I SA/Gd 778/16

PostanowienieWSA w Gdańsku2017-01-05

Skład orzekający: Monika Hennig

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka prawa handlowego, która wykazała stratę za rok obrotowy i posiada niewielkie środki na rachunku bankowym, ale jednocześnie odroczyła spłatę czynszu i kredytu, może ubiegać się o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Spółka prawa handlowego może ubiegać się o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych, jeśli wykaże brak wystarczających środków na ich pokrycie. Jednakże, jeśli spółka dysponowała środkami, które mogła przeznaczyć na koszty sądowe, a mimo to przekazała je byłemu członkowi zarządu, nie można uznać, że nie miała dostatecznych środków. Ponadto, jeśli spółka nadal prowadzi działalność i osiąga dochody, powinna mieć możliwość zgromadzenia środków na przyszłe koszty sądowe.
Stan faktyczny
Skarżąca spółka złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, domagając się zwolnienia od wpisu od skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w przedmiocie podatku od towarów i usług. Spółka przedstawiła dokumenty wskazujące na stratę za rok 2015, niewielkie środki na rachunku bankowym, odroczenie spłaty czynszu i kredytu, a także ograniczenie działalności. Referendarz sądowy analizował kondycję finansową spółki na podstawie przedstawionej dokumentacji.
Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącej prawo pomocy przez zwolnienie od wpisu od skargi w kwocie powyżej 11.000 zł; odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałej części.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Monika Hennig po rozpoznaniu w dniu 5 stycznia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku "A" Sp. z o.o. z siedzibą [...] o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za grudzień 2014 roku postanawia: 1. przyznać skarżącej prawo pomocy przez zwolnienie od wpisu od skargi w kwocie powyżej 11.000 zł /słownie: jedenaście tysięcy złotych/; 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałej części. Wnioskiem złożonym na formularzu PPPr w dniu 19 września 2016 r., skarżąca spółka zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w całości, w tym wpisu uzupełniającego od skargi w kwocie 19.799 zł (tytułem wpisu sądowego spółka uiściła kwotę 500 zł). W złożonym oświadczeniu o stanie majątkowym i dochodach spółka podała, że według bilansu za rok 2015 wysokość jej kapitału zakładowego wynosi 100.000 zł, nie posiada środków trwałych, rok 2015 zakończyła stratą o wartości 1.859,80 zł, na dzień 31 sierpnia 2016 r. dysponowała środkami zgromadzonymi na rachunku bankowym w [...] w kwocie 1.308,99 zł, natomiast saldo jej rachunku prowadzonego przez [...] było ujemne i wynosiło 18,73 zł. Spółka wyjaśniła, że poza sporną wierzytelnością o wypłatę różnicy podatku od towarów i usług za grudzień 2014 r. nie posiada innych składników majątku. Do wniosku strona skarżąca dołączyła: odpis bilansu oraz rachunku zysków i strat sporządzonych za okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2015 r. oraz wyciągi z rachunków bankowych za okres od 1 czerwca do 31 sierpnia 2016 r. Odpowiadając na zarządzenie referendarza sądowego z dnia 26 września 2016 r. skarżąca spółka nadesłała: (-) odpis informacji dodatkowej do bilansu za 2015 r.; (-) odpis zeznania podatkowego za 2015 r. (CIT-8); (-) odpisy deklaracji VAT-7K za drugi i trzeci kwartał 2016 r.; (-) dokument zatytułowany "Wyliczenie dochodu za okres od 1-06-2016 do 30-09-2016"; (-) zapisy na kontach kosztowych za okres od 1 czerwca do 30 września 2016 r. – zużycie materiałów i energii, usługi obce, podatki i opłaty, wynagrodzenia, ubezpieczenia społeczne i inne świadczenia, usługi bankowe, koszty uzyskania przychodów i niestanowiące kosztów uzyskania przychodów (NKUP); (-) zapisy na kontach przychodowych za okres od 1 czerwca do 30 września 2016 r. – sprzedaż pozostała, przychody finansowe, pozostałe przychody operacyjne; (-) zapisy na koncie "Rozrachunki z udziałowcami – kasa" za okres od 1 czerwca do 30 września 2016 r.; (-) wyciągów z rachunków bankowych prowadzonych przez [...] i [...] za okres od 1 września do 26 października 2016 r.; (-) zestawienie zbiorcze transakcji dokonanych na koncie w [...] w dniu 1 czerwca 2016 r. oraz wydruków z kont prowadzonych przez ten bank za okres od 1 lipca do 26 października 2016 r. Odnosząc się do wezwania w części dotyczącej źródeł pochodzenia środków przeznaczanych na finansowanie miesięcznych rat kapitału i odsetek kredytu obrotowego (z akt sprawy wynika, że w dniu 22 maja 2015 r. spółce został udzielony kredyt obrotowy nieodnawialny w rachunku kredytowym w kwocie 8.965.999,13 zł, którego spłatę odsetek spółka miała rozpocząć 30 lipca 2015 r., zaś spłata kapitału – 31 lipca 2016 r. w 23 ratach po 374.000 zł, a ostatnia rata miała wynieść 363.999,13 zł) strona skarżąca wyjaśniła, że ze względu na brak środków zaprzestała spłaty kredytu obrotowego, co potwierdzają wyciągi z rachunku prowadzonego dla obsługi kredytu. Natomiast w kwestii źródeł pochodzenia środków na pokrycie wydatków bieżącej działalności strona skarżąca wyjaśniła, że spłata należności z tytułu czynszu za najem lokalu przeznaczonego na siedzibę została odroczona do dnia 31 grudnia 2016 r., zrezygnowała z obsługi księgowej, nie posiada samochodów, zatrudnia jednego niepełnosprawnego pracownika, na którego otrzymuje dofinansowanie z PFRON, a pozostałą część wynagrodzenia pokrywa z niewielkich miesięcznych dochodów. Nadto, spółka oświadczyła, że na skutek licznych kontroli oraz braku zwrotu nadpłaconego VAT zmuszona była ograniczyć działalność i zatrudnienie. W myśl art. 246 § 2 pkt 2 w zw. z art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., dalej jako p.p.s.a.), przyznanie prawa pomocy osobie prawnej w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od opłat sądowych i wydatków w całości lub w części następuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej (art. 245 § 4 p.p.s.a.). Analizując przedstawioną obszerną dokumentację, która obrazuje kondycję finansową spółki, referendarz sądowy ustalił, że w okresie od 1 czerwca 2016 r., tj. miesiąca, w którym spółka zainicjowała postępowanie sądowe sporządzając i wnosząc skargę na decyzję organu podatkowego, do 30 września 2016 r., tj. miesiąca, w którym złożyła wniosek o zwolnienie jej od kosztów sądowych, skarżąca spółka dysonowała środkami pieniężnymi w kwocie 11.000 zł, które mogła i winna była zabezpieczyć na pokrycie kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Referendarz sądowy ustalił, że spółka na rachunku bankowym już w czerwcu 2016 r. dysponowała gotówką w kwocie 10.500 zł, którą – poza uiszczoną w dniu 6 czerwca 2016 r. tytułem wpisu od skargi kwotą 500 zł – mogła w całości przeznaczyć na koszty sądowe w niniejszej sprawie. Środki te w dniach 2, 3 i 9 czerwca 2016 r. zostały wypłacone z rachunku bankowego spółki przez W. Ś. (byłego Prezesa Zarządu skarżącej spółki). Podkreślić przy tym należy, że na koncie "Rozrachunki z udziałowcami – kasa" wypłacone środki zaksięgowane zostały jako należności spółki. Okoliczność tę potwierdza historia operacji dokonanych na rachunku bankowym spółki prowadzonym przez [...]. Nadto, z przedłożonych dokumentów wynika, że analizowanym okresie przychód spółki wyniósł 53.550,87 zł. Po uwzględnieniu poniesionych przez nią kosztów, do których zaliczyła m.in. wypłacone pracownikowi wynagrodzenia, uiszczone należne składki na ubezpieczenia społeczne i inne świadczenia, a także podatki i koszty związane z działalnością (zużycie energii, usługi i opłaty bankowe, opłaty sądowe), dochód spółki wyniósł 17.340,16 zł. Tym samym miesięcznie spółka dysponowała środkami w kwocie 5.780,05 zł netto. Biorąc pod uwagę, że spółka nie była zobowiązana do opłacania czynszu najmu lokalu, w którym prowadzi działalność, jak również nie spłacała zaciągniętego kredytu, należało stwierdzić, że miała ona realną możliwość zabezpieczenia znacznej części tej kwoty na poczet kosztów sądowych w niniejszej sprawie. W tak ustalonym stanie sprawy referendarz sądowy uznał, że skoro skarżąca spółka posiadanych środków nie przeznaczyła w całości na koszty sądowe a podjęła decyzję o ich przekazaniu byłemu członkowi zarządu, pomimo że nie posiadała względem niego zobowiązań, to brak jest podstaw aby przyjąć, że nie miała ona dostatecznych środków na poniesienie kosztów sądowych w tej części. Odnosząc się do pozostałej części żądania skarżącej referendarz sądowy uznał, że skarżąca spółka nie wykazała, aby w przyszłości nie miała dostatecznych środków na partycypowanie, choćby w części, w kosztach sądowych, które powstaną w niniejszym postępowaniu w przyszłości. W ocenie referendarza sądowego wbrew twierdzeniom skarżącej spółki ma ona realne możliwości, aby zgromadzić środki na ten cel. Zauważyć należy, że na dzień 26 października 2016 r. skarżąca spółka na rachunku bankowym zgromadziła środki w kwocie 1.731 zł. Nadto, na koncie "Rozrachunki z udziałowcami – kasa" na dzień 26 października 2016 r. zaewidencjonowała należności inne aniżeli publicznoprawne w łącznej kwocie 74.733,312 zł. Co więcej, spółka pomimo podnoszonej trudnej sytuacji finansowej nadal prowadzi działalność gospodarczą, z której osiąga dochody. Z tych wszystkich względów, na podstawie przepisu art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło