I SA/Gd 773/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Sławomir Kozik po rozpoznaniu w dniu 10 października 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu J. L. od postanowienia referendarza sądowego z 28 sierpnia 2017 r. przyznające skarżącemu prawo pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych w kwocie powyżej 300 zł oraz odmawiające przyznania prawa pomocy w pozostałej części w sprawie ze skargi J.L. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] 2017 r., nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia i zwrotu nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2013 r. postanawia: utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie. Postanowieniem z dnia 28 sierpnia 2017 r. referendarz sądowy przyznał skarżącemu prawo pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych w kwocie powyżej 300,- zł. W pozostałym zakresie odmówiono przyznania prawa pomocy. Na podstawie oświadczenia złożonego przez skarżącego o jego stanie rodzinnym, majątku i dochodach oraz dokumentów przedłożonych w związku z zarządzeniem z dnia 23 maja 2017 r. referendarz sądowy ustalił, że skarżący poza środkami w kwocie 635,52 zł zgromadzonymi na jednym z rachunków bankowych nie posiada innych składników majątku. Salda pozostałych kont skarżącego na koniec okresu rozliczeniowego, który przypadał na dzień 27 czerwca, 30 czerwca, 18 lipca i 31 lipca br. były ujemne albo wynosiły 0 zł. Wszystkie konta bankowe skarżącego podlegają zajęciom egzekucyjnym. Skarżący posiada zadłużenie z tytułu nieuiszczanych alimentów w wysokości 103.277,14 zł. Jego pozostałe zobowiązania, w tym podatkowe, kredytowe oraz wobec telefonii komórkowej, kontrahentów i ZUS wynoszą ponad 700.000 zł. Skarżący prowadzi sam gospodarstwo domowe, utrzymuje się z wynagrodzenia za pracę w kwocie 1.459 zł netto miesięcznie, z którego prowadzona jest egzekucja. Ponosi stałe wydatki na czynsz najmu pokoju, który wynosi 700 zł miesięcznie (w tym opłaty za media) oraz na zakup leków w kwocie 167,10 zł średnio miesięcznie. Dodatkowo w czerwcu oraz w lipcu br. korzystał z odpłatnej rehabilitacji kręgosłupa, przeznaczając na ten cel łącznie kwotę 620 zł. Skarżący korzysta z pomocy finansowej udzielanej mu przez matkę w kwocie od 200-600 zł miesięcznie. Referendarz zauważył, że koszty sądowe niniejszego postępowania kształtuje: wpis od skargi w kwocie 4.621 zł, ewentualny wpis od skargi kasacyjnej w kwocie 2.311 zł, ewentualny wpis od zażalenia na postanowienie wydane przez sąd wynoszący 100 zł oraz ewentualna opłata kancelaryjna w kwocie 100 zł pobierana za doręczenie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem w sytuacji gdy orzeczenia nie uzasadnia się z urzędu. W ocenie referendarza ustalone w sprawie okoliczności dotyczące aktualnej sytuacji finansowej skarżącego prowadzą do wniosku, że nie jest on w stanie uiścić w całości kosztów sądowych niniejszego postępowania. Jednocześnie referendarz sądowy uznał, że skarżący jest w stanie partycypować w powstałych kosztach sądowych, uiszczając kwotę 300 zł. posiada bowiem środki na rachunku bankowym w kwocie 635,52 zł, z których nie korzysta. Stanowią one oszczędności skarżącego, których, pomimo wykazanej trudnej sytuacji finansowej, nie przeznacza na zaspokojenie swoich bieżących koniecznych potrzeb życiowych. Nie ma przy tym znaczenia, że rachunek bankowy skarżącego, na którym znajdują się te środki, został zajęty w toku prowadzonej egzekucji, albowiem środki te są wolne spod egzekucji na mocy odrębnych przepisów. Referendarz sądowy uwzględnił również, że w sprawie o sygn. akt I SA/Gd 774/17 skarżący został zobowiązany do uiszczenia kwoty 300 zł tytułem kosztów sądowych. W sprzeciwie od ww. postanowienia, pełnomocnik skarżącego załączając wyciąg z rachunku bankowego podniósł, że kwota 635,52, która wg referendarza mogłaby stanowić źródło dla pokrycia kosztów sądowych w wysokości 300 zł została przejęta przez komornika na spłatę zaległości alimentacyjnych i skarżący nie jest w stanie ponieść kosztów. Z uwagi na powyższe wniesiono o przyznanie prawa pomocy w całości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W myśl art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 1369), rozpoznając sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego o odmowie przyznania prawa pomocy, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (art. 260 § 2 p.p.s.a.). Sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym (art. 260 § 3 p.p.s.a.). Z przytoczonych powyżej regulacji wynika, że sąd dokonuje merytorycznego rozpoznania sprzeciwu i wypowiada się o zasadności zaskarżonego sprzeciwem postanowienia, nie rozpoznaje zaś wniosku o przyznanie prawa pomocy na nowo. Stosownie do art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, czyli w zakresie częściowym, przyznaje się osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Sąd, po ponownym zbadaniu akt sprawy, uznał, że zasadnie referendarz sądowy przyznał skarżącemu prawo pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych ponad kwotę 300 zł i odmówił przyznania prawa pomocy w pozostałej części. Jak bowiem wynikało ze złożonej dokumentacji, skarżący na jednym z rachunków bankowych zgromadził 635,52 zł. Wskazania wymaga, że prawidłowo w zaskarżonym postanowieniu podniesiono, że pomimo posiadanego przez skarżącego zadłużenia alimentacyjnego w kwocie 103.277,14 zł oraz pozostałych zobowiązań 700.000 zł (podatkowych, kredytowych, wobec kontrahentów, ZUS, telefonii komórkowej) - skarżący otrzymuje wynagrodzenie za pracę (1.459 zł netto) oraz pomoc finansową od matki 200 – 600 zł miesięcznie. Jego wydatki wynoszą miesięcznie 700 zł na czynsz oraz zakup leków 167,10 zł. Mając na uwadze, wysokość kwoty wolnej spod egzekucji, należało uznać, że skarżący jest w stanie w niniejszej sprawie ponieść koszty sądowe w kwocie 300 zł. Należy podkreślić, że referendarz sądowy wziął pod uwagę okoliczność obciążenia skarżącego kosztami sądowymi również w innej sprawie zawisłej przed tutejszym sądem. Wobec powyższego, rozstrzygnięcie i argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia należało w pełni podzielić. Referendarz sądowy nie dopuścił się żadnych naruszeń prawa i właściwie uzasadnił zajęte stanowisko. Tym samym, wniesiony sprzeciw należało uznać za niezasadny. Przytoczona w środku zaskarżenia argumentacja w żaden sposób nie wykazała, że referendarz sądowy wydając zaskarżone postanowienie naruszył obowiązujące w zakresie prawa pomocy przepisy. Wskazania wymaga, że podniesiona w sprzeciwie okoliczność zajęcia kwoty 635,52 zł nie uzasadnia zmiany zaskarżonego postanowienia. Trzeba bowiem zauważyć, że skarżący pomimo przeznaczenia znacznej kwoty na rehabilitację zgromadził na rachunku bankowym ww. kwotę. Mając na uwadze średniomiesięczny dochody i wydatki skarżącego należało przyjąć, że skarżący jest w stanie partycypować w kosztach sądowych, uiszczając kwotę 300 zł. W ocenie sądu skarżący ma realne możliwości uiszczenia kosztów sądowych w tej właśnie wysokości i koszt ten jest w stanie ponieść bez uszczerbku swojego koniecznego utrzymania, albowiem pomimo wykazanej trudnej sytuacji finansowej, skarżący nie przeznacza wskazywanie kwoty na zaspokojenie swoich bieżących koniecznych potrzeb życiowych. W rezultacie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowił utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie referendarza sądowego, o czym orzeczono na podstawie art. 260 § 1 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.