utrzymaniem nieruchomości wynika, że równolegle eksploatuje ona wszystkie trzy nieruchomości mieszkalne, których jest właścicielką, pomimo iż wskazuje, że zajmuje tylko jedną z nich – dom o powierzchni 130 m2, położony [...]. Świadczą o tym chociażby faktury za energię elektryczną wystawione za tożsame okresy, które dotyczą jej zużycia zarówno dla nieruchomości położonych [...], jak i [...]. Jeśli zatem skarżąca posiada środki na utrzymanie trzech nieruchomości mieszkalnych, nie posiada zaległości z tytułu opłat za media, terminowo dokonuje spłaty zaciągniętych zobowiązań oraz posiada środki na rachunkach bankowych, w tym oszczędności, których nie przeznacza na swoje bieżące utrzymanie, to byłoby rzeczą zupełnie niezrozumiałą, gdyby koszty sądowe w niniejszej sprawie za skarżącą musieli ponieść inni podatnicy. Referendarz sądowy nie podziela twierdzeń skarżącej zawartych w piśmie z dnia 10 lipca 2015 r., w którym wyjaśniła ona m.in., że nie jest w stanie uiścić kosztów sądowych w niniejszej sprawie, w tym określonego wpisu stosunkowego od skargi, gdyż dokonała wpłaty 4.000 zł na poczet zaległości w podatku od czynności cywilnoprawnych, na dowód czego załączyła kopie potwierdzeń przelewów. Skarżąca, wobec której nie zostało wszczęte postępowanie egzekucyjne, sama dokonała wyboru, że w pierwszej kolejności przeznaczy swoje środki na częściową spłatę zobowiązania podatkowego, którego zasadność zaskarżyła. Fakt ten nie może skutkować zwolnieniem jej z obowiązku poniesienia kosztów sądowych w niniejszej sprawie, które także stanowią należności publicznoprawne. Co więcej, dokonana wpłata na poczet spornego podatku przemawia za słusznością podjętego rozstrzygnięcia – skarżąca bowiem, zarówno na moment złożenia wniosku o przyznanie jej prawa pomocy, jak i później, posiadała środki, które mogła przeznaczyć na uiszczenie należnego wpisu od skargi oraz zabezpieczyć środki na pozostałe koszty sądowe, które mogą powstać w niniejszej sprawie, czego nie uczyniła. Dokonując oceny zasadności żądania skarżącej referendarz sądowy wziął pod uwagę, że w sprawie o sygn. akt I SA/Gd 768/15 skarżąca została zobowiązana do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 1.562 zł. Z tych wszystkich względów, na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.