I SA/Gd 775/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Zdzienicka-Wiśniewska, Sędziowie Sędzia NSA Ewa Kwarcińska (spr.), Sędzia NSA Alicja Stępień, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Beata Jarecka, po rozpoznaniu w dniu 8 czerwca 2010 r. na rozprawie sprawy ze skargi B.G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 15 czerwca 2009 r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za maj 2004 r. p o s t a n a w i a 1. oddalić wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi; 2. przyznać doradcy podatkowemu J.B. ze Skarbu Państwa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku kwotę 292,80( dwieście dziewięćdziesiąt dwa 80/100) złote tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. I SA/Gd 775/09 UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zarejestrował pod sygn. akt I SA/Gd 779/09 sprawę ze skargi Skarżącej B. G., podpisanej przez jej brata M. L. Pismo to, z 25 września 2009r., skierowane było do Dyrektora Izby Skarbowej i zawiera między innymi, przekazany do WSA w Gdańsku, wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi od decyzji Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 15 czerwca 2009r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za maj 2004r. wydanej w związku z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 3 lipca 2007r. w sprawie I SA/Gd 662/06, a doręczonej w dniu 8 lipca 2009r. (por. wyrok NSA z 4 marca 2009r. w sprawie I FSK 13/09 oddalający skargę kasacyjną strony). Jak wynika z uzasadnienia tego wniosku strona równocześnie złożyła wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 15 czerwca 2009r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za maj 2004r. W tym zakresie toczy się odrębne postępowanie. Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi nie został uzasadniony. Treść ww. pisma kierowanego do Dyrektora Izby Skarbowej dotyczy okoliczności, które uzasadniają wznowienie postępowania podatkowego w zakresie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. W piśmie tym wskazano jedynie, że w przypadku negatywnego rozpatrzenia wniosku o wznowienie postępowania pismo należy traktować jako wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi i przekazać Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku. Postanowieniem z 20 października 2009r. Dyrektor Izby Skarbowej w sprawie [...] wydał postanowienie odmawiające wszczęcia postępowania, gdyż żądanie zostało wniesione przez osobę nie będącą stroną. Na wezwanie WSA w Gdańsku złożono pełnomocnictwo z 11 listopada 2009r. udzielone przez B. G. swemu bratu M. L. (k. 44 akt sądowych), przebywającemu wówczas w Areszcie Śledczym w E. do reprezentowania strony w niniejszej sprawie. Z treści tego pełnomocnictwa wynika, że pełnomocnik nie ma stałego miejsca zamieszkania. W dniu 29 grudnia 2009r. pełnomocnik Skarżącej został zwolniony z Aresztu Śledczego w E., zaś z adnotacji poczty wynika, że budynek położony w E. przy ulicy [...], wskazany przez pełnomocnika M. L. jako jego miejsce zamieszkania – został wyburzony. Skarżąca nie odbiera korespondencji WSA w Gdańsku (wezwania były kierowane kilkakrotnie i to na wszystkie wskazane również w toku postępowania podatkowego, adresy) (por. k.10 akt sądowych). Na uprzedni wniosek strony, w sprawie ustanowiono pełnomocnika z urzędu – doradcę podatkowego J. B. (k. 130 akt sądowych); jak wynika, również z informacji pełnomocnika J. B. złożonej do protokołu rozprawy, pełnomocnik również nie ma kontaktu ze Skarżącą (m.in. k. 140 akt sądowych). Na rozprawie w dniu 8 czerwca 2010r. stawił się pełnomocnik strony skarżącej doradca podatkowy J. B., wnosząc o uwzględnienie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w zakresie złożonego 25 września 2009r. wniosku. Dopuszczono dowód z akt Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku I SA/Gd 662/06, wraz z wyrokiem z 3 lipca 2007r. oraz wyrokiem NSA z 4 marca 2009r. w sprawie I FSK 13/09 oddalającym skargę kasacyjną strony. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. I. Warunki przywrócenia terminu do dokonania spóźnionej czynności regulują przepisy art. 86 i art. 87 ustawy z dnia 39 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej jako P.p.s.a.). Zasadą jest, że czynność podjęta przez stronę po terminie jest bezskuteczna na co wskazuje dyspozycja art. 85 P.p.s.a. Aby przywrócić termin do dokonania spóźnionej czynności łącznie muszą wystąpić przesłanki określone w zacytowanych przepisach: 1/ musi zostać złożony wniosek o przywrócenie terminu; 2/ termin na złożenie wniosku wynosi 7 dni od ustania przyczyny uchybienia terminu; 3/ spóźnienie musi negatywnie rzutować na sytuację prawną strony; 4/ we wniosku należy uprawdopodobnić, że spóźnienie nie było zawinione; 5/ równocześnie z wnioskiem strona winna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Co należy podkreślić w tej sprawie - wszystkie te przesłanki muszą zostać spełnione łącznie. Taka sytuacja nie wystąpiła w niniejszej sprawie. II. Po pierwsze w sprawie należy wskazać, że w dniu 18 września 2009r. nie została stronie doręczona decyzja Dyrektora Izby Skarbowej z 15 czerwca 2009r. w sprawie nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług na maj 2004r., ale – zgodnie zresztą z wnioskiem strony – jej kopia. Przyjmując wersję aprobującą, strona dopiero w dniu 18 września 2009r. dowiedziała się, że uchybiła terminowi do wniesienia skargi, tym samym wniosek o przywrócenie uchybionego terminu a datowany 25 września 2009r. został złożony w terminie. Strona dochowała przesłanek ad. 1-2. Ad. 4/ Rozważając przesłankę braku winy strony w uchybieniu terminu, należy stwierdzić, iż brak winy po stronie podmiotu dokonującego lub zamierzającego dokonać określoną czynność sądową stanowi konieczną i jednocześnie podstawową przesłankę przywrócenia terminu. Przepis art. 86 § 1 oraz art. 87 § 1 P.p.s.a. stanowiąc o tej przesłance nie określa, według jakich kryteriów należy oceniać zachowanie strony ubiegającej się o przywrócenie terminu. Ocena ta została pozostawiona uznaniu sądu, który badając wystąpienie braku winy w uchybieniu terminu powinien dokonywać ocen z wykorzystaniem wszystkich okoliczności sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy (por. wyrok NSA z dnia 11 sierpnia 1999 r. sygn. akt I SA/Gd 745/98, LEX nr 42023). Zatem kryterium braku winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowych. W literaturze prawniczej dominuje pogląd, że przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, czyli gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu przez zainteresowanego zalicza się np. przerwy w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar (por. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Wyd. C.H. Beck, Warszawa 1996, str. 296). W przedmiotowej sprawie strona w ogóle do ww. kwestii nie odniosła się i nie uzasadniła braku winy w dochowaniu terminu do wniesienia skargi. Ad. 5/ Jak wskazano piątą przesłanką umożliwiającą przywrócenie terminu do wniesienia skargi to równoczesne z wnioskiem dokonanie czynności, której nie dokonała w terminie, której to przesłanki strona również nie dochowała. Do wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi nie dołączono skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z 15 czerwca 2009r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za maj 2004r. wydanej w związku z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 3 lipca 2007r. w sprawie I SA/Gd 662/06. III. Wskazać na zakończenie należy, że strona złożyła wnioski o wznowienie postępowania oraz o stwierdzenie nieważności wskazanej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej, w zakresie których to wniosków toczą się odrębne postępowania (por. pismo Dyrektora Izby Skarbowej z 7 stycznia 2010r. (k. 107 akt sądowych). Reasumując: ponieważ przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie w wypadku, łącznego spełnienia wszystkich pięciu wskazanych w uzasadnieniu warunków a nade wszystko gdy w ramach zaprezentowanej przez stronę argumentacji uprawdopodobni ona brak swojej winy a także wykaże, że pomimo podjęcia przez siebie wszelkich działań w celu dochowania terminu, okazało się to niemożliwe, Sąd niedopatrując się w niniejszej sprawie takich okoliczności, na podstawie art. 87 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.Nr 153, poz.1270 ze zm.) oddalił wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. EK