I SA/Gd 770/14
PostanowienieWSA w Gdańsku2014-10-08
Skład orzekający: Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku Ewa Wojtynowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy, złożony na urzędowym formularzu, którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie, powinien zostać pozostawiony bez rozpoznania?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu lub którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie, podlega pozostawieniu bez rozpoznania na podstawie art. 257 P.p.s.a. Procedura przyznawania prawa pomocy jest sformalizowana i wymaga złożenia wniosku na urzędowym formularzu, a strona została pouczona o skutkach niezastosowania się do tego wymogu.Stan faktyczny
Spółka złożyła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w przedmiocie podatku VAT, wnosząc jednocześnie o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Pełnomocnik skarżącej otrzymał urzędowy formularz PPPr do wypełnienia, jednakże nie złożył go w wyznaczonym terminie. Referendarz sądowy pozostawił wniosek bez rozpoznania. Pełnomocnik wniósł sprzeciw, argumentując, że spółka nie posiada zarządu i nie może złożyć oświadczenia na druku PPPr. Sąd rozpoznał sprzeciw.Rozstrzygnięcie
Pozostawiono wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Wojtynowska po rozpoznaniu w dniu 8 października 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku "A" Sp. z o. o. z siedzibą w G. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 28 kwietnia 2014 r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za wrzesień 2010 r. postanawia: pozostawić wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania.
"A" Sp. z o. o. z siedzibą w G. wniosła do tutejszego Sądu skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 28 kwietnia 2014 r., w przedmiocie podatku od towarów i usług za wrzesień 2010 r. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji skarżąca wniosła również o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
W dniu 2 lipca 2014 r. doręczono pełnomocnikowi skarżącej urzędowy formularz PPPr, celem jego wypełnienia w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania.
Ponieważ skarżąca w zakreślonym terminie nie złożyła wniosku na urzędowym formularzu PPPr, zarządzeniem z dnia 18 września 2014 r. sygn. akt I SA/Gd 770/14 referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku pozostawił wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania.
Od powyższego zarządzenia pełnomocnik strony wniósł sprzeciw, podnosząc że Spółka nie może złożyć oświadczenia na druku PPPr bowiem nie posiada zarządu o czym Sąd został poinformowany. Wobec powyższego Sąd zgodnie z art. 124 § 1 pkt 1 p.p.s.a. winien zawiesić postępowanie a jedyne czynności jakie mogą być podejmowane to czynności związane z podjęciem zawieszonego postępowania. Pozostawienie bez rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy nie jest taką czynnością i tym samym wydanie postanowienia przez referendarza było bezpodstawne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - dalej jako "P.p.s.a.", w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, w sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie przysługuje zażalenie.
Instytucja prawa pomocy stanowi jedną z gwarancji realizacji konstytucyjnej zasady prawa do sądu jako podstawowego standardu państwa prawnego. Celem tej instytucji jest zapewnienie dostępu do sądu administracyjnego osobom, którym brak środków finansowych dostęp ten uniemożliwia.
Należy jednak podkreślić, że procedura ta jest sformalizowana. Zgodnie bowiem z art. 252 § 2 P.p.s.a. wniosek (o przyznanie prawa pomocy) składa się na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru. Rozporządzeniem z dnia 16 grudnia 2003 r. Rada Ministrów określiła wzór i sposobu udostępnienia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz. U. Nr 227, poz. 2245).
Wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu lub którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie, pozostawia się bez rozpoznania (art. 257 P.p.s.a.).
Przytoczone powyżej przepisy są restrykcyjne, nie pozostawiają sądowi administracyjnemu żadnej swobody czy też możliwości odstępstwa od ustalonej przez prawodawcę procedury w powyższym zakresie.
W rozpatrywanej sprawie skarżąca pomimo doręczenia jej pełnomocnikowi urzędowego formularza PPPr celem jego wypełnienia nie uczyniła tego.
Złożenie przez stronę wypełnionego formularza PPPr uruchomiłoby procedurę o przyznanie prawa pomocy, której efektem mogłoby być zwolnienie od kosztów sądowych, o co skarżąca wnosiła w skardze. Jednakże, aby tak się stało, wniosek o przyznanie prawa pomocy musi przybrać formę określoną przepisami ww. rozporządzenia z dnia 16 grudnia 2003 r., co w niniejszej sprawie nie miało miejsca.
Podkreślić należy, że strona została pouczona o skutkach niezłożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na prawidłowo wypełnionym formularzu PPPr, a zatem miała wiedzę, że wniosek zostanie pozostawiony bez rozpoznania, jeżeli nie zostanie wykonane zobowiązanie do usunięcia jego braków formalnych.
Odnosząc się do treści sprzeciwu jakoby Spółka nie mogła złożyć oświadczenia na druku PPPr bowiem nie posiada zarządu, wskazać należy, że jak wynika ze złożonych przez pełnomocnika strony odpisów z Krajowego Rejestru Sądowego (stan na dzień 9 lipca 2014 r. i na dzień 30 września 2014 r.) Spółka posiada dwóch prokurentów samoistnych w osobie M. L. i P. L. (rubryka 3). Zgodnie z art. 205 § 3 oraz 373 § 3 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (t. j. Dz. U. z 2013 r., poz. 1030) przepisy dotyczące reprezentacji spółki handlowej zawarte w jej umowie albo statucie nie wyłączają ustanowienia prokury jednoosobowej lub łącznej i nie ograniczają praw prokurentów wynikających z przepisów o prokurze zawartych w Kodeksie Cywilnym (obejmujących m.in. umocowanie do czynności sądowych i pozasądowych, jakie są związane z prowadzeniem przedsiębiorstwa – art. 1091 § 1 K.c.). Okoliczność odwołania (czy też braku zarządu) nie jest przesłanką wygaśnięcia prokury, gdyż ta wygasa wskutek wykreślenia przedsiębiorcy z rejestru, a także ogłoszenia upadłości, otwarcia likwidacji, przekształcenia przedsiębiorcy oraz śmierci prokurenta (art. 1097 § 2 i § 3 K.c.). Z akt sprawy nie wynika natomiast aby ww. prokurenci zostali odwołani lub prokura wygasła.
W tym miejscu ponadto wskazania wymaga, że w świetle uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 maja 2010 r. sygn. akt I OPS 11/09, pełnomocnik może podpisać w imieniu strony formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy (a więc może go także wypełnić).
W związku z powyższym Sąd uznał za niezasadne argumenty pełnomocnika strony, sprowadzające się de facto do stwierdzenia, że brak jest osób upoważnionych do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu PPPr.
Mając na względzie wszystkie przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 257 w zw. z art. 260 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło